boek

mijn laatst gelezen boek is meer dan alle modermismen van kees van kooten. het
boek bestaat uit allemaal korte verhalen, sommige al eerder gepubliceerd en
sommige zijn helemaal vers. kees van kooten schrijft over de meest normale
dingen, het leven en al wat daarin gebeurt. toch is het niet saai om kees van
kooten te lezen, omdat hij van elke doodnormale gebeurtenis een leuke of soms
droevige kant zo benadrukt dat het heel herkenbaar, maar toch uniek is. 

in meer dan alle modernismen schrijft hij echt alleen maar korte stukjes,
vooral zijn kinderen zijn een geliefd onderwerp. of zij daar ook zo blij mee
zijn vraag ik mij af, ze worden wel aan heel lezend nederland ten toon gesteld.
al hun leuke en schattige trekjes worden uitgebreid beschreven, maar ook hoe ze
reageerden op heel persoonlijke dingen wordt door hun vader beschreven in zijn
verhalen. dochter kim is nu volwassen en speelt in film en ik kan me dan
voorstellen dat je niet zit te wachten op commentaar als: "leuke foto met die
vogel op je kop!" het is wel een hele leuke foto, hij staat bij een stukje over
een uit het nest gevallen zanglijster. van kooten brengt het jong groot, samen
met zijn kinderen. het beest wordt echter te tam en dan wordt besloten om het
vogeltje toch maar weer vrij te laten. de angst is dan al groot dat hij te tam
geworden is en dat hij door de katten gevangen zal worden. deze angst wordt dan
ook bewaarheid als van kooten het ontzielde vogeltje vindt tussen de bloemen.
hij begraaft het en verteld vervolgens aan zijn kinderen dat de vogel misschien
volgend jaar wel weer terug zou komen, als het weer mooi weer wordt. dan vraag
ik mij dus af, of dit verhaal nou helemaal de werkelijkheid beschrijft of niet.
waarschijnlijk hebben ze inderdaad wel een uit het nest gevallen vogel groot
gebracht, maar heeft niemand het ooit nog weer gezien nadat ze het de vrijheid
hadden teruggegeven. ook van kooten zelf niet, maar in het kader van het
verhaaltje heeft hij er nog maar wat bij verzonnen. iets wat natuurlijk best
had kunnen gebeuren, maar ik neem aan dat hij dat dan wel aan zijn kinderen
vertelt, voor hij het publiceert 

hij vertelt de meest leuke dingen over zijn familieleden, dingen die inderdaad
overal kunnen gebeuren. daarom schrijft hij er ook over, hij heeft ook een
normaal gezin en omdat hij weet dat mensen zich daar in herkennen schrijft hij
over hoe normaal zijn gezin wel niet is. toch geloof ik niet dat zijn gezin
vergeleken kan worden met een standaard gezin uit een standaard plaats in
nederland. het moet toch een effect hebben op je familieleven als jij met je
hoofd op televisie bent geweest of zelfs zoals bij kees van kooten, iedere week
op televisie bent. 

van kooten beschrijft in het stukje over een waar zwembad in een handomdraai in
de achtertuin de nadelen van dat bekend zijn. hij wil niet met zijn kinderen
naar het zwembad, omdat ze roepen he, dat is kees van kooten, van kloot en
debiel. dat stukje is voor mij een reden om te denken dat hij wel erg graag zou
willen dat alles normaal was, maar dat het dat toch niet is. als hij werd
herkend door mooie blonde meisjes zou het minder erg vinden, maar scheldende
puberjochies vindt hij, en terecht, niets. voor zijn kinderen moet dat toch ook
niet leuk zijn, want als je ergens bent met je vader, wil je dat hij er voor
jou is en niet om uitgescholden te worden in het zwembad.

de poging met het zelfbouw zwembad mislukt jammerlijk en dat is dan weer
meesterlijk beschreven, met een soort droeve klank erin. kees van kooten weet
namelijk dat hij nu weer naar het zwembad moet met zijn kinderen en dat hij
wordt uitgescholden vindt hij niet erg. het probleem is dat zijn kinderen er
getuige van zijn. 

omdat kees van kooten graag veel dingen anders zou zien, weet hij die
meesterlijke droefheid te creeren je voelt met hem mee en je lacht om zijn
komische verhalen. er zijn echter ook stukjes waar mij de tranen bij in de ogen
schieten. dan denk is aan de vader die in de ogen van zijn hele gezin mislukt
is, omdat hij niet technisch is. zijn broer kan alles veel beter, wrijft zijn
vrouw er 's avonds ook nog in. zij bedoelt het waarschijnlijk niet eens zo cru,
maar doordat ze het zegt voelt hij zich helemaal mislukt en staat hij  's
nachts op om het horloge van zijn zoon toch te maken. tenminste, hij waagt een
nieuwe poging, die natuurlijk weer mislukt.

het verdriet is zo voelbaar, de afdanking zo subtiel en de tranen zo echt. net
als in het stukje van de oude vrouw bij de, te dure, slagerij. dit stukje kaart
zo duidelijk een nationaal maatschappelijk probleem aan, maar de mensen lezen
erover heen. ze hebben het te druk met zichzelf om stil te staan bij de oude
vrouw, die snakt naar een praatje. ze zien haar niet en als ze toch maar wat
zegt is het zo de geschreven dat de rillingen over je rug kunnen lopen.

dat is kees van kooten in deze bundel op zijn best, om te huilen zo goed.


