Metadata-Version: 2.5
Name: tr2en
Version: 0.1.5
Summary: Local Turkish to English translation for Windows: select text, press a hotkey. Gemini, any OpenAI-compatible API, or an offline model. Yerel Türkçe → İngilizce çeviri.
Project-URL: Homepage, https://github.com/PolatOzaslan21/tr2en
Project-URL: Issues, https://github.com/PolatOzaslan21/tr2en/issues
Project-URL: Releases, https://github.com/PolatOzaslan21/tr2en/releases
Project-URL: Model, https://huggingface.co/PolatOz/tr2en-model
License-Expression: MIT
License-File: LICENSE
Keywords: ceviri,gemini,local,offline-translation,ollama,translation,turkce,turkish,turkish-english,windows
Classifier: Development Status :: 4 - Beta
Classifier: Environment :: Win32 (MS Windows)
Classifier: Intended Audience :: Developers
Classifier: Intended Audience :: End Users/Desktop
Classifier: Natural Language :: English
Classifier: Natural Language :: Turkish
Classifier: Operating System :: Microsoft :: Windows
Classifier: Programming Language :: Python :: 3
Classifier: Topic :: Text Processing :: Linguistic
Classifier: Topic :: Utilities
Requires-Python: >=3.11
Requires-Dist: httpx>=0.27
Provides-Extra: test
Requires-Dist: pytest>=8; extra == 'test'
Provides-Extra: uygulama
Requires-Dist: pillow>=10; extra == 'uygulama'
Requires-Dist: pynput>=1.7; extra == 'uygulama'
Requires-Dist: pystray>=0.19; extra == 'uygulama'
Requires-Dist: pywin32>=306; (sys_platform == 'win32') and extra == 'uygulama'
Requires-Dist: winotify>=1.1; (sys_platform == 'win32') and extra == 'uygulama'
Provides-Extra: yerel
Requires-Dist: ctranslate2>=4; extra == 'yerel'
Requires-Dist: sentencepiece>=0.2; extra == 'yerel'
Description-Content-Type: text/markdown

**Read this in English: [English](https://github.com/PolatOzaslan21/tr2en/blob/main/README.en.md)**

# tr2en — Türkçe → İngilizce çeviri katmanı

**Yerel Türkçe İngilizce çeviri: metni seç, kısayola bas, İngilizcesi yerine gelsin.** Windows için küçük bir tepsi uygulaması. Yapay zekâya (Claude, ChatGPT, Copilot…) İngilizce prompt yazmak, internetsiz çeviri ya da hızlı prompt çevirme için.

> **Durum: 0.1 Beta.** Yeni ve erken bir sürüm; eksikler ve hatalar olabilir. Sorun görürseniz [issue açın](https://github.com/PolatOzaslan21/tr2en/issues).

## Ne yapar?

1. Herhangi bir uygulamada Türkçe metni seçin.
2. **Ctrl+Shift+Space**'e basın.
3. Seçili metin İngilizcesiyle değişir. Panonuz (kopyaladığınız metin, resim, dosya) eski haline geri yüklenir.

Üç çevirmen seçeneği var (tepsi simgesinden değiştirilir):

| Çevirmen | Ne zaman | Gizlilik |
|---|---|---|
| **Gemini** (Google, kendi ücretsiz API anahtarınız) | Önerilen, en iyi kalite | Metin Google'a gider |
| **Kendi modeliniz** (OpenAI uyumlu her API ya da Ollama / LM Studio) | Başka bir servis ya da kendi bilgisayarınızdaki model | Servise göre; Ollama'da metin bilgisayardan çıkmaz |
| **Yerel model** (~230 MB, ilk açılışta bir kez iner) | Diğerleri yoksa / yanıt vermezse yedek, ya da "Yalnızca yerel" seçiliyse | Metin bilgisayardan çıkmaz |

İlk açılışta hangisini kullanmak istediğiniz sorulur.

## Korumalar

- **Kod, URL ve dosya yolları** çeviriye girmez, aynen kalır (`src/main.py`, `https://…`, `` `komut` ``).
- **Olumsuzluk kontrolü:** "silme", "silmemiş", "-madan önce" gibi olumsuzluklar çeviride kaybolursa çeviri yapıştırılmaz, uyarı çıkar. (Bilinen sınır: olumsuzluğun başka kelimeye kaymasını — "yeni değil ama hızlı" → "new but not fast" — her zaman yakalayamaz.)
- **Zaten İngilizce** olan metin ya da cümleler olduğu gibi bırakılır.
- Yapay zekânın kesik, boş ya da "Sure, here is…" gibi açıklamalı yanıtları reddedilir; yerel modele geçilir.
- Parola yöneticilerinde (KeePass, 1Password, Bitwarden) çalışmaz.

## Gizlilik

- Çevrilen metin **hiçbir yere kaydedilmez**. Tepsideki "Son işlemler" yalnızca saat, süre ve karakter sayısını gösterir.
- Klavye kancası yalnızca kısayolu tanımak için kullanılır; tuşlar kaydedilmez.
- Gemini seçiliyse metin Google'a gönderilir; **ücretsiz katmanda Google bu metinleri ürünlerini geliştirmek için kullanabilir.** Hassas metinler için "Yalnızca yerel" seçin.
- API anahtarları yalnızca istek başlığında gider, hiçbir dosyaya ya da log'a yazılmaz.

## Kurulum

### Kolay yol: kurulum dosyası (Windows 10/11)

1. [Son sürüm](https://github.com/PolatOzaslan21/tr2en/releases/latest) sayfasından `tr2en-…-windows-x64-kurulum.exe` dosyasını indirip çalıştırın (~38 MB). Python ve yönetici izni gerekmez.
2. Kurulum, Başlat menüsüne **tr2en** kısayolu ekler; isterseniz masaüstü kısayolu ve "Windows açılışında başlat" kutucuklarını da işaretleyin.
3. Saatin yanında kırmızı/mavi **TR → EN** balon simgesi çıkar. Simge önce saatin yanındaki **^** (gizli simgeler) menüsünde görünebilir; sürekli görünsün isterseniz oradan görev çubuğuna sürükleyin. Uygulamayı kapattıysanız Başlat menüsünde "tr2en" yazıp yeniden açabilirsiniz.

- .exe henüz dijital imzalı değil; Windows "bilgisayarınızı korudu" (SmartScreen) uyarısı verirse **Ek bilgi → Yine de çalıştır**'a tıklayın. İndirdiğiniz dosyanın doğruluğunu sürümdeki `.sha256` dosyasıyla kontrol edebilirsiniz.
- **Güncellemek için:** yeni kurulum dosyasını çalıştırmanız yeterli; açıksa tr2en'i kendisi kapatır, ayarlarınız ve model korunur.
- **Kaldırmak için:** Ayarlar → Uygulamalar → tr2en → Kaldır. Ayarlarınızın ve indirilen modelin de silinmesini isteyip istemediğiniz sorulur.
- **Kurulum istemiyorsanız (taşınabilir):** `tr2en-…-windows-x64.zip`'i kalıcı bir klasöre çıkarıp `tr2en.exe`'yi çalıştırın. Güncellerken önce tepsiden **Çıkış** yapıp yeni zip'i aynı klasöre çıkarın.

### Geliştiriciler için: uv ile

[PyPI](https://pypi.org/project/tr2en/)'den, [uv](https://docs.astral.sh/uv/) ile:

```powershell
uv tool install "tr2en[uygulama,yerel]"
tr2en
```

(`pip install "tr2en[uygulama,yerel]"` da olur; Python ≥ 3.11.)

Kaynaktan çalıştırmak için: depoyu klonlayın, `baslat-arkaplan.cmd` (konsolsuz) ya da `baslat.cmd` (konsollu, hata ayıklama) dosyasını çalıştırın.

### Gemini anahtarı (ücretsiz, önerilen)

1. https://aistudio.google.com/apikey adresinde **Create API key** ile anahtar oluşturun ve kopyalayın.
2. PowerShell'de aşağıdakini çalıştırın (panodaki anahtarı kullanıcı ortam değişkenine kaydeder, ekrana yazmaz):

```powershell
[Environment]::SetEnvironmentVariable('GEMINI_API_KEY', (Get-Clipboard).Trim(), 'User')
```

3. tr2en'i yeniden başlatın. Anahtar yoksa yalnızca yerel model kullanılır.

Ücretsiz katman (Kasım 2026): Gemini 3.5 Flash-Lite için dakikada 15, günde 500 istek.

### Kendi modelinizi kullanın (isteğe bağlı)

Gemini **önerilen** seçenek, ama zorunlu değil. OpenAI uyumlu API sunan her servisi ya da bilgisayarınızdaki bir modeli bağlayabilirsiniz. `ayarlar.toml`'da dört satırı doldurun, sonra tepsiden **Çevirmen → Kendi modelim**'i seçin:

| Servis | `uyumlu_adres` | `uyumlu_model` (örnek) | `uyumlu_anahtar_degiskeni` |
|---|---|---|---|
| OpenAI | `https://api.openai.com/v1` | `gpt-4o-mini` | `OPENAI_API_KEY` |
| OpenRouter (yüzlerce model) | `https://openrouter.ai/api/v1` | `google/gemini-2.5-flash` | `OPENROUTER_API_KEY` |
| Groq | `https://api.groq.com/openai/v1` | `llama-3.3-70b-versatile` | `GROQ_API_KEY` |
| DeepSeek | `https://api.deepseek.com/v1` | `deepseek-chat` | `DEEPSEEK_API_KEY` |
| **Ollama** (yerel, ücretsiz) | `http://localhost:11434/v1` | `qwen3.5:0.8b`, `llama3.2` | *(boş bırakın)* |
| LM Studio (yerel) | `http://localhost:1234/v1` | yüklediğiniz model | *(boş bırakın)* |

- `uyumlu_anahtar_degiskeni` alanına anahtarın **kendisini değil**, kaydettiğiniz ortam değişkeninin **adını** yazın (yukarıdaki PowerShell komutunda `GEMINI_API_KEY` yerine o adı kullanın).
- Ollama'da düşünen modeller (qwen3 ailesi) için `uyumlu_dusunmeyi_kapat = true` yapın: 0,8B'lik qwen3.5'te çeviri 22 sn'den ~1 sn'ye iniyor.
- Yerel LLM'ler yavaşsa `uyumlu_zaman_asimi`'ni artırın (varsayılan 15 sn).
- Güvenlik için `http://` yalnızca kendi bilgisayarınızdaki (localhost) servislerde kabul edilir; uzak servisler `https://` olmalı.
- Korumalar (kod/URL koruma, olumsuzluk kontrolü) bu seçenekte de çalışır. Küçük modeller olumsuzluğu sık kaçırır; tr2en bu durumda çeviriyi yapıştırmaz.

## Ayarlar

Tepsi menüsü: etkinleştir/duraklat, çevirmen, kısayol (Ctrl+Shift+Space / Ctrl+Shift+Y ya da **Kendi kısayolum…**), son işlemler, son çeviriyi göster, son orijinali kopyala, Windows açılışında başlat.

**Kendi kısayolum…:** seçince 10 saniye içinde istediğiniz birleşime basın (ör. Ctrl+Shift+K; Esc vazgeçer). Ctrl ya da Alt gerekir. Kabul edilmeyenler: Ctrl+C/V/X/Z/Y/A/S (tr2en kopyala-yapıştırla çalışır), Alt+F4 ve Ctrl+Alt (Türkçe klavyede AltGr ile aynıdır, ₺ @ yazar). **Uyarı:** kendi kısayolunuz başka bir programın kısayoluyla çakışırsa o programda o işlem ya da tr2en düzgün çalışmayabilir; tek değiştiricili kısayollar (ör. Ctrl+Q) daha sık çakışır. Bilinen çakışmalarda tr2en uyarır. **Önerilen: varsayılan Ctrl+Shift+Space.**

Kısayol tuşu programa gitmez: metin seçiliyse tr2en çevirir; seçim yoksa tuşu programa geri gönderir (ör. kısayolunuz Ctrl+P ise, seçim yokken programın kendi Ctrl+P işi yine çalışır). tr2en duraklatıldığında ve terminalde tuş olduğu gibi programa gider.

Diğer her şey `%APPDATA%\tr2en\ayarlar.toml` dosyasında (tepsiden "Ayarlar dosyasını aç"): zaman aşımı, Gemini modeli, kendi modeliniz, yasaklı uygulamalar, sona boşluk. Değiştirdikten sonra uygulamayı yeniden başlatın.

## Ölçümler (19.11.2026, Windows 11)

| Durum | Bellek (RAM) |
|---|---|
| Boşta (kanca + tepsi, Gemini ile) | ~35–50 MB |
| Yerel model yüklü | ~300 MB (yüklenirken anlık tepe ~450 MB) |

| Çeviri | Süre |
|---|---|
| Yerel model, cümle başına | 0,1–0,6 sn |
| Gemini | genelde ~1 sn; yoğun saatlerde 4 sn'yi geçerse yerel modele düşülür |

Yerel model yalnızca gerektiğinde yüklenir; yalnızca Gemini kullanıyorsanız ~50 MB'ta kalır.

## Token notu (dürüst haliyle)

Türkçe bir mesaj İngilizceye çevrilince **mesajın kendisi** %10–36 daha az token tutar (10 gerçek mesajla ölçüldü; o200k sayacında %10, cl100k'de %36). Ama Claude Code gibi araçlarda bir isteğin çoğu zaten İngilizce (kod, araç çıktıları, sistem talimatı); kullanıcı mesajı toplamın %1'inden azdır. Yani **faturanızı belirgin düşürmez.** Asıl fayda: modellerin İngilizce prompt'u daha iyi anlaması — özellikle küçük ve yerel modellerde.

## Antivirüs uyarısı

tr2en kısayolu yakalamak için klavye kancası kullanır. Bazı antivirüsler bu davranışı şüpheli bulabilir. Kod açık; kanca yalnızca kısayolu tanır, hiçbir tuşu kaydetmez ya da göndermez.

## Bilinen sınırlar

- **Terminalde çalışmaz** (Windows Terminal, cmd, PowerShell): seçili metin terminalde değiştirilemiyor. Sonraki sürümde kısayolla açılan bir yazma kutusu gelecek.
- Yerel model uzun ve dağınık metinde zayıftır ("tablo" → "painting" gibi); kritik metinde Gemini kullanın ya da sonucu kontrol edin.
- Şimdilik yalnızca Türkçe → İngilizce.

## Geliştirme

```powershell
uv run --extra test --extra yerel --extra uygulama pytest -q
```

Testler her push'ta GitHub Actions'ta Windows üzerinde çalışır. Kod üzerinde çalışan yapay zekâ ajanları için kurallar: [AGENTS.md](https://github.com/PolatOzaslan21/tr2en/blob/main/AGENTS.md). Kod içindeki adlar Türkçedir.

## Lisans

Kod **MIT**. İndirilen yerel model **CC-BY-4.0**: [Helsinki-NLP/opus-mt-tc-big-tr-en](https://huggingface.co/Helsinki-NLP/opus-mt-tc-big-tr-en) modelinin CTranslate2 int8 dönüştürmesi, [PolatOz/tr2en-model](https://huggingface.co/PolatOz/tr2en-model).
