SİGORTACILIK KANUNU

Kanun

Numarası : 5684

Kabul

Tarihi : 3/6/2007

Yayımlandığı Resmî

Gazete : Tarih : 14/6/2007 Sayı : 26552

Yayımlandığı

Düstur : Tertip : 5 Cilt : 46

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Kanunun

amacı, ülkemiz sigortacılığının geliştirilmesini sağlamak, sigorta

sözleşmesinde yer alan kişilerin hak ve menfaatlerini korumak ve sigortacılık

sektörünün güvenli ve istikrarlı bir ortamda etkin bir şekilde çalışmasını

temin etmek üzere bu Kanuna tâbi kişi ve kuruluşların, faaliyete başlama,

teşkilât, yönetim, çalışma esas ve usûlleri ile faaliyetlerinin sona ermesi ve

denetlenmesine ilişkin hususlar ve sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların

çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usûl ve

esasları düzenlemektir.

(2) Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta şirketleri,

reasürans şirketleri, Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri

Birliği, aracılar, aktüerler ile sigorta eksperleri bu Kanun hükümlerine

tâbidir. [1]

(3) Sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi

Bankası Anonim Şirketi ile bu Kanunun denetimle ilgili hükümleri hariç olmak

üzere özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan diğer kuruluşlar

bu Kanun kapsamında değildir.

Tanımlar [2]

MADDE 2 – (1) Bu Kanunda geçen;

a) Aktüer: Sigortacılık tekniği ile buna ilişkin

yatırım, finansman ve demografi konularında olasılık ve istatistik teorilerini

uygulayarak, yasal düzenlemelere uygun prim, karşılık ve kâr paylarını

hesaplayan, tarife ve teknik esasları hazırlayan kişiyi,

b) Aracı: Sigorta acentesi ve brokeri,

c) Bakan: Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Bakanı,

ç) (Değişik: 13/6/2012-6327/47 md.) Birlik:

Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğini,

d) Broker: Sigorta veya reasürans

sözleşmesi yaptırmak isteyenleri temsil ederek, bu sözleşmelerin yaptırılacağı

şirketlerin seçiminde tamamen tarafsız ve bağımsız davranarak ve teminat almak

isteyen kişilerin hak ve menfaatlerini gözeterek sözleşmelerin akdinden önceki

hazırlık çalışmalarını yürütmeyi ve gerektiğinde sözleşmelerin uygulanmasında

veya tazminatın tahsilinde yardımcı olmayı meslek edinen kişiyi,

e) (Ek: 13/6/2012-6327/47 md.) Destek hizmeti

kuruluşu: Bu Kanun kapsamındaki kuruluşlara, faaliyet alanlarıyla ilgili

konularda yardımcı veya tamamlayıcı nitelikte hizmet veren kuruluşları,

f) Hesap: Güvence Hesabını,

g) İş planı: Sigorta şirketleri ile reasürans

şirketlerinin kuruluş amacı ile en az ilk üç yıldaki faaliyetlerine ilişkin

tahminlerini ve yükümlülüklerini sürekli olarak yerine getirebileceğini

ayrıntılı bir şekilde ortaya koyan planı,

ğ) Komisyon: Sigorta Tahkim Komisyonunu,

h) (Değişik: 13/6/2012-6327/47 md.) Levha:

Türkiye’de faaliyette bulunan sigorta şirketleri, reasürans şirketleri ile

28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi

Kanununa göre kurulan emeklilik şirketleri için Birlik tarafından, sigorta

eksperleri ve sigorta acenteleri için ise Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

tarafından ayrı ayrı düzenlenecek faal olarak çalışanlara ilişkin kayıtları

gösterir levhaları,

ı) Liste: Sigorta hakemleri listesini,

i) (Değişik: 13/6/2012-6327/47 md.) Minimum

garanti fonu: Sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri için gerekli

özsermayenin en az üçte birine denk düşen tutarı,

j) Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını,

k) Özkaynak: Sigorta şirketleri ile reasürans

şirketlerinin ödenmiş veya Türkiye’ye ayrılmış sermayeleri, her türlü yedek

akçeleri, yeniden değerleme fonu, dağıtılmamış kâr, kâr ve sermaye yedekleri

ile Müsteşarlıkça uygun görülecek sermaye benzeri kaynaklar ve diğer

kaynaklardan varsa bilanço zararı ile Müsteşarlıkça uygun görülecek diğer

değerlerin düşülmesinden sonra bulunan tutarı,

l) Reasürans şirketi: Türkiye’de kurulmuş reasürans

şirketi ile yurt dışında kurulmuş reasürans şirketinin Türkiye’deki

teşkilâtını,

m) Sigorta acentesi: Ticarî

mümessil, ticarî vekil, satış memuru veya müstahdem gibi tâbi bir sıfatı

olmaksızın bir sözleşmeye dayanarak muayyen bir yer veya bölge içinde daimî bir

surette sigorta şirketlerinin nam ve hesabına sigorta sözleşmelerine aracılık

etmeyi veya bunları sigorta şirketleri adına yapmayı meslek edinen, sözleşmenin

akdinden önce hazırlık çalışmalarını yürüten ve sözleşmenin uygulanması ile

tazminatın ödenmesinde yardımcı olan kişiyi,

n) Sigorta eksperi: Sigorta konusu risklerin

gerçekleşmesi sonucunda ortaya çıkan kayıp ve hasarların miktarını, nedenlerini

ve niteliklerini belirleyen ve mutabakatlı kıymet tespiti, ön ekspertiz ve

hasar gözetimi gibi işleri mutat meslek olarak yapan tarafsız ve bağımsız kişiyi,

o) Sigorta hakemi: Sigorta ettiren veya sigorta

sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında

sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkları çözen kişiyi,

ö) Sigorta raportörü: Sigorta ettiren veya sigorta

sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında

sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Komisyona intikal

etmiş şikâyetler üzerinde ön incelemeyi yapan kişiyi,

p) Sigorta şirketi: Türkiye’de kurulmuş sigorta

şirketi ile yurt dışında kurulmuş sigorta şirketinin Türkiye’deki teşkilâtını,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Sigorta Şirketleri ve Reasürans Şirketleri

Sigorta şirketlerinin ve reasürans

şirketlerinin kuruluşu

MADDE 3 – (1) Türkiye’de faaliyet gösterecek

sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin anonim şirket veya kooperatif

şeklinde kurulmuş olması şarttır. Sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri,

sigortacılık işlemleri ve bunlarla doğrudan bağlantısı bulunan işler dışında

başka işle iştigal edemez.

(2) Anonim şirket şeklinde kurulacak sigorta

şirketleri ve reasürans şirketlerinin;

a) Kurucularının;

1) Müflis veya konkordato ilan etmiş olmaması,

2) Bir sigorta veya reasürans şirketinin kurucusu veya

ortağı olmanın gerektirdiği malî güce ve itibara sahip bulunması,

3) Tasfiyeye tâbi tutulan finansal kuruluşlarda ve

hakkında 20 nci maddenin ikinci ve üçüncü fıkrası hükümleri uygulanan

şirketlerde oy hakkının ya da sermayesinin doğrudan veya dolaylı yüzde on ve

daha fazla bir oranda veya bu oranın altında olsa bile denetim ve yönetime

etkili olabilecek şekilde denetim ve yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı

veren pay sahibi olmaması,

4) Taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış

olsalar dahi süreli hapis veya sigortacılık mevzuatına aykırı hareketlerinden

dolayı hapis veya birden fazla adlî para cezasına mahkûm edilmemiş yahut cezası

ne olursa olsun basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,

dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, görevi kötüye

kullanma gibi yüz kızartıcı suçlar ile kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım

satımlara fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,

terörün finansmanı, Devlet sırlarını açığa vurma veya vergi kaçakçılığı

suçlarından dolayı hüküm giymemiş olması, [3]

5) Tüzel kişi olması halinde bu tüzel kişinin yönetim

ve denetimine sahip kişilerin, malî güç dışında kurucularda aranan diğer

şartları taşıması,

b) Hisse senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması ve

halka açık anonim şirketlerde halka açık olan kısım hariç olmak üzere tamamının

nama yazılı olması,

c) Bir holding bünyesinde faaliyet gösterecek olması

halinde, holding şirketinin finansal durumunun da sigortacılık faaliyetlerini

idame ettirmeye yeterli olması,

zorunludur.

(3) Üyeleri dışındaki kişilerle sigorta sözleşmesi

yapmayan kooperatif şeklinde kurulan sigorta şirketleri ve reasürans

şirketlerinin;

a) Mütüel (karşılıklı) sigortacılık yapması,

b) Ortak sayısının ikiyüzden az olmaması,

c) Yöneticilerine herhangi bir ayrıcalık vermemesi,

zorunludur.

(4) Kooperatiflerin, üyeleri dışındaki kişilerle

sigorta sözleşmesi yapabilmesi, bu hususun ana sözleşmelerinde açıkça yer

alması şartıyla Müsteşarlığın iznine tâbidir. Kooperatif üyeleri dışındaki

kişilerle sigorta sözleşmesi yapılabilmesi için kooperatiflerin sermayelerini,

Müsteşarlıkça belirlenecek miktara yükseltmesi zorunludur.

(5) Yabancı sigorta şirketlerinin

ve reasürans şirketlerinin Türkiye’de faaliyet göstermesine ilişkin usûl ve

esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. [4]

Sigorta şirketleri ve reasürans

şirketlerinin teşkilâtı

MADDE 4 – (1) Sigorta şirketleri ve reasürans

şirketlerinin yönetim kurulları genel müdür dâhil beş kişiden, denetçiler ise

iki kişiden az olamaz. Genel müdür, yönetim kurulunun doğal üyesidir.

(2) Yönetim kurulu üyelerinin malî güç dışında sigorta

şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan şartları taşıması;

çoğunluğunun en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olması ve sigortacılık,

iktisat, işletme, muhasebe, hukuk, maliye, matematik, istatistik, aktüerya veya

mühendislik alanlarında en az üç yıl deneyimi olan kişilerden seçilmesi

şarttır.

(3) Genel müdür ve yardımcılarının, malî güç dışında

sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan şartları taşıması, en

az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olması ve genel müdürlüğe atanacakların en

az on yıl, sigortacılık veya sigortacılık tekniği ile ilgili konulardan sorumlu

genel müdür yardımcılıklarına atanacakların yedi yıldan az olmamak üzere

sigortacılık, iktisat, işletme, muhasebe, hukuk, maliye, matematik, istatistik,

aktüerya veya mühendislik alanlarının en az birinde; diğer genel müdür

yardımcılıklarına atanacakların da sorumlu olacakları alanda en az yedi yıl

deneyim sahibi olması şarttır. Genel müdür yardımcılıklarından en az birinin

sigortacılık veya sigortacılık tekniği ile ilgili konulardan sorumlu olması

zorunludur.

(4) Murahhas üyelerin genel müdürde aranan şartları

taşıması zorunludur.

(5) Başka unvanlarla istihdam edilseler dahi, yetki ve

görevleri itibarıyla genel müdür yardımcısına denk veya daha üst konumlarda görev

yapan diğer yöneticiler de genel müdür ve genel müdür yardımcılarına ilişkin

hükümlere tâbidir.

(6) Denetçilerin, malî güç dışında sigorta şirketi ve

reasürans şirketi kurucularında aranan şartları taşımaları, en az dört yıllık

yüksek öğrenim görmüş olmaları ve sigortacılık, iktisat, hukuk, maliye, işletme

ve muhasebe alanlarında en az üç yıl deneyimi olan kişilerden seçilmesi

şarttır.

(7) Sigorta veya reasürans şirketinin hâkim hissedarı

tüzel kişilerin yönetim ve denetimine sahip kişilerde de, malî güç dışında

sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan şartlar aranır.

(8) (Değişik: 13/6/2012-6327/49 md.) Sigorta

şirketleri ile reasürans şirketleri; tüm iş ve işlemlerinin, sigortacılık

mevzuatı ve ilgili diğer mevzuata, şirketin iç yönergeleri ile yönetim

stratejisi ve politikalarına uygunluğunun sürekli kontrol edilmesi,

denetlenmesi ile hata, hile ve usulsüzlüklerin tespiti ve önlenmesi amacıyla iç

denetim ve risk yönetimini kapsayacak şekilde etkin bir iç kontrol sistemi

kurmak zorundadır. Müsteşarlıkça belirlenen alanlarla sınırlı olmak üzere, iç

kontrol sistemlerinin yürütülmesi dışarıdan hizmet alımı yoluyla da

yapılabilir. İç kontrol sistemlerinin kurulmasına ilişkin usul ve esaslar

Müsteşarlıkça belirlenir.

Ruhsat

MADDE 5 – (1) Sigorta şirketleri ve reasürans

şirketleri, faaliyete geçebilmek için, faaliyet göstermek istedikleri her bir

sigorta branşında Müsteşarlıktan ruhsat almak zorundadır. Alınan ruhsatlar,

ticaret siciline tescil ve Ticaret Sicil Gazetesi ile Türkiye çapında dağıtımı

yapılan ve tiraj bakımından ilk on sırada yer alan günlük gazetelerden ikisinde

ilan ettirilir.

(2) Sigorta şirketleri hayat ve hayat dışı sigorta

gruplarından sadece birinde faaliyet gösterebilir. Bu gruplarda yer alan

sigorta branşları Bakan tarafından belirlenir.

(3) Kuruluş işlemlerini tamamlayan ve ruhsat talebinde

bulunan sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri, ödenmiş sermayelerini,

ruhsat talep edilen sigorta branşları için öngörülen sermaye tutarları ile

verilmek istenen teminatlara bağlı olarak, beş milyon Türk Lirasından az

olmamak kaydıyla, Müsteşarlıkça belirlenecek miktara yükseltmek zorundadır.

Müsteşarlık, söz konusu miktarı, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan

Üretici Fiyatları Endeksi artış oranını aşmamak kaydıyla artırmaya yetkilidir.

(4) Kuruluş işlemlerinin tamamlanmasından itibaren bir

yıl içinde ruhsat başvurusunda bulunmamış sigorta şirketleri ve reasürans

şirketleri, ticaret unvanlarında sigorta şirketi veya reasürans şirketi

ibaresini kullanamaz.

Ruhsat talebinin değerlendirilmesi

MADDE 6 – (1) Ruhsat talebi;

a) Sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerinin

kurucuları ile yönetici ve denetçilerinin bu Kanunda öngörülen şartları

taşımaması,

b) İş planına ve ibraz edilen belgelere göre sigorta

sözleşmesine taraf olanların hak ve menfaatlerinin yeterince korunamayacağının

anlaşılması veya yükümlülüklerin sürekli ve yeterli olarak yerine

getirilebilecek şekilde oluşturulmaması,

c) Başvurunun yeterli beyan ve bilgileri içermemesi

veya bu Kanunda öngörülen şartları taşımadığının anlaşılması,

ç) Sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerinin,

gerekli teknik donanım ya da yeterli sayıda nitelikli personele sahip

olmadığının veya ruhsat talep edilen alanda sigortacılık yapma yeterliliğinin

bulunmadığının yapılan denetimle tespit edilmesi,

hallerinden en az birinin gerçekleşmesi durumunda

reddedilir.

Ruhsat iptali

MADDE 7 – (1) Bu Kanunun ruhsat iptaline

ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla;

a) Ruhsat verilmesine ilişkin

şartların bir kısmının veya tamamının kaybolması halinde, üç aydan az olmamak

üzere, Müsteşarlık tarafından verilecek süre içinde durumun düzeltilmemiş

olması,

b) Ruhsatın verildiği tarihten itibaren bir yıl içinde

veya Müsteşarlığın uygun görüşüyle yapılanlar hariç olmak üzere aralıksız

olarak altı ay süre ile sigorta veya reasürans sözleşmesi akdedilmemesi,

c) Sigortacılık mevzuatına aykırı uygulamalar

sonucunda sigorta sözleşmesi ile ilgili kişilerin hak ve menfaatlerinin

tehlikeye düştüğünün anlaşılması,

ç) 20 nci madde hükmü hariç olmak üzere, bu Kanun

hükümlerinden doğan yükümlülüklerin ağır şekilde ihlâl edilmesi veya

yükümlülüklerin ihlâlinin mutat hale gelmesi durumunda, Müsteşarlık tarafından,

üç aydan az olmamak kaydıyla, verilecek süre içinde durumun düzeltilmemiş

olması,

d) İş planında belirtilen hedeflerden, Müsteşarlığın

bilgisi dahilinde yapılan değişiklik dışında makul nedenler olmaksızın aşırı

derecede uzaklaşılmış olması,

hallerinden en az birinin gerçekleşmesi durumunda,

sigorta şirketlerinin ve reasürans şirketlerinin ilgili branş ya da bütün

branşlardaki ruhsatları Müsteşarlık tarafından iptal edilebilir. Ruhsat iptali,

ticaret siciline tescil ve Ticaret Sicil Gazetesi ile Türkiye çapında dağıtımı

yapılan ve tiraj bakımından ilk on sırada yer alan günlük gazetelerden ikisinde

ilan ettirilir.

(2) Ruhsatı iptal edilen şirketler, altı ayı geçmemek

üzere Müsteşarlık tarafından verilecek süre içinde iptal edilen ruhsatla

bağlantılı portföylerini devretmek zorundadır. Aksi takdirde Müsteşarlık re’sen

devir de dâhil olmak üzere portföyün tasfiyesine yönelik her türlü tedbiri

almaya yetkilidir.

Ana sözleşme değişiklikleri

MADDE 8 – (1) Sigorta şirketleri ile reasürans

şirketlerinin ana sözleşmelerinin değiştirilmesinde, Müsteşarlığın uygun görüşü

aranır. Müsteşarlıkça uygun görülmeyen değişiklik tasarıları genel kurul

gündemine alınamaz ve genel kurulda görüşülemez. Sicil memuru, Müsteşarlığın

uygun görüşü olmaksızın ana sözleşme değişikliklerini ticaret siciline tescil

edemez.

İntifa ve oy kullanma haklarının

edinilmesi

MADDE 9 – (1) Doğrudan veya dolaylı olarak bir

sigorta veya reasürans şirketinin sermayesinin yüzde onunu, yüzde yirmisini,

yüzde otuzüçünü veya yüzde ellisini bulacak ya da aşacak şekildeki hisse

edinimleri ile bir ortağa ait hisselerin söz konusu oranları bulması veya bu

oranların altına düşmesi sonucunu doğuran hisse devirleri Müsteşarlığın iznine

tâbidir.

(2) Şirketin denetim ve yönetime etkili olabilecek

şekilde yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazını veren hisse devri, oransal

sınırlamalara bakılmaksızın Müsteşarlığın iznine tâbidir.

(3) Birinci ve ikinci fıkra hükümlerine aykırı olarak

izin alınmaksızın yapılan hisse devirleri pay defterine kaydolunmaz.

(4) İntifa hakkı ile oy hakkının edinilmesinde de bu

madde hükümleri uygulanır.

(5) Doğrudan veya dolaylı olarak sermayenin ya da oy

ve intifa haklarının yüzde on ve daha fazlasına sahip olan veya bu oranların

altında olsa dahi şirketin denetim ve yönetimine etkili olabilecek şekilde

yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazını veren hisselere sahip olan ortakların,

sigorta şirketi ve reasürans şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşıması

şarttır. Sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri, bu nitelikleri taşımayan

ortaklarını Müsteşarlığa bildirir. Kurucularda aranan nitelikleri kaybeden

ortaklar temettü dışındaki ortaklık haklarından yararlanamaz. Bu halde diğer

ortaklık hakları kayyım tarafından kullanılır.

(6) Bakan, faaliyet alanları itibarıyla sigorta

şirketlerinin ve reasürans şirketlerinin malî bünyelerini olumsuz etkileyecek

durumdaki ortaklara, bu şirketlerde hisse sınırlamaları getirebilir.

Tasfiye, birleşme, devir, portföy

devri ve iflas

MADDE 10 – (1) Bir sigorta şirketinin kendi

talebi ile tasfiye edilmesi, bir veya birkaç şirket ile birleşmesi veya aktif

ve pasifleri ile başka bir şirkete devrolunması, sigorta portföyünü teminat ve

karşılıkları ile birlikte kısmen veya tamamen diğer bir şirkete devretmesi

Bakanın iznine tâbidir. Reasürans şirketleri hakkında da bu fıkra hükümleri

uygulanır. Bu fıkra hükmüne aykırı olarak yapılan tasfiye, birleşme, devralma

ve portföy devirleri hükümsüzdür.

(2) Müsteşarlık, lüzumu halinde, tasfiye memurlarının

değiştirilmesini talep edebilir.

(3) Birleşme, devir ve portföy devirleri, Türkiye

çapında dağıtımı yapılan ve tiraj bakımından ilk on sırada yer alan günlük

gazetelerden ikisinde, birer hafta arayla en az ikişer defa yayımlanmak

suretiyle duyurulur. Sigorta sözleşmeleri devredilen portföyde yer almak

kaydıyla portföyünü devreden veya bir şirkete devrolunan ya da birleşen

şirketlerle sigorta sözleşmesi akdetmiş olan kişiler; birleşme, devir ya da

portföy devrini öğrendikleri tarihten itibaren, devir, birleşme ya da portföy

devri nedeniyle, üç ay içinde sözleşmelerini feshedebilir.

(4) Sigorta şirketinin iflası halinde sigortalılar,

iflas masasına üçüncü sırada iştirak eder.

(5) Müsteşarlık, lüzumu halinde iflas masasındaki

yetkililerin değiştirilmesini talep edebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Sigorta Sözleşmeleri

Sigorta sözleşmeleri

MADDE 11 – (1) Sigorta sözleşmelerinin ana

muhtevası, Müsteşarlıkça onaylanan ve sigorta şirketlerince aynı şekilde

uygulanacak olan genel şartlara uygun olarak düzenlenir. Ancak, sigorta

sözleşmelerinde işin özelliğine uygun olarak özel şartlar tesis edilebilir. Bu

hususlar, sigorta sözleşmesi üzerinde ve özel şartlar başlığı altında herhangi

bir yanılgıya neden olmayacak şekilde açık olarak belirtilir.

(2) Hayat sigortalarına ilişkin sözleşmelerin

yapılmasına dair teklifnamenin sigorta şirketine ulaştığı tarihten itibaren

otuz gün içinde sigorta şirketi tarafından reddedilmemesi halinde sigorta

sözleşmesi yapılmış olur.

(3) Sigorta şirketleri ve sigorta

acenteleri tarafından, gerek sözleşmenin kurulması gerekse sözleşmenin devamı

sırasında sigorta ettiren, lehdar ve sigortalıya yapılacak bilgilendirmeye

ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.

(4) Sigorta sözleşmelerinde kapsam dahiline alınmış

olan riskler haricinde, kapsam dışı bırakılmış riskler açıkça belirtilir.

Belirtilmemiş olan riskler teminat kapsamında sayılır.

(5) Sigorta sözleşmelerinde yabancı kelimelere yer

verilemez. Yabancı kelimelerin karşılığı olarak Türk Dil Kurumu tarafından

belirlenen kelimelerin kullanımı esastır.

(6) (Ek:18/1/2017-6770/32 md.) (Değişik:9/3/2023-7440/21

md.) Hasarın

giderilmesine ve tazminatın ödenmesine yönelik olarak Sanayi ve Teknoloji

Bakanlığı tarafından usul ve esasları belirlenen sertifikasyon, takip ve

denetim esaslarına uygun şekilde orijinale eşdeğerliği belgelendirilmiş

parçalar ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından usul

ve esasları belirlenen yeniden kullanılabilir parçaların kullanımına ilişkin

usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu

tarafından belirlenir. Motorlu taşıtlarda garantinin korunmasına ilişkin ilgili

mevzuat hükümleri saklıdır.

Tarifeler

MADDE 12 – (1) Sigorta tarifeleri, sigortacılık

esasına ve genel kabul görmüş aktüeryal tekniklere uygun olarak sigorta

şirketleri tarafından serbestçe belirlenir. Ancak, bu Kanuna ve diğer kanunlara

göre ihdas edilen zorunlu sigortaların teminat tutarları ile tarife ve

talimatları Bakan tarafından tespit olunur ve Resmî Gazetede yayımlanır.

(2) Bakan, gerek görülen hallerde hayat, bir yıldan

uzun süreli ferdî kaza, sağlık, hastalık ve ihtiyarî deprem sigortaları

tarifeleri ile prim, formül ve cetvellerinin uygulamaya konulabilmesini

Müsteşarlığın onayına tâbi kılabilir veya özel kanunlardaki hükümler saklı

kalmak kaydıyla gerekli görülen hallerde, tespit ve ilan ettiği aracılık

komisyonlarını, tasdike tâbi kıldığı veya tespit ettiği her türlü tarifeyi

serbest bırakabilir.

Zorunlu sigortalar

MADDE 13 – (1) Cumhurbaşkanı, kamu yararı

açısından gerekli gördüğü hallerde zorunlu sigortalar ihdas edebilir. Sigorta

şirketleri, 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (b) bendi ile üçüncü fıkrası

hükümleri saklı kalmak kaydıyla faaliyet gösterdiği sigorta branşlarının

kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamaz. [5]

(2) Müsteşarlık, zorunlu sigortaya konu teşkil eden

menfaat üzerinde yapacakları iş ve işlemler nedeniyle, ilgili kurum ve

kuruluşların görüşlerini alarak zorunlu sigorta denetimi yapabilecekleri

belirlemeye yetkilidir.

(3) Bir faaliyetin icrası ya da bir şeyin kullanılması

için izin veya ruhsat vermeye veya bunları denetlemeye yetkili merciler ile

ikinci fıkra uyarınca belirlenen kurum ve kuruluşlar; yürütecekleri iş ve işlemlerde,

yapılması zorunlu sigortaların geçerli teminat tutarları dâhilinde yaptırılıp

yaptırılmadığını araştırmakla yükümlüdür. Bu kurum ve kuruluşlar ile izin veya

ruhsat vermeye ve denetlemeye yetkili mercilerce, geçerli teminat tutarında

sigorta yapılmamış olduğunun tespiti halinde işlem yapılmaz. Geçerli teminat

alınana kadar sigortalının zorunlu sigortaya konu teşkil eden faaliyeti yetkili

merciler tarafından durdurulur.

Güvence Hesabı [6]

MADDE 14 – (1) Bu Kanunun 13 üncü maddesi,

13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 10/7/2003

tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu ile ihdas edilen zorunlu

sorumluluk sigortaları ile bu Kanunla mülga 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı

Sigorta Murakabe Kanunu çerçevesinde ihdas edilmiş olan zorunlu sigortalara

ilişkin olarak aşağıdaki koşulların oluşması halinde ortaya çıkan zararların bu

sigortalarla saptanan geçerli teminat miktarlarına kadar karşılanması amacıyla

Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği nezdinde Güvence Hesabı

oluşturulur.

(2) Hesaba;

a) Sigortalının tespit edilememesi durumunda kişiye

gelen bedensel zararlar için,

b) Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan

teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu

bedensel zararlar için,

c) Sigorta şirketinin malî bünye zaafiyeti nedeniyle

sürekli olarak bütün branşlarda ruhsatlarının iptal edilmesi ya da iflası

halinde ödemekle yükümlü olduğu maddî ve bedensel zararlar için,

ç) Çalınmış veya gasp edilmiş bir aracın karıştığı

kazada, Karayolları Trafik Kanunu uyarınca işletenin sorumlu tutulmadığı

hallerde, kişiye gelen bedensel zararlar için,

d) Yeşil Kart Sigortası uygulamaları için faaliyet

gösteren Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunca yapılacak ödemeler için,

başvurulabilir. Cumhurbaşkanı, gerekli görülen

hallerde, eşyaya gelecek zararların kısmen veya tamamen Hesaptan karşılanmasına

karar vermeye yetkilidir. [7]

(3) Hesabın gelirleri; birinci fıkrada belirtilen

zorunlu sigortalar (…) 6 için tahsil edilen toplam primlerin yüzde biri oranında sigorta

şirketlerince ödenecek katılma payları ile sigorta ettirenlerden safî primlerin

yüzde ikisi oranında tahsil edilecek katılma paylarından oluşur. (Değişik

son cümle: 13/6/2012-6327/50 md.) Bakan, bu oranları yarısına kadar

indirmeye veya iki katına kadar artırmaya ya da katılma paylarını maktu olarak

tespit etmeye yetkilidir.

(4) Sigorta şirketleri, üçüncü fıkra hükmü gereğince

kendileri tarafından ödenmesi gereken bir takvim yılına ilişkin katılma

paylarını takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar; sigorta ettirenlerden tahsil

edilen katılma paylarını ise tahsil edildikleri ayı takip eden ayın sonuna

kadar Hesaba yatırmak zorundadır.

(5) Hesap kapsamındaki her zorunlu sigorta ve yeşil

kart sigortası için ayrı hesap açılır ve bunların gelir ve giderleri bu

hesaplarda izlenir.

(6) Hesabın gelir ve giderleri ile işlemleri,

Müsteşarlıkça her yıl denetlenir.

(7) (Değişik: 13/6/2012-6327/50 md.) Hesabın

kuruluşuna, işleyişine, tanıtımına, idari masraflarına, fon varlıklarının

nemalandırılmasına, Hesaptan yapılacak ödemelere, gerek ilgililere gerekse

Türkiye Motorlu Taşıt Bürosuna yapılacak rücûlara, Sigorta Bilgi ve Gözetim

Merkezi, Sigortacılık Eğitim Merkezi ve Komisyona yapılacak katkı payları ile,

Hesap kapsamındaki zorunlu sigortaların denetimi ve takibinden kaynaklanan

giderler ile diğer harcamalara ilişkin esaslar yönetmelikle düzenlenir.

Yurt dışında yaptırılabilecek

sigortalar [8]

MADDE 15 – (1) Türkiye’de

yerleşik kişiler, Türkiye’deki sigortalanabilir menfaatlerini, Türkiye’de

faaliyette bulunan sigorta şirketlerine ve Türkiye’de yaptırmak zorundadır.

(2) Ancak;

a) İhracat ve ithalat konusu mallar için nakliyat

sigortası,

b) Uçak, gemi, helikopter için dış kredi ile satın

alındıklarında, münhasıran dış kredi miktarı ile sınırlı olarak ve dış borç

ödeninceye kadar; yurt dışından finansal kiralama yolu ile getirilmelerinde ise

finansal kiralama sözleşmesi süresi ile sınırlı olarak yaptırılacak tekne

sigortaları,

c) Gemilerin işletilmesinden doğan sorumluluk

sigortası,

ç) Hayat sigortaları,

d) Kişilerin Türkiye haricinde bulunacakları süre için

bu süre ile sınırlı olmak kaydıyla veya geçici olarak yurt dışında kaldıkları

sırada yaptırabilecekleri ferdî kaza, hastalık, sağlık ve motorlu taşıt

sigortaları,

yurt dışında da yaptırılabilir.

(3) Cumhurbaşkanı yurt dışında yaptırılabilecek

sigortaların kapsamını genişletmeye yetkilidir. [9]

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Malî Bünye

Teknik karşılıklar

MADDE 16 – (1) Sigorta

şirketleri ve reasürans şirketleri sigorta sözleşmelerinden doğan yükümlülükleri

için, bu maddede belirtilen esaslara göre yeteri kadar karşılık ayırmak

zorundadır.

(2) Kazanılmamış primler

karşılığı; yürürlükte bulunan her bir sigorta sözleşmesine ilişkin olarak

yazılan brüt primin gün esasına göre takip eden hesap dönemine veya dönemlerine

sarkan kısmından; yürürlükte bulunan yıllık hayat sigortaları ile süresi bir

yılı aşan birikim priminin de alındığı hayat sigortalarında ise yazılan brüt

primlerden varsa birikime ayrılan kısım ve birikim primlerine ait masraf

payları düşüldükten sonra kalan tutarın takip eden döneme veya dönemlere sarkan

kısmından oluşur. Ancak, gün esasına göre karşılık hesaplaması mümkün olmayan

reasürans ve retrosesyon işlemlerinde, sekizde bir esasına göre kazanılmamış

primler karşılığı ayrılması mümkündür. (Ek cümle: 13/6/2012-6327/51 md.) Ayrıca,

sigorta sözleşmesinin süresi boyunca üstlenilen risk düzeyi ile kazanılan

primlerin zamana bağlı dağılımının uyumlu olmadığı kabul edilen sigorta

branşlarında, bu karşılık için riskin zaman içinde farklı şekilde oluşumunu

dikkate alan, içeriği Müsteşarlıkça belirlenen hesap yöntemleri kullanılır. [10]

(3) (Değişik: 13/6/2012-6327/51 md.) Devam eden

riskler karşılığı; kazanılmamış primler karşılığının şirketin taşıdığı risk ve

beklenen masraf düzeyine göre yetersiz kalması halinde ayrılır.

(4) (Değişik: 13/6/2012-6327/51 md.) Dengeleme

karşılığı; takip eden hesap dönemlerinde meydana gelebilecek tazminat

oranlarındaki dalgalanmaları dengelemek ve Müsteşarlıkça belirlenen özel

rizikoları karşılamak üzere ayrılan karşılıktır.

(5) Matematik karşılık; bir

yıldan uzun süreli hayat, sağlık, hastalık ve ferdî kaza sigortası sözleşmeleri

için sigorta şirketleri tarafından sigorta ettirenler ile lehdarlara olan

yükümlülüklerini karşılamak üzere sözleşme teknik esaslarında belirtilen,

istatistiksel ve aktüeryal yöntemler kullanılarak hesaplanan karşılıklar ile

taahhüt edilmişse, bu karşılıkların yatırıma yönlendirilmesi sonucu elde edilen

gelirden sigortalılara ayrılan pay karşılıkları toplamıdır.

(6) Muallâk tazminat karşılığı; kayda geçmiş ancak

ödenmemiş tazminat tutarları ile gerçekleşmiş ancak kayda geçmemiş tahmini

tazminat tutarları ve bu tazminatlar ile ilgili yapılan gider karşılıkları ve

bu tutarların yetersiz kalması durumunda yeterlilik için Müsteşarlıkça

belirlenen esaslar çerçevesinde ayrılan ek karşılıklardan oluşur.

(7) İkramiyeler ve indirimler karşılığı; sigorta

şirketlerinin ikramiye veya indirim uygulamasına gitmesi durumunda, carî yılın

teknik sonuçlarına göre sigortalılar veya lehdarlar için ayrılan ikramiye ve

indirim tutarlarından oluşur.

(8) Teknik karşılıklarda reasürör payının, devredilen

risk ve primle orantılı olması esastır. Ancak, Müsteşarlık malî açıdan

belirleyeceği kriterleri karşılayamayan reasürörlere devredilen işlerde

reasürör payının düşülmemesini isteyebilir.

(9) Sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin

varlıkları, teknik karşılıkları karşılayacak düzeyde olmalıdır. Teknik

karşılıklara ilişkin usûl ve esaslar ile teknik karşılıkların yatırılacağı

varlıklara ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.

Teminatlar [11]

MADDE 17 – (1) Sigorta şirketleri, yurt içinde

akdetmiş oldukları sigorta sözleşmelerinden doğan taahhütlerine karşılık olarak

bu maddede belirlenen esaslara göre teminat ayırmak zorundadır.

(2) Hayat branşında faaliyet

gösteren sigorta şirketleri, Müsteşarlıkça belirlenen dönemler itibarıyla

ayrılan matematik karşılıkları ile muallak tazminat karşılıklarının

toplamından, 29/6/1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu uyarınca

yapılan ikrazlar ve henüz tahsil edilmemiş prim alacakları tutarına isabet eden

matematik karşılıkların düşülmesinden sonra kalan tutara karşılık gelen

varlıkları Müsteşarlıkça belirlenen süreler içinde ve Müsteşarlık lehine

teminat olarak bloke veya ipotek ettirmek zorundadır. (Mülga ikinci cümle:

13/6/2012-6327/52 md.) (…) Ancak, bu şirketlerin bir yıl ve bir yıldan kısa

süreli verdikleri hayat, ferdî kaza, sağlık ve hastalık teminatları için

dördüncü fıkra hükümleri uygulanır.

(3) Hesap yılı içinde, hayat

branşındaki tahsilatı aşacak şekilde bu branşta sigortalılara ödeme yapmak

zorunda kalan sigorta şirketlerinin, söz konusu branşa ait teminat olarak

gösterilen ve bloke edilen varlıklarından, aşılan miktar dâhilinde

Müsteşarlıkça uygun görülecek kısım serbest bırakılır.

(4) (Değişik: 13/6/2012-6327/52 md.) Hayat

dışı sigorta şirketleri, hesaplama yöntemi yönetmelikle belirlenecek gerekli

özsermayenin üçte birinden az olmamak kaydıyla teminat olarak minimum garanti

fonu tesis eder. Minimum garanti fonu, hiçbir dönemde çalışılan branşlar

itibarıyla gerekli olan asgarî sermaye tutarlarının üçte birinden az olamaz. Bu

şirketlerin bir yıldan uzun süreli yaptıkları ferdî kaza, hastalık ve sağlık

sigorta sözleşmeleri için ayıracakları teminatlar hakkında ikinci fıkra hükmü

uygulanır. Ancak, Müsteşarlık bu maddede belirtilen sınırlar içinde kalmak

kaydı ile gerekli gördüğü sigorta branşları için usul ve esasları yönetmelikle

belirlenecek hesaplama yöntemi getirebilir. Yeni kurulan sigorta şirketlerinin

ilk üç yıl itibarıyla bir yıl ve bir yıldan kısa süreli tüm sigorta

sözleşmelerinden doğan taahhütlerine karşılık olarak ayıracakları teminat

tutarı şirketin ödenmiş sermayesi de dikkate alınarak Müsteşarlıkça tespit

edilir.

(5) Sigorta şirketlerinin faaliyetine son verdiği

branşlara ait teminat blokajı, sigortalılara karşı bu branşa ait tüm ödemelerin

yapılmış olması kaydıyla Müsteşarlıkça serbest bırakılır. Ancak, şirketin ödeme

güçlüğüne düşmesi halinde, Müsteşarlık, sigortalılara teminatlardan ödeme

yapılmasına karar verebilir.

(6) Teminatlar, sigortalıların tüm alacakları

ödenmeden iflas veya tasfiye masasına dâhil edilemez, haczolunamaz, üzerlerine

ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz konulamaz. Ancak, Müsteşarlığın, sigortalı

alacaklarının korunması amacıyla teminatlar üzerinde ihtiyati tedbir koydurtma

hakkı saklıdır.

(7) (Ek: 13/6/2012-6327/52 md.) Müsteşarlık, sigortacılık sektörünün durumu ile genel

ekonomik şartlar çerçevesinde teminatları yüzde elli oranına kadar artırmaya

veya azaltmaya yetkilidir.

(8) (Ek: 13/6/2012-6327/52

md.) Müsteşarlık, bu maddeye göre hesaplanan teminat tutarlarının yüzde onunu

aşmamak üzere özel teminat ayrılmasına karar verebilir. Özel teminat, bütün

branşlarda sözleşme yapma yetkisi kaldırılmış ya da ruhsatları iptal edilmiş

sigorta şirketlerinin olağan faaliyetlerinin yürütülmesini sağlamak için

gerekli kaynağın bulunamaması halinde kullanılır. Ayrılacak teminata ve

kullanımına ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlıkça belirlenir.

(9) Müsteşarlık, sigorta şirketleri ve reasürans

şirketleri ile sigortacılık yapan diğer kuruluşların malî bünye ve özkaynak

yeterliliğine ilişkin düzenlemeleri yapmaya ve bloke edilecek varlıkların tür,

değerleme esasları ile blokaj, deblokaj, ipotek tesisi ve fekkine ilişkin usûl

ve esasları belirlemeye yetkilidir. Bu işlemlere ilişkin masraflar ilgili şirket

tarafından karşılanır.

Hesap esasları, kayıt düzeni ile

temel malî tablo ve malî bünye düzenlemeleri

MADDE 18 – (1) Sigorta şirketleri ve reasürans

şirketleri, hesaplarını ve malî tablolarını, Müsteşarlıkça belirlenecek

esaslara ve örneğe uygun olarak düzenlemek, ilan ettirmek ve Müsteşarlığa

göndermek zorundadır.

(2) Sigorta şirketleri ile reasürans şirketleri

bilançolarının, kâr ve zarar cetvellerinin ve Müsteşarlıkça uygun görülecek

diğer malî tablolarının bağımsız denetim kuruluşlarına denetlettirilmesi ve

ilan ettirilmesi zorunludur. Müsteşarlık, sigorta şirketleri ve reasürans

şirketlerinin bağımsız dış denetim kuruluşlarınca denetlenmelerini düzenlemeye

yetkilidir.

(3) Sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerince ilan

edilen malî tabloların gerçeğe aykırılığının tespiti halinde Müsteşarlık, genel

kabul görmüş muhasebe kural ve ilkelerini göz önünde bulundurarak söz konusu

malî tabloları düzeltilmiş olarak yeniden ilan ettirebilir.

(4) Müsteşarlık, sigorta şirketleri ile reasürans

şirketlerinden, diğer kanunların zorunlu kıldığı defterlerden başka, özel

defterler tutmalarını talep etmeye ve bu defterlerin tâbi olacağı esas ve

usûlleri tespite, belirleyeceği esaslar ve örneklere uygun olarak her türlü

bilgi, cetvel, rapor, hesap özetleri ve malî tablolar istemeye, gerekli gördüğü

takdirde malî tabloları ilan ettirmeye, sigortacılık sektörünün malî yapısının

güçlendirilmesi için finansal oranlar tespit etmeye, şirket kaynaklarının hangi

aktiflere ve ne oranda yatırılacağını belirlemeye yetkilidir.

(5) Gerekli görülen hallerde Müsteşarlık, sigorta

şirketleri, reasürans şirketleri, aracılar ve sigorta eksperlerinden her türlü

bilgi, belge ve raporu istemeye yetkilidir. Konsolide tabloların

oluşturulmasında Müsteşarlık ana ortaktan, ana ortaklık ise konsolide finansal

raporlama ile ilgili kuruluşlardan bu konuda her türlü bilgi ve belgeyi talep

etmeye yetkilidir.

Aktif azaltıcı işlem yasağı

MADDE 19 – (1) Sigorta şirketleri ile reasürans

şirketlerinin ortakları, yönetim kurulu üyeleri, denetçileri ve çalışanları,

şirket ana sözleşmesi veya genel kurul ya da yönetim kurulu kararı ile saptanan

hükümler dâhilinde personele yapılan ödemeler, yardım veya verilen avanslar

hariç, şirket kaynaklarını dolaylı ya da dolaysız kullanamaz, iyiniyet

kurallarına aykırı olarak aktifin değerini düşüren işlemlerde bulunamaz ve

hiçbir surette örtülü kazanç aktarımı yapamaz. Sigorta şirketleri ile reasürans

şirketleri kendi borçları veya sigorta işlemlerinden doğanlar hariç olmak üzere

personeli, ortakları, iştirakleri veya diğer kişi ve kurumlar lehine mal

varlığını teminat olarak gösteremez, kefil olamaz ve kredi sağlayamaz.

Malî bünyenin güçlendirilmesi

MADDE 20 – (1) Bir sigorta veya reasürans

şirketinin minumum garanti fonu tutarını karşılayamadığının, tesis etmesi gereken

teminatı tesis edemediğinin, teknik karşılıkları karşılayacak yeterli veya

teknik karşılıklara uygun varlıklarının bulunmadığının ya da sözleşmelerden

doğan yükümlülüklerini yerine getiremediğinin yahut şirketin malî bünyesinin

sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek derecede zayıflamakta

olduğunun tespiti hallerinde, Bakan uygun bir süre vererek, malî bünyenin

güçlendirilmesine yönelik olarak ilgili sigorta ve reasürans şirketinden;

a) Malî bünyesindeki zaafiyetin

nasıl giderileceğini ve sigortalıların hak ve menfaatlerinin nasıl korunacağını

içeren kapsamlı bir iyileştirme planı sunulması ve uygulanmasını,

b) Sermayesinin artırılması, ödenmemiş kısmının

ödenmesi, sermayeye mahsuben şirkete ödeme yapılması veya kâr dağıtımının

durdurulması ya da ilave teminat tesis edilmesini,

c) Varlıklarının kısmen ya da tamamen elden

çıkarılması veya elden çıkarılmasının durdurulmasını, yeni iştirak ve sabit

değerler edinilmemesini,

ç) Malî bünyesini ve likiditesini güçlendirici ve

riski azaltıcı benzer tedbirler alınmasını,

d) Tespit edilecek gündemle genel kurulun olağanüstü

toplantıya çağrılmasını veya genel kurul toplantısının ertelenmesini,

e) Benzeri diğer hususların yerine getirilmesini,

isteyebilir.

(2) Ayrıca, Bakan;

a) Sigorta şirketlerinde şirketin faaliyette bulunduğu

sigorta branşlarından, reasürans şirketlerinde ise sigorta gruplarından birine

veya tamamına ait sigorta portföyünü teminat ve karşılıkları ile birlikte başka

şirket veya şirketlere devretmeye, devralacak şirket bulunamadığı takdirde ise

portföyün idaresini Hesaba bırakmaya ya da devredilecek portföyün tasfiyesine

yönelik her türlü tedbiri almaya, [12]

b) Sigorta portföyünü sınırlandırmaya,

c) Yönetim veya denetim kurulu üyelerinden bir kısmını

veya tamamını görevden alarak ya da bu kurullardaki mevcut üye sayısını

artırarak bu kurullara üye atamaya veya sigorta veya reasürans şirketinin

yönetiminin kayyıma devredilmesini talep etmeye,

ç) Malî bünyenin güçlendirilmesine yönelik benzeri

diğer tedbirleri almaya,

yetkilidir. 4 üncü maddede öngörülen şartlar, bu

fıkranın (c) bendi uyarınca atanacak kişiler için de aranır.

(3) Bu maddede öngörülen tedbirlerin uygulanmaması

veya uygulanamayacağının anlaşılması, sigorta veya reasürans şirketinin

ödemelerini tatil etmesi, sigortalılara olan yükümlülüklerini yerine

getirememesi veya şirket özkaynaklarının minimum garanti fonunun altına düşmesi

halinde, Bakan, sigorta veya reasürans şirketinin tüm branşlarda veya ilgili

branşlarda yeni sigorta sözleşmesi akdetme ve temdit yetkisini kaldırmaya,

ruhsatlarını iptal ve varlıklarını bloke etmeye yetkilidir.

(4) Sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri dışında

ve kendi özel kanunları uyarınca, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre sigorta

veya reasürans sözleşmesi yapan diğer kurum ve kuruluşların, sözleşmelerden

doğan yükümlülüklerini yerine getiremediğinin ve malî bünyesinin sigortalıların

hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek şekilde zayıflamakta olduğunun tespit

edilmesi halinde, Bakan, malî bünyenin güçlendirilmesine yönelik tedbirler almaya,

yönetim ve denetimde yer alan kişilerin tamamını veya bir kısmını görevden

alarak yenilerini atamaya veya yönetimin kayyıma devredilmesini talep etmeye

yetkilidir.

(5) Malî bünye zaafiyetinin kriterleri yönetmelikle

belirlenir.

(6) Bu madde uyarınca şirket yönetim ve denetimine

atananlar, şirkete ait doğmuş veya doğacak kamu borçlarından, sosyal güvenlik

kuruluşlarına olan borçlarından ve şirketin diğer malî yükümlülüklerinden

sorumlu tutulamaz. Bu madde uyarınca atanan kamu görevlileri hakkında ceza

davası açılabilmesi Bakanın iznine tâbi olduğu gibi bu kişiler hakkında açılan

hukuk davaları da Müsteşarlığa karşı açılmış sayılır. Müsteşarlık tarafından

açılan davalar hariç olmak üzere bu kişiler hakkında açılan davalar ve

başlatılan soruşturma ve kovuşturmalarda, yargılama giderleri ve Türkiye

Barolar Birliğince açıklanan asgarî ücret tarifesinde belirlenen avukatlık

ücreti, Müsteşarlık bütçesinden karşılanır. Türk Ticaret Kanununun yönetim

kurulunun ibrasına ilişkin hükümleri bu madde uyarınca atananlar hakkında

uygulanmaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Aktüerler, Aracılar ve Sigorta Eksperleri

Aktüerler ve brokerler

MADDE 21 – (1) Sigorta şirketleri ile reasürans

şirketleri, yeterli sayıda aktüerle çalışmak zorundadır. Müsteşarlık tarafından

aktüerlerin kaydedildiği bir Aktüerler Sicili tutulur. Sicile kaydolunmadan

aktüerlik yapılamaz. Aktüerlik unvanının kazanılması ile aktüerlerin görev ve

yetkilerine ilişkin usûl ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

(2) Brokerlik, Müsteşarlıktan alınan brokerlik ruhsatı

ile yapılır. Müsteşarlık, ruhsat ile ilgili işlemlerin incelemeye ve onaya

hazır hale getirilmesi hususunda ilgili sivil toplum ve meslek kuruluşlarına

görev verebilir. Brokerlerin görev ve yetkilerine ilişkin usûl ve esaslar

yönetmelikle belirlenir.

(3) Sigorta şirketlerinin, sigorta acentelerinin ve

sigorta eksperlerinin ortakları, yönetim ve denetiminde bulunan kişiler ve

bunlar adına imza atmaya yetkili olanlar ile meslekî faaliyette bulunan şirket

çalışanları; brokerlik yapamaz, tüzel kişi brokerin yönetim ve denetim

kurullarında görev alamaz, imzaya yetkili olarak çalışamaz, bunlara ortak

olamaz ve bunlardan ücret karşılığı herhangi bir iş kabul edemez. Bu

sınırlandırmalar söz konusu kimselerin eş ve velayeti altındaki çocukları için

de geçerlidir.

(4) Sigorta brokerliği yapması

yasaklananlar, brokerlik ile ilgili faaliyetlerde çalıştırılamaz ve her ne

şekilde olursa olsun bu kişilerle brokerlik mesleğinin icrası için işbirliği

yapılamaz.

(5) Sigorta brokerleri ve bunların yanlarında

çalışanlar, işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları ilgililerin izni

olmaksızın açıklayamaz. Ancak, suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere

duyurulması zorunludur.

Sigorta eksperleri

MADDE 22 – (1) Sigorta eksperliği gerçek veya

tüzel kişilerce yapılır.

(2) Sigorta eksperliği yapmak isteyen kişilerin;

a) Müsteşarlıktan sigorta eksperlik ruhsatı alması,

b) Levhaya yazılı olması,

gerekir.

(3) Yabancı sigorta eksperlerinin faaliyetlerine

ilişkin usûl ve esasları belirlemeye Cumhurbaşkanı yetkilidir. [13]

(4) Sigorta eksperi unvanı, sigorta eksperliği

ruhsatnamesinin alınmasından sonra kazanılır. Sigorta eksperliği yapacaklar,

ruhsatnamelerini aldıktan sonra Levhaya kayıt olmak için Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliğine başvurur. Müsteşarlık, ruhsatnameye ilişkin işlemlerin incelemeye

ve onaya hazır hale getirilmesi hususunda ilgili sivil toplum ve meslek

kuruluşlarına görev verebilir.

(5) Sigorta eksperinin kaydı;

a) Almış olduğu ruhsatların tümü iptal edilmişse,

b) Hakkında meslekten çıkarma kararı verilmişse,

c) Levhaya yazılmasından itibaren altı ay içinde

mesleğini ifa etmezse,

ç) Sigorta eksperliğinden ayrılmışsa,

d) Tespit edilen kayıt ücretini süresi içinde

yatırmamışsa veya aidatını üç yıl üst üste hiç ödememişse,

Levhadan silinir.

(6) Levhadan silinme kararı verilmeden önce sigorta

eksperinin yazılı savunması istenir. Ayrıca, Levhadan silinme kararının

verilebilmesi için sigorta eksperinin savunmasının dinlenmesi veya dinlenmek

üzere kendisine yapılan çağrıya uymamış olması gerekir. Levhadan silinme kararı

gerekçeli olarak verilir.

(7) Levhadan silinmeyi gerektiren hallerinin sona

erdiğini ispat eden sigorta eksperi, Levhaya yeniden yazılma hakkını kazanır.

Ancak, hakkında meslekten çıkarma kararı verilmiş olan kişinin bir daha Levhaya

yazılması mümkün değildir. Levhaya yeniden yazılan sigorta eksperinden kayıt

ücreti alınmaz.

(8) Levhaya yeniden yazılma talebinde bulunanlar,

Levhaya yazılma şartlarının varlığının devam ettiğini ispatla zorunlu

tutulabilir. Levhaya yeniden yazılma talebinin reddine ilişkin karar gerekçeli

olarak verilir.

(9) Levhadan silinen veya Levhaya yeniden yazılma

talebi reddolunan kişi, bu kararlara karşı onbeş iş günü içinde Müsteşarlığa

yazılı itirazda bulunabilir. Yapılacak itiraz karşısında Müsteşarlık en geç

onbeş iş günü içinde görüşünü bildirmek zorundadır. Bu karar kesindir.

(10) Gerçek kişi sigorta eksperleri, sigorta

eksperliğini mutat meslek halinde yapmak zorundadır. Gerçek kişi sigorta

eksperleri, bu faaliyetlerine devam ettikleri sürede esnaf veya tacir sıfatıyla

mesleğin niteliği ile bağdaşması mümkün olmayan başka bir işle uğraşamaz,

sigorta acenteliği ve brokerlik faaliyetinde bulunamaz.

(11) Bir gerçek kişi sigorta eksperi birden fazla büro

açamaz.

(12) Tüzel kişi sigorta eksperleri münhasıran sigorta

eksperliği konusunda faaliyet göstermek zorundadır. Tüzel kişi sigorta eksperi

ile iş yapılması durumunda, eksperlik işi tüzel kişiye verilir. Ancak, işi

takip edecek olan sigorta eksperine tüzel kişi tarafından yetki belgesi

düzenlenir. Ekspertiz raporunda şirket kaşesi yanında gerçek kişi sigorta

eksperinin de imzası yer alır. Tüzel kişi sigorta eksperleri nezdinde çalışan

sigorta eksperleri, tüzel kişilerden bağımsız olarak iş kabul edemez, ücretli

veya maaşlı bir görevde bulunamaz ve hiçbir şekilde bir başka tüzel kişi

sigorta eksperinin nam ve hesabına çalışamaz.

(13) Sigorta eksperi tarafsız olmak zorundadır.

Sigorta eksperleri, taraflardan birisi ile arasında tarafsızlığını şüpheye

düşürecek önemli nedenler veya taraflardan birisi ile 18/6/1927 tarihli ve 1086

sayılı Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun 245 inci maddesinin (1), (2) ve (3)

numaralı bentlerinde yazılı derecelerde akrabalığı veya bir iş ortaklığı varsa,

sigorta eksperliği görevini kabul edemez. Bu hüküm, tüzel kişi sigorta

eksperlerinin yanında çalıştırdıkları sigorta eksperleri için de geçerlidir. Bu

hükme aykırı olarak düzenlenen raporlar geçersizdir.

(14) Sigorta şirketlerinin, sigorta acentelerinin ve

brokerlerin ortakları, yönetim ve denetiminde bulunan kişiler ve bunlar adına

imza atmaya yetkili olanlar ile meslekî faaliyette bulunan şirket çalışanları

sigorta eksperliği yapamaz; tüzel kişi sigorta eksperlerinin yönetim ve denetim

kurullarında görev alamaz, imzaya yetkili olarak çalışamaz, bunlara ortak

olamaz ve bunlardan ücret karşılığı herhangi bir iş kabul edemez. Bu

sınırlandırmalar söz konusu kimselerin (…) [14]

velayeti altındaki çocukları için de geçerlidir.

(15) Sigorta eksperleri ve bunların yanlarında

çalışanlar, işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları ilgililerin izni

olmaksızın açıklayamaz. Ancak, suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere

duyurulması zorunludur.

(16) Sigorta eksperliği yapması yasaklananlar, sigorta

eksperliği ile ilgili faaliyetlerde çalıştırılamayacakları gibi bu kişilerle

her ne şekilde olursa olsun sigorta eksperliği mesleğinin icrası için işbirliği

yapılamaz.

(17) Maddî hasarla sonuçlanan

trafik kazaları için yetkili sigorta eksperleri tarafından düzenlenmiş, örneği

İçişleri Bakanlığınca tespit olunacak rapor, sigorta tazminatının ödenmesinde

Karayolları Trafik Kanununun 99 uncu maddesindeki kaza ve zarara ilişkin tespit

tutanağı hükmündedir. Eksperler tarafından düzenlenen raporlar delil

niteliğindedir.

(18) (Mülga: 27/3/2015-6637/10 md.)

(19) (Değişik: 27/3/2015-6637/10 md.) Sigorta

eksperinin, sigortacı veya sigorta ettiren ya da sigorta sözleşmesinden menfaat

sağlayan kişiler tarafından atanması, eksperin iş kabulü, asgari ücret

tarifesinin tespiti de dahil olmak üzere ekspertiz ücretinin belirlenmesi ile

ilgili usul ve esaslar Birlik ve Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin görüşleri

alınarak yönetmelikle düzenlenir.

(20) (Değişik: 3/4/2013-6456/ 43 md.) Sigorta

eksperliği yapacakların niteliklerine; sigorta eksperlerinin

sınıflandırılmasına, branşlar itibarıyla görev ve yetki alanlarının

belirlenmesine; ruhsat, Levhaya kayıt ve faaliyete ilişkin usul ve esaslar ile

bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer hususlar yönetmelikle belirlenir.

(21) Sigorta eksperliği kursları, sınavları ve stajı,

yönetmelikle belirlenecek her bir eksperlik dalı için ayrı ayrı yapılır.

Sigorta eksperlik kursu ve diğer eğitim faaliyetleri, 8/2/2007 tarihli ve 5580

sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununa tâbi değildir.

(22) Bu Kanuna göre yetkili olanlar dışında hiçbir

kişi, sigorta eksperliği faaliyetinde bulunamayacağı gibi ticaret unvanlarında

veya herhangi bir belgede, sigorta eksperliği iş ve işlemleriyle uğraştığı

izlenimini yaratacak kelime ve işaretler kullanamaz.

Sigorta acenteleri

MADDE 23 – (1) Sigorta acenteliği gerçek veya

tüzel kişilerce yapılır. Sigorta acenteliği yapmak isteyenlerin Türkiye Odalar

ve Borsalar Birliğince tutulan Levhaya yazılı olması gerekir.

(2) Sigorta acenteliği yapacakların niteliklerine

ilişkin usûl ve esaslar yönetmelik ile belirlenir. Sigorta acenteliği

yapacaklar, Müsteşarlıktan bu nitelikleri taşıdıklarını gösteren bir belge

alarak Levhaya kayıt olmak için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine başvurur.

Müsteşarlık, belge alınmasına ilişkin işlemlerin incelemeye ve onaya hazır hale

getirilmesi için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine görev verebilir. Türkiye

Odalar ve Borsalar Birliği bu işlemlerin gerçekleştirilmesi için uygun gördüğü

ilgili sivil toplum ve meslek kuruluşları ile işbirliği yapabilir.

(3) Bankalar ile özel kanunla kurulmuş ve kendisine

sigorta acenteliği yapma yetkisi tanınan kurumlar hakkında bu maddenin birinci

fıkrasında yer alan Levhaya kayıt zorunluluğu ile Müsteşarlıktan belge almaya

ilişkin ikinci fıkrası hükmü uygulanmaz.

(4) Aşağıdaki hallerde sigorta acentesinin kaydı;

a) Sigorta acenteliği yapması için gerekli nitelikleri

kaybetmişse,

b) Hakkında meslekten çıkarma kararı verilmişse,

c) Levhaya yazılmasını müteakip altı ay içinde

faaliyete geçmezse,

ç) Sigorta acenteliğinden ayrılmışsa,

d) Ticaret veya ticaret ve sanayi odasındaki kaydı

silinmişse,

e) Tespit edilen kayıt ücretini süresi içinde

yatırmamışsa veya aidatını üç yıl üst üste hiç ödememişse,

Levhadan silinir.

(5) Levhadan silinme kararı verilmeden önce sigorta

acentesinin yazılı savunması istenir. Levhadan silinme kararının verilebilmesi

için sigorta acentesinin savunmasının dinlenmesi veya savunması dinlenmek üzere

kendisine yapılan çağrıya uymamış olması gerekir. Levhadan silinme kararı

gerekçeli olarak verilir.

(6) Levhadan silinmeyi gerektiren hallerinin sona

erdiğini ispat eden sigorta acentesi, Levhaya yeniden yazılma hakkını kazanır.

Ancak, hakkında meslekten çıkarma kararı verilmiş olan kişinin bir daha Levhaya

yazılması mümkün değildir. Levhaya yeniden yazılan sigorta acentesinden kayıt

ücreti alınmaz.

(7) Levhaya yeniden yazılma talebinde bulunanlar,

Levhaya yazılma şartlarının varlığının devam ettiğini ispatla zorunlu

tutulabilir. Levhaya yeniden yazılma talebinin reddine ilişkin karar gerekçeli

olarak verilir.

(8) Levhadan silinen veya Levhaya yeniden yazılma

talebi reddolunan kişi, bu kararlara karşı onbeş iş günü içinde Türkiye Odalar

ve Borsalar Birliği Yönetim Kuruluna yazılı itirazda bulunabilir. Yapılacak

itiraz karşısında Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulu en geç

onbeş iş günü içinde görüşünü bildirmek zorundadır. Bu karar kesindir.

(9) 23/2/1995 tarihli ve 4077 sayılı Tüketicinin

Korunması Hakkında Kanunun 4/A maddesinin üçüncü fıkrası hükmü sigorta

acenteleri için sadece acentelik faaliyeti dolayısıyla sunulan hizmetlerde

uygulanır. Sigorta şirketinin sağlayıcı olarak yaptığı ayıplı hizmetlerden

sigorta acentesi sorumlu değildir.

(10) (Değişik: 3/4/2013-6456/ 44 md.) Bankalar

ile özel kanunla kurulmuş ve kendisine sigorta acenteliği yapma yetkisi tanınan

kurumlar hariç olmak üzere, sigorta acenteleri, bireysel emeklilik işlemleriyle

ilgili aracılık ile Müsteşarlığın uygun göreceği sigortacılıkla bağlantılı

diğer aracılık faaliyetleri dışında başka bir ticari faaliyette bulunamaz.

(11) Cumhurbaşkanı, yabancı sigorta acentelerinin

Türkiye’deki faaliyetleri ile Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta acentelerinin

yabancı sigorta şirketleri adına Türkiye’deki aracılık hizmetlerine ilişkin

düzenleme yapmaya yetkilidir. [15]

(12) Sigorta şirketlerinin, sigorta sözleşmeleri için

brokerlik yapanların ve sigorta eksperlerinin yönetim ve denetiminde bulunan

kişiler ile bunlar adına imza atmaya yetkili olanlar sigorta acentelerinin

yönetim ve denetim kurullarında görev alamaz; imzaya yetkili olarak çalışamaz;

bu şirketlere ortak olamaz ve bunlardan ücret karşılığı herhangi bir iş kabul

edemez. Bu sınırlandırmalar söz konusu kimselerin eş ve velayeti altındaki

çocukları için de geçerlidir. Ancak, sigorta şirketlerinin yönetiminde,

denetiminde bulunan kişiler ile bunlar adına imza atmaya yetkili olanların eş

ve velayeti altındaki çocukları için sınırlandırma bu kişilerin faaliyette

bulunduğu şirketin sigorta acenteliği içindir.

(13) Bu Kanuna göre yetkili olanlar dışında hiçbir

gerçek veya tüzel kişi, sigorta acenteliği faaliyetinde bulunamayacağı gibi

ticaret unvanlarında veya herhangi bir belgede, sigorta acenteliği iş ve

işlemleriyle uğraştığı izlenimini yaratacak kelime ve işaretler kullanamaz.

(14) Sigorta acenteliği yapmaktan yasaklananlar,

sigorta acenteliğiyle ilgili faaliyetlerde çalıştırılamayacakları gibi bu

kişilerle her ne şekilde olursa olsun sigorta acenteliği mesleğinin icrası için

işbirliği yapılamaz.

(15) Sigorta acentesi, acentelik sözleşmesinin sona

ermesi halinde, sigorta ettirenlerle yaptığı veya kısa bir süre içinde yapacağı

işlerle ilgili sözleşme ilişkisi devam etmiş olsaydı elde edeceği komisyona hak

kazanır.

(16) Sözleşme ilişkisinin sona ermesinden sonra

sigorta şirketi sigorta acentesinin portföyü sayesinde önemli menfaatler elde

ediyor ve hakkaniyet gerektiriyorsa, sigorta acentesi, sigorta şirketinden

tazminat talep edebilir. Ancak, sigorta acentesinin haklı bir nedene

dayanmaksızın sözleşmeyi feshetmesi ya da kendi kusuruyla sözleşmenin feshine

neden olması halinde tazminat hakkı düşer.

(17) Sigorta acenteleri ile bunların yanlarında

çalışanlar, işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları ilgililerin izni

olmaksızın açıklayamaz. Ancak, suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere

duyurulması zorunludur.

(18) Türk Ticaret Kanununun acentelere ilişkin

hükümleri sigorta acenteleri hakkında da uygulanır.

ALTINCI BÖLÜM

Meslek Örgütlenmeleri

Türkiye Sigorta, Reasürans ve

Emeklilik Şirketleri Birliği [16]

MADDE 24 – (Değişik:

13/6/2012-6327/54 md.)

(1) Sigorta şirketleri, reasürans şirketleri ve 4632

sayılı Kanuna göre kurulan emeklilik şirketleri merkezi İstanbul’da bulunan ve

kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşu olan Türkiye Sigorta, Reasürans ve

Emeklilik Şirketleri Birliğine giriş aidatını ödeyerek üye olmak zorundadır. Bu

zorunluluk sigorta şirketleri ve reasürans şirketleri için sigortacılık

ruhsatı, emeklilik şirketleri için emeklilik ruhsatı almalarından itibaren en

geç bir ay içinde yerine getirilir. Ancak, Cumhurbaşkanı, üye olma

zorunluluğunu kaldırmaya yetkilidir. Sigorta şirketleri, reasürans şirketleri

ve emeklilik şirketleri hakkında 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar

ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 9 uncu maddesinin yedinci

fıkrası hükmü uygulanmaz. [17]

(2) Birlik nezdinde biri sigorta şirketleri ve

reasürans şirketleri, diğeri emeklilik şirketleri için olmak üzere iki ayrı

Levha tutulur ve Birliğe üyelik işlemlerini tamamlayan ilgili sigorta şirketi,

reasürans şirketi ve emeklilik şirketi Birlik Yönetim Kurulu tarafından derhal

ilgili olduğu Levhaya kaydedilir.

(3) Levhadan silinme aşağıda belirtilen hâllerde

gerçekleşir:

a) Sigorta şirketi ve reasürans şirketi için;

1) Tüm branşlarda yeni sigorta ve reasürans sözleşmesi

yapma yetkisinin kaldırılması,

2) Ruhsatın verildiği tarihten itibaren bir yıl içinde

veya takip eden yıllarda Müsteşarlığın bilgisi haricinde, aralıksız olarak altı

ay süre ile sigorta veya reasürans sözleşmesi akdetmemesi,

3) Kendisine yapılan tebligata rağmen süresi içinde

giderlere katılma paylarını ve aidatlarını ödememesi,

4) Birlik üyeliğinin düşmesi.

b) Emeklilik şirketi için;

1) 4632 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci

fıkrası kapsamında faaliyet ruhsatının geçersiz hâle gelmesi,

2) Yeni sözleşme akdetme yetkisinin kaldırılması,

3) 4632 sayılı Kanun uyarınca oluşturulan fonlarının

tamamının başka bir şirkete devredilmesi,

4) 4632 sayılı Kanun uyarınca Bakan tarafından iflasının

istenmesi,

5) Kendisine yapılan tebligata rağmen süresi içinde

giderlere katılma paylarının ve aidatlarının ödenmemesi,

6) Birlik üyeliğinin düşmesi.

(4) Levhaya kayıtlı olmayan sigorta şirketi, reasürans

şirketi ile emeklilik şirketi Genel Kurulda seçme ve seçilme hakkına sahip

değildir. Levhadan silinmeyi gerektiren hâllerin sona erdiğini ispat eden

sigorta şirketi, reasürans şirketi ile emeklilik şirketi, Levhaya yeniden

yazılma hakkını kazanır ve bu şirketlerden giriş aidatı alınmaz.

(5) Birlik Yönetim Kurulu gerekli gördüğü hâllerde,

nedenlerini de açıklamak suretiyle Levhaya yeniden yazılma talebinde bulunan

sigorta şirketi, reasürans şirketi ile emeklilik şirketini Levhaya yazılma

şartlarının varlığının devam ettiğini ispatla zorunlu tutabilir. Levhaya

yeniden yazılma talebinin reddine ilişkin karar gerekçeli olarak verilir.

(6) Levhadan silinen veya Levhaya yeniden yazılma

talebi reddolunan sigorta şirketi, reasürans şirketi ile emeklilik şirketi,

Yönetim Kurulunun silme veya ret kararına karşı onbeş iş günü içinde

Müsteşarlığa yazılı itirazda bulunabilir. Yapılacak itiraz karşısında

Müsteşarlık en geç onbeş iş günü içinde kararını bildirmek zorundadır.

Müsteşarlığın bu konuda vereceği karar kesindir.

(7) Birlik üyeliğinin düşmesi aşağıda belirtilen

hâllerde gerçekleşir:

a) Sigorta şirketi ile reasürans şirketi için;

1) Ruhsatlarının tümünün iptal edilmesi,

2) Hakkında iflas veya tasfiye kararı verilmiş olması

ya da başka nedenlerle faaliyetinin sona ermesi.

b) Emeklilik şirketi için;

1) Emeklilik faaliyet ruhsatı ile sigorta

ruhsatlarının geçersiz olması,

2) Hakkında iflas veya tasfiye kararı verilmiş olması

ya da başka nedenlerle faaliyetinin sona ermesi.

(8) Birliğin amacı; mesleğin

gelişmesini temin etmek, üyelerinin dayanışma, birlik ve mesleğin gerektirdiği

vakar ve disiplin içinde çalışmalarını sağlamak ve haksız rekabeti önlemek

üzere gerekli kararları almak ve uygulamaktır.

(9) Birliğin görev ve yetkileri şunlardır:

a) Mesleğin gelişmesini sağlayıcı önlemler almak, bu

amaçla araştırma kuruluşları tesis etmek ve bu konudaki araştırma ve

çalışmaları desteklemek.

b) Türkiye’de sigortacılığı ve bireysel emeklilik

tasarruf ve yatırım sistemini temsil etmek ve tanıtmak için gerekli

girişimlerde bulunmak, yurt içi ve yurt dışındaki ilgili kuruluşlara

gerektiğinde üye olmak ve delege göndermek.

c) Gerektiğinde sigorta sözleşmelerine ilişkin rehber

tarifeleri hazırlayarak sektörün hizmetine sunmak.

ç) Sigortacılık ve bireysel emeklilik tasarruf ve

yatırım sistemi mevzuatı ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek ve

aldığı kararların ve önlemlerin uygulanmasını izlemek.

d) Uyulması zorunlu meslek kurallarını belirlemek,

üyelerinin mesleğin gerektirdiği disiplin içinde ekonominin ihtiyaçlarına uygun

olarak çalışmalarını sağlamak, üyeleri arasındaki haksız rekabeti önlemek

amacıyla gerekli her türlü tedbiri almak ve uygulamak.

e) Sigortacılık ve bireysel emeklilik tasarruf ve

yatırım sistemi konusunda eğitim vermek amacıyla ilgili kuruluş ve derneklerle

işbirliği yapmak, seminerler ve konferanslar düzenlemek, kitap, dergi ve

broşürler yayımlamak.

f) Sigorta ve bireysel emeklilik tasarruf ve yatırım

sistemine ilişkin olarak gerekli sayı ve nitelikte inceleme ve araştırma

komiteleri kurmak; görev, yetki ve çalışma şekillerini düzenlemek.

g) Üyelerinin yıllık faaliyet sonuçları hakkında her

yıl raporlar hazırlamak ve bu raporları üyelerine ve ilgililere dağıtmak.

ğ) Sigortacılıkta tahkimin işleyişini düzenlemek ve

sigorta hakemlerinin listesini tutmak.

(10) Birlik, ilgili olduğu meslekler konusundaki

mevzuat ile almış olduğu karar ve önlemlerin uygulanmasını takip eder ve

Müsteşarlıkça alınması talep edilen tedbirleri alır.

(11) Birlik, Müsteşarlığın uygun görüşü alınarak bu

Kanun hükümleri çerçevesinde sigortacılık ve bireysel emeklilik tasarruf ve

yatırım sistemi ile ilgili tüzel kişiliği haiz büro, şirket ve vakıf kurmaya ve

kurulu şirketlere iştirak etmeye yetkilidir.

(12) Birlik organları; Genel Kurul, Birlik Başkanı,

Yönetim Kurulu, Hayat Dışı Yönetim Komitesi, Hayat ve Emeklilik Yönetim Komitesi,

Disiplin Kurulu ve Denetim Kuruludur. Yönetim Kurulu hariç olmak üzere,

sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri, Genel Kurul dışında bu organlardan

sadece birinde temsil edilir.

(13) Sigorta şirketleri, reasürans şirketleri ile

emeklilik şirketleri Genel Kurulda, genel müdür veya genel müdürün bu amaçla

vekalet verdiği, birinci derece imza yetkisine sahip bir yönetici tarafından

temsil edilir. Müsteşarlık, Birlik Genel Kurulunda gözlemci bulundurabilir.

(14) Birlik Başkanı ile Hayat Dışı Yönetim Komitesi,

Hayat ve Emeklilik Yönetim Komitesi, Disiplin Kurulu ve Denetim Kurulu üyeleri

Genel Kurul tarafından iki yıllığına seçilir. Birlik Başkanı Yönetim Kurulunun

da başkanıdır.

(15) Hayat Dışı Yönetim Komitesi, hayat dışı şirket

temsilcileri tarafından, Hayat ve Emeklilik Yönetim Komitesi ise hayat ve

emeklilik şirket temsilcileri tarafından seçilecek dokuz üyeden oluşur. Hayat

Dışı Yönetim Komitesi ve Hayat ve Emeklilik Yönetim Komitesi üyeleri arasında

yapılacak seçimle komite başkanları ve komiteyi Yönetim Kurulunda temsil edecek

bir komite üyesi belirlenir.

(16) Hayat Dışı ve Hayat ve Emeklilik yönetim

komitelerinin seçiminde, beş üye ilgili alandaki prim üretiminde ilk ona giren

şirketler, üç üye yine ilgili alandaki ilk on dışında kalan şirketler ve bir

üye ilgili alanda ağırlıklı olarak çalışan reasürans şirketleri arasında

yapılan ve ilgili alanda faaliyet gösteren tüm şirketlerin katıldığı seçimle

belirlenir. Hayat veya emeklilik alanında ilk ona giren şirketler

belirlenirken, seçim yılından bir önceki yıl sonu kapanmış prim ve katkı payı

toplamı dikkate alınır. İlgili alanda ağırlıklı olarak çalışan reasürans

şirketinin bulunmaması veya reasürans şirketlerinin ilgili komite üyeliğine

aday olmaması halinde, reasürans şirketlerine tahsis edilen kontenjan ilk ona

giren şirketler kontenjanına eklenmek suretiyle bu şirketlerin kontenjanı

beşten altıya çıkarılır. Yukarıda belirtilen dağılımı sağlayacak sayıda

gruplardan aday çıkmaması halinde, gruplar arasındaki dağılım Genel Kurulca

kararlaştırılır.

(17) Birlik organlarında üye şirketler, genel müdür

veya genel müdür niteliklerini haiz birinci derece imza yetkisine sahip bir

yönetici seviyesinde temsil edilir. Yönetim Kurulu, Hayat Dışı Yönetim

Komitesi, Hayat ve Emeklilik Yönetim Komitesi, Disiplin Kurulu ve Denetim

Kurulu üyelikleri kişiye bağlı olmayıp, bahse konu organlarda şirketi temsil

eden kişinin şirketiyle ilişiğinin kesilmesi hâllerinde, yerine aynı şirketi

temsilen genel müdür veya genel müdür niteliklerini haiz birinci derece imza

yetkisine sahip bir yönetici geçer. Birlik organlarında görev alan üye

şirketlerin Levha kaydının silinmesi durumunda boşalan üyelik için usulüne göre

seçim yapılır.

(18) Birlik Başkanının şirketiyle ilişiğinin kesilmesi

halinde Birlik Başkanlığı düşer. İki ay içinde yapılan seçimle, görevi düşen

Birlik Başkanının tamamlayamadığı süreyi tamamlamak üzere Birlik Başkanı

seçilir.

(19) Yönetim Kurulu; Birlik Başkanı, Hayat Dışı

Yönetim Komitesi ve Hayat ve Emeklilik Yönetim Komitesi başkanları ve ayrıca

her iki komitece seçilen birer komite üyesi olmak üzere beş kişiden oluşur.

Birlik Başkanı Yönetim Kurulu Başkanı olup komite başkanları da yönetim kurulu

başkan yardımcısıdır. Yönetim Kurulunda yer alan komite üyelerinden biri

Yönetim Kurulunca muhasip üye olarak seçilir.

(20) Denetim Kurulu ile Disiplin Kurulu, üçer üyeden

teşekkül eder. Denetim Kurulu ile Disiplin Kurulu ilk toplantısında birer

başkan seçer.

(21) Sigorta şirketleri, reasürans şirketleri ile

emeklilik şirketleri Birlik üyeliğine girişte Genel Kurul tarafından her yıl

belirlenen miktarda giriş aidatı öder. Birliğin masraflarına iştirak payları;

sigorta ve reasürans şirketleri için bir yıl zarfında Türkiye dahilinde elde

ettikleri direkt prim gelirleri; emeklilik şirketleri için ise bir yıl zarfında

Türkiye dahilinde elde ettikleri emeklilik katkı payı ile direkt prim gelirleri

dikkate alınarak yönetmelikteki esaslar dairesinde hesap edilir ve

paylaştırılır. Aidatlar ve giderlere katılma payları yönetmelikte belirtilen

süre içinde ödenmediği takdirde Birlik tarafından icra yoluyla tahsil olunur.

Giderlere katılma paylarının ödenmesine dair kararlar 9/6/1932 tarihli ve 2004

sayılı İcra ve İflas Kanununun 68 inci maddesinde yazılı resmî belge

niteliğindedir.

(22) Hayat, hayat dışı, reasürans ve bireysel emeklilik

tasarruf ve yatırım sistemi alanlarına ilişkin gelir ve giderler Birlik

bütçesinde ayrı kalemlerde izlenir.

(23) Birliğin bu madde uyarınca aldığı karar ve

tedbirlere zamanında ve tam olarak uymayan üyeler hakkında Yönetim Kurulunca

beşbin Türk Lirasından ellibin Türk Lirasına kadar idari para cezası uygulanır.

(24) Birliğin çalışma esasları

Birlikçe hazırlanan ve Müsteşarlıkça onaylanan yönetmelik ile belirlenir.

(25) Birliğin tüm faaliyetleri Müsteşarlık tarafından

denetlenir.

Birlik organlarının seçim esasları ve

yasaklar

MADDE 25 – (1) Birliğin organ seçimleri gizli oy

ve açık tasnif ile yapılır ve organlarda her üyenin bir oy hakkı vardır.

(2) Seçim yapılacak Genel Kurul toplantısından en az

onbeş gün önce Birlik seçimleri için üyelerin temsilcilerini belirleyen liste,

toplantının gündemi, yeri, günü, saati ile çoğunluk olmadığı takdirde yapılacak

ikinci toplantıya dair hususları belirten bir yazıyla birlikte üç nüsha olarak

o yer ilçe seçim kurulu başkanı olan hâkime tevdi edilir. Seçim yapılacak yerde

birden fazla ilçe seçim kurulu bulunması halinde, görevli hâkim, Yüksek Seçim

Kurulunca belirlenir. (Değişik son cümle: 13/6/2012-6327/55 md.) Toplantı

tarihlerinin, gündemde yer alan diğer konular göz önünde bulundurularak

görüşmelerin en fazla iki gün içinde sonuçlandırılacak şekilde düzenlenmesi

zorunludur.

(3) Hâkim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de

getirtip incelemek suretiyle varsa noksanları tamamlattırdıktan sonra seçime

katılacak üyeleri belirleyen liste ile ikinci fıkrada belirtilen diğer

hususları onaylar. Onaylanan liste ile toplantıya ait diğer hususlar Birliğin

ilan yerlerinde asılmak suretiyle üç gün süre ile ilan edilir.

(4) İlan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar

hâkim tarafından incelenir ve en geç iki gün içinde karara bağlanır.

(5) Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ait

diğer hususlar onaylanarak Birliğe gönderilir.

(6) Hâkim, aday olmayan üyeler arasından bir başkan

ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu atar. Aynı şekilde ayrıca üç

yedek üye de hâkim tarafından belirlenir. Seçim sandık kurulu başkanının

yokluğunda kurula en yaşlı üye başkanlık eder.

(7) Seçim sandık kurulu, seçimlerin Kanunun öngördüğü

esaslara göre yürütülmesi, yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup, bu

görevleri seçim ve tasnif işleri bitinceye kadar aralıksız olarak devam eder.

(8) Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla

tespit edilip seçim sandık kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır.

Birden fazla sandık bulunması halinde tutanaklar, hâkim tarafından birleştirilir.

Tutanakların birer örneği seçim yerinde asılmak suretiyle geçici seçim

sonuçları ilan edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği

ile birlikte üç ay süreyle saklanmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına tevdi

edilir.

(9) Seçimin devamı sırasında yapılan işlemler ile

tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde seçim sonuçlarına

yapılacak itirazlar, hâkim tarafından aynı gün incelenir ve kesin olarak karara

bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve itirazların karara bağlanmasından hemen

sonra hâkim, yukarıdaki hükümlere göre kesin sonuçları ilan eder ve Birliğe

bildirir.

(10) Listede adı yazılı olmayan üyeler oy kullanamaz.

Oylar, oy verenin kimliğini Birlik veya resmî kuruluşça verilen belge ile ispat

etmesinden ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından sonra

kullanılır. Oylar, organlara göre birlikte veya ayrı ayrı düzenlenen oy

pusulalarının, üzerinde ilçe seçim kurulu mühürü bulunan ve oy verme sırasında

sandık kurulu başkanı tarafından verilecek zarfa konulması suretiyle

kullanılır. Bunların dışındaki zarflara konulan oylar geçersiz sayılır.

Seçimlerde kullanılacak araç ve gereçler ilçe seçim kurulundan sağlanır ve

sandıkların konacağı yerler hâkim tarafından belirlenir.

(11) Hâkim, seçim sonuçlarını etkileyecek ölçüde bir

usûlsüzlük veya kanuna aykırı uygulama sebebiyle seçimlerin iptaline karar

verdiği takdirde, süresi bir aydan az ve iki aydan fazla olmamak üzere seçimin

yenileneceği pazar gününü tespit ederek Birliğe bildirir. Belirlenen günde yalnızca

seçim yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile Kanunun öngördüğü diğer hükümlere

uygun olarak yürütülür.

(12) İlçe seçim kurulu başkanına, hâkime ve seçim

sandık kurulu başkanı ile üyelerine, 26/4/1961 tarihli ve 298 sayılı Seçimlerin

Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda belirtilen esaslara göre

ücret ödenir. Bu ücret ve diğer seçim giderleri Birlik bütçesinden karşılanır.

(13) Seçimler sırasında sandık kurulu başkan ve

üyelerine karşı işlenen suçlar kamu görevlilerine karşı işlenmiş gibi

cezalandırılır.

(14) Birlik, kuruluş amaçları dışında faaliyette

bulunamaz. Birlik organlarının seçimlerinde siyasi partiler aday gösteremez.

Amaçları dışında faaliyet gösteren Birliğin sorumlu organlarının görevine,

Bakanın veya Cumhuriyet savcısının istemi üzerine mahkeme kararıyla son verilir

ve yerlerine yenileri seçtirilir.

(15) Görevlerine son verilen organların yerine en geç

bir ay içinde yenileri seçilir. Yeni seçilenler eskilerin süresini tamamlar.

(16) Göreve son verme hükümleri Birlik Genel Kurulu

hakkında uygulanmaz.

(17) Bakan veya Müsteşarlığın bu Kanun uyarınca Birlik

organları tarafından yürütülen işlemler hakkında verdiği kararları, görevli

organlar aynen yerine getirmekle yükümlüdür. Bu kararları kanunî bir sebep

olmaksızın yerine getirmeyen veya eski kararda direnme niteliğinde yeni bir

karar veren veya kanunun zorunlu kıldığı işlemleri uyarılmasına rağmen yerine

getirmeyen Birlik organları hakkında da ondördüncü fıkra hükümleri uygulanır.

(18) Görevlerine son verilen organ üyelerinin ve tüzel

kişi temsilcilerinin cezaî sorumlulukları saklıdır. Bu organların onyedinci

fıkra gereğince görevlerine son verilmesine sebep olan tasarrufları

hükümsüzdür.

(19) Millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini

veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede

sakınca varsa, Bakan, Birliği faaliyetten men edebilir. Bakanın kararı

yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim kararını kırksekiz

saat içinde açıklar; aksi halde bu idarî karar kendiliğinden yürürlükten

kalkar.

(20) Birlik yönetim ve denetiminde yer alanlar ile

Birlik çalışanları, işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları

ilgililerin izni olmaksızın açıklayamaz. Ancak, suç teşkil eden hallerin

yetkili mercilere duyurulması zorunludur.

Sigorta Eksperleri İcra Komitesi

MADDE 26 – (1) Dört yıl için seçilen ve dokuz

kişiden oluşan Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin yedi asıl ve yedi yedek

üyesi, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından tutulan Levhaya kayıtlı ve

mesleğinde itibar ve tecrübe sahibi sigorta eksperleri arasından, Müsteşarlıkça

belirlenen usûl ve esaslara göre seçilir. Ayrıca bu Komiteye Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliği Yönetim Kurulundan bir üye ile Türkiye Odalar ve Borsalar

Birliği Genel Sekreteri veya görevlendireceği yardımcısı daimî üye olarak

atanır. Sigorta Eksperleri İcra Komitesine seçilebilmek için en az on yıl

bilfiil sigorta eksperliği yapmış olmak gerekir. Yedek üyelerde de asıl

üyelerde aranan nitelikler aranır. Sigorta Eksperleri İcra Komitesi ilk

toplantıda kendi içinden bir başkan ve bir başkan yardımcısı seçer. Tüzel kişi

sigorta eksperleri, Sigorta Eksperleri İcra Komitesinde genel müdürleri veya

şirketi temsile yetkili kişiler tarafından temsil edilir. Geçmiş beş yıl içinde

disiplin cezası alanlar ile hakkında sigorta eksperliğine engel bir suçtan

dolayı kovuşturma açılmasına karar verilenler kovuşturma tamamlanana kadar

Sigorta Eksperleri İcra Komitesine seçilemez ve tüzel kişiyi temsil edemez.

Sigorta Eksperleri İcra Komitesinde yer almakla birlikte daha sonra seçim

yeterliliğini kaybeden, ardı ardına yapılmış üç toplantıya geçerli bir özrü

olmadan kendisi veya tüzel kişi açısından temsilcisi katılmayan üyelerin

üyelikleri kendiliğinden düşer.

(2) Sigorta Eksperleri İcra Komitesi, aşağıda

belirtilen görevleri yerine getirir:

a) Sigorta eksperliği faaliyetlerinin adil ve dürüst

olması, iş ahlakının sağlanması, meslek mensuplarının mesleğin gerektirdiği

özen, disiplin ve dayanışma içinde çalışması amacıyla meslek kurallarını

oluşturmak.

b) Meslek mensupları arasında haksız rekabeti önlemek

için gerekli bütün tedbirleri almak ve uygulamak.

c) Yurt içinde ve yurt dışındaki meslekî gelişmeler

ile idarî ve yasal düzenlemeleri izleyerek, bu konuda üyelerini aydınlatmak.

ç) Sigorta eksperliği faaliyetine ilişkin olarak,

ulusal veya uluslararası malî, iktisadî ve meslekî kurum ve kuruluşlar ile

ilişkiler kurmak.

d) Sigorta eksperliği mesleğinin geliştirilmesi

amacıyla kurslar tertip etmek, seminer ve konferans gibi eğitim faaliyetlerinde

bulunmak.

e) Sigortacılık ve sigorta eksperliği mesleğine

ilişkin gelişmeleri izlemek, bu konudaki yayın ve içtihatları derleyerek meslek

mensuplarının yararına sunmak.

f) Meslekî konularda mütalaa vermek ve yetkili

mercilere görüş bildirmek.

g) Sigortacılık mevzuatı uyarınca sigorta eksperliği

yapabilmek için gerekli olan Levhaya kayıt işlemleri ile kayıttan silinme

işlemlerini yürütmek.

ğ) Sigorta eksperleri hakkında sigortacılık faaliyeti

ile ilgili konularda disiplin cezası vermek.

h) Müsteşarlıkça verilecek diğer görevleri yerine

getirmek.

(3) Sigorta Eksperleri İcra Komitesince alınan

kararlar en geç onbeş gün içinde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim

Kuruluna bildirilir. Sigorta Eksperleri İcra Komitesince alınan kararların

işleme konulabilmesine yönelik usûle ilişkin işlemler Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliği Yönetim Kurulu tarafından yerine getirilir. Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliği Yönetim Kurulu, Sigorta Eksperleri İcra Komitesince kendisine

bildirilen kararların gereğini bildirim tarihinden itibaren en geç onbeş gün

içinde yerine getirmek zorundadır. Sigorta Eksperleri İcra Komitesi, ikinci

fıkrada sayılan işlemleri yerine getirebilmek için gerektiğinde Türkiye Odalar

ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulu ile Müsteşarlığın uygun görüşü ile ticaret

veya ticaret ve sanayi odalarına görev verebilir.

(4) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve

Borsalar Kanununun 94 üncü maddesi Sigorta Eksperleri İcra Komitesi için de

uygulanır. Sigorta Eksperleri İcra Komitesi üyelerine ödenecek huzur hakkı ve

diğer ödemeler, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulunun teklifi ve

Müsteşarlığın uygun görüşü ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel

Kurulunca tespit edilir.

(5) Sigorta Eksperleri İcra Komitesince, mesleğin

vakar ve onuruna aykırı fiil ve hareketlerde bulunanlarla, görevlerini yapmayan

veya kusurlu olarak yapan yahut görevinin gerektirdiği güveni sarsıcı

hareketlerde bulunan sigorta eksperleri hakkında, sigorta eksperliği

hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesi maksadı ile durumun niteliğine ve ağırlık

derecesine göre aşağıdaki disiplin cezaları verilir:

a) Uyarma; sigorta eksperine mesleğinin icrasında daha

dikkatli davranması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir.

b) Kınama; sigorta eksperine görevinde ve davranışında

kusurlu sayıldığının yazı ile bildirilmesidir.

c) Geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma; sigorta

eksperliği sıfatı saklı kalmak üzere altı aydan az, bir yıldan çok olmamak

üzere meslekî faaliyetten alıkoymadır.

ç) Meslekten çıkarma; sigorta eksperinin meslekten

çıkartılarak bir daha bu mesleği icra etmesine izin verilmemesidir.

(6) Hakkında meslekten çıkarma kararı verilen tüzel

kişi sigorta eksperini temsile ve ilzama yetkili olup meslekten çıkarma kararı

verilmesinde sorumluluğu bulunanlar bir daha sigorta eksperliği yapamaz ve başka

bir tüzel kişi sigorta eksperinde denetçi veya temsile ve ilzama yetkili olarak

çalışamaz.

(7) Meslek kurallarına, mesleğin vakar ve onuruna

aykırı fiil ve harekette bulunanlarla görevin gerektirdiği güveni sarsıcı

harekette bulunan sigorta eksperleri hakkında, uyarma, tekrarında ise kınama

cezası uygulanır.

(8) Görevini bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle

yapmayan veya kusurlu olarak yapan veya mesleğin genel ilkelerine aykırı

harekette bulunan sigorta eksperleri için geçici olarak meslekî faaliyetten

alıkoyma cezası uygulanır.

(9) Kasten gerçeğe aykırı ekspertiz raporu

düzenledikleri mahkeme kararı ile kesinleşen meslek mensuplarına meslekten

çıkarma cezası verilir.

(10) Hakkında meslekten çıkarma cezası

gerektirebilecek mahiyetteki bir işten dolayı soruşturma yapılmakta olan

sigorta eksperi, Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin kararıyla, tedbir

mahiyetinde işten el çektirilebilir. İşten el çektirme kararı, ilgili mercilere

derhal duyurulur. İşten el çektirme kararı, soruşturmanın durdurulmuş veya sigorta

eksperliğine engel olmayan bir ceza verilmiş olması halinde kendiliğinden

ortadan kalkar. İşten el çektirme kararı, bu kararın verilmesine esas olan hal

ve şartların bulunmadığı veya sonradan kalktığının sabit olması durumunda

kaldırılır.

(11) Üç yıllık bir dönem içinde iki veya daha fazla

disiplin cezasını gerektiren davranışta bulunan sigorta eksperi hakkında, her

yeni suçu için bir öncekinden daha ağır ceza uygulanır.

(12) Geçici olarak meslekî faaliyetten alıkoyma cezası

ile cezalandırılmasından sonra beş yıllık dönem içinde bu cezayı gerektiren

fiili yeniden işleyen sigorta eksperleri hakkında meslekten çıkarma cezası

uygulanır.

(13) Kovuşturma ve hüküm tesisi, disiplin soruşturması

yapılmasına ve disiplin cezası uygulanmasına engel değildir.

(14) Sigorta Eksperleri İcra Komitesi üyeleri

hakkındaki soruşturmalar Müsteşarlıkça yapılır. Müsteşarlık tarafından verilen

kararlar kesindir.

(15) Disiplin cezasını gerektirecek eylemlerin

işlenmesinden itibaren üç yıl geçmiş ise disiplin soruşturması yapılamaz.

Ancak, Sigorta Eksperleri İcra Komitesince işe el konulmuş ise bu süre işlemez.

(16) Disiplin cezasını gerektirecek eylemlerin

işlenmesinden itibaren beş yıl geçmiş ise disiplin cezası verilemez.

(17) Disiplin cezasını gerektiren eylem aynı zamanda suç

teşkil ediyorsa ve bu suç için ilgili kanunlarda daha uzun bir zaman aşımı

süresi tespit olunmuşsa, bu maddedeki zaman aşımı süreleri yerine ilgili

kanunlardaki zaman aşımı süresi uygulanır.

(18) Disiplin kararlarına karşı, kararın Sigorta

Eksperleri İcra Komitesince tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Müsteşarlığa

itirazda bulunulabilir. Müsteşarlık en geç bir ay içerisinde itirazı karara

bağlar. Müsteşarlık tarafından verilen kararlar kesindir.

(19) Disiplin cezalarına ilişkin kararlar

kesinleşmedikçe uygulanamaz.

(20) Meslekten çıkarma ve geçici olarak meslekî

faaliyetten alıkoyma cezalarından başka bir disiplin cezası verilen sigorta

eksperleri, söz konusu cezaların uygulanmasından itibaren beş yıl geçtikten

sonra Sigorta Eksperleri İcra Komitesine başvurarak haklarındaki disiplin

cezalarının sicillerinden silinmesini talep edebilir. İlgilinin bu süre içinde

disiplin cezası almamış olması halinde, disiplin cezasının silinmesine karar

verilir.

(21) Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin bu madde

uyarınca aldığı karar ve tedbirlere zamanında ve tam olarak uymayan üyeler

hakkında Sigorta Eksperleri İcra Komitesince ikibin Türk Lirasından altıbin

Türk Lirasına kadar idarî para cezası uygulanır.

(22) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Sigorta

Eksperleri İcra Komitesinin görevlerini etkin bir biçimde gerçekleştirebilmesi

için uygun mekan, yeterli sayıda personel ve gerekli teknik donanımı temin

eder.

(23) Sigorta Eksperleri İcra Komitesi, Türkiye Odalar

ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulunun uygun görüşü ile Levhaya kayıt ücreti

veya aidatı belirlemeye yetkilidir. Bu ödemeler Türkiye Odalar ve Borsalar

Birliği bütçesine gelir kaydedilir.

(24) Müsteşarlık, mevzuata ve sigortacılık sektörünün

genel menfaatlerine aykırılık tespit etmesi halinde Türkiye Odalar ve Borsalar

Birliğinden sigorta eksperlerine ilişkin yapılan düzenlemelerin iptal

edilmesini veya düzenlemelerde değişiklik yapılmasını isteyebilir.

(25) Sigorta Eksperleri İcra Komitesinin çalışma esas

ve usûlleri Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlığın uygun görüşü ile Sanayi ve

Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

Sigorta Acenteleri İcra Komitesi

MADDE 27 – (1) Türkiye Odalar ve Borsalar

Birliği nezdinde Sigorta Acenteleri Sektör Meclisi oluşturulur. Kırk kişiden

oluşan Meclis üyeleri, mesleğinde itibar ve tecrübe sahibi ticaret odası veya

ticaret ve sanayi odası mensubu sigorta acenteleri arasından, Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliğince ve Müsteşarlıkça ortaklaşa belirlenen usûl ve esaslara göre

seçilir. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 57

nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü Sigorta Acenteleri Sektör Meclisi hakkında

uygulanmaz.

(2) Sigorta Acenteleri Sektör Meclisi üyeleri, dört

yıl süre ile görev yapmak üzere dokuz kişiden oluşan Sigorta Acenteleri İcra

Komitesinde görev almak üzere yedi asıl ve yedi yedek üye seçer. Bu Komiteye

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulundan bir üye ile Türkiye

Odalar ve Borsalar Birliği Genel Sekreteri veya görevlendireceği yardımcısı

daimî üye olarak atanır. Sigorta Acenteleri Sektör Meclisine ve Komiteye

seçilebilmek için en az on yıl bilfiil sigorta acenteliği yapmış olmak gerekir.

Yedek üyelerde de asıl üyelerde aranan nitelikler aranır. Sigorta Acenteleri

İcra Komitesi ilk toplantıda kendi içinden bir başkan ve bir başkan yardımcısı

seçer. Tüzel kişi sigorta acenteleri, Sigorta Acenteleri Sektör Meclisinde ve

Sigorta Acenteleri İcra Komitesinde genel müdürleri veya şirketi temsile

yetkili kişiler tarafından temsil edilir. Geçmiş beş yıl içinde disiplin cezası

alanlar ile hakkında sigorta acenteliğine engel bir suçtan dolayı kovuşturma

açılmasına karar verilenler kovuşturma tamamlanana kadar Sigorta Acenteleri

İcra Komitesine seçilemez ve tüzel kişiyi temsil edemez. Sigorta Acenteleri

İcra Komitesinde yer almakla birlikte daha sonra seçim yeterliliğini kaybeden,

ardı ardına yapılmış üç toplantıya geçerli bir özrü olmadan kendisi veya tüzel

kişi açısından temsilcisi katılmayan üyelerin üyelikleri kendiliğinden düşer.

(3) Sigorta Acenteleri İcra Komitesi aşağıda

belirtilen görevleri yerine getirir:

a) Sigorta acenteliği faaliyetlerinin adil ve dürüst

bir biçimde yerine getirilmesi, iş ahlakının sağlanması, meslek mensuplarının

dayanışma ve sigorta acenteliği mesleğinin gerektirdiği özen ve disiplin içinde

çalışması için meslek kurallarını oluşturmak.

b) Sigorta acenteliğinin etik kurallarını belirlemek

ve sigorta acenteliği uygulamalarında birlik sağlanmasına çalışmak.

c) Sigorta acenteleri arasında haksız rekabeti ve

haksız uygulamaları ortadan kaldırmak için gerekli bütün önlemleri almak ve

uygulamak.

ç) Yurt içinde ve yurt dışında sigortacılık ve sigorta

acenteliğine ait gelişmeler ile idarî ve yasal düzenlemeleri izleyerek

toplayacağı bilgileri mensuplarına ve ilgililere ulaştırmak.

d) Yurt içinde ve yurt dışında sigorta acenteliği ile

ilgili diğer meslek kuruluşları ile ilişki kurmak.

e) Sigorta acenteliği mesleğinin geliştirilmesi

amacıyla gerektiğinde kurslar tertip etmek, seminer ve konferans gibi eğitim

faaliyetlerinde bulunmak.

f) Sigorta acenteliği faaliyeti için gerekli asgarî

fizikî şartları belirlemek.

g) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kuruluna

sunulmak üzere yıllık rapor hazırlamak.

ğ) Sigortacılık mevzuatı uyarınca sigorta acenteliği

yapabilmek için gerekli olan Levhaya kayıt işlemleri ile kayıttan silinme

işlemlerini yürütmek.

h) Sigorta acenteleri hakkında sigortacılık

faaliyetleri ile ilgili konularda disiplin cezası vermek.

ı) Sigorta acentelerinde sözleşme düzenlemeye yetkili

personelin niteliklerini belirlemek ve bunlara ilişkin sicil tutmak.

i) Müsteşarlıkça verilecek diğer görevleri yerine

getirmek.

(4) Sigorta Acenteleri İcra Komitesince alınan kararlar

en geç onbeş gün içinde Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kuruluna

bildirilir. Sigorta Acenteleri İcra Komitesince alınan kararların işleme

konulabilmesine yönelik usûle ilişkin işlemler Türkiye Odalar ve Borsalar

Birliği Yönetim Kurulu tarafından yerine getirilir. Türkiye Odalar ve Borsalar

Birliği Yönetim Kurulu, Sigorta Acenteleri İcra Komitesince kendisine

bildirilen kararların gereğini bildirim tarihinden itibaren en geç onbeş gün

içinde yerine getirmek zorundadır. Sigorta Acenteleri İcra Komitesi, üçüncü

fıkrada sayılan işlemleri yerine getirebilmek için gerektiğinde Türkiye Odalar

ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulunun uygun görüşü ile ticaret veya ticaret ve

sanayi odalarına görev verebilir.

(5) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve

Borsalar Kanununun 94 üncü maddesi Sigorta Acenteleri İcra Komitesi için de

uygulanır. Sigorta Acenteleri İcra Komitesi üyelerine ödenecek huzur hakkı ve

diğer ödemeler, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulunun teklifi ve

Müsteşarlığın uygun görüşü ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Genel

Kurulunca tespit edilir.

(6) Sigorta acentelerinin, sigorta acenteliği

faaliyetine ilişkin olarak verilecek disiplin cezalarında Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 87 nci, 88 inci ve 89 uncu

maddesinde belirtilen yetkiler Sigorta Acenteleri İcra Komitesi tarafından

kullanılır ve söz konusu Kanunun 87 nci maddesi, sigorta acenteleri hakkında

verilecek disiplin suç ve cezaları için de uygulanır. Ancak, Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 87 nci maddesinin üyelikten

geçici çıkarma ve üyelikten uzun süreli çıkarmaya ilişkin hükümleri; meslekten

geçici çıkarma ve meslekten uzun süreli çıkarma şeklinde uygulanır . (İptal

üçüncü cümle; Anayasa Mahkemesinin 15/1/2026 tarihli ve E.: 2025/199, K.: 2026/16

sayılı Kararı ile.) Hakkında meslekten çıkarma kararı verilen tüzel kişi

sigorta acentelerini temsile ve ilzama yetkili olup meslekten çıkarma kararı

verilmesinde sorumluluğu bulunanlar bir daha sigorta acenteliği yapamaz ve

başka bir tüzel kişi sigorta acentesinde denetçi veya temsile ve ilzama yetkili

olarak çalışamaz. Hakkında meslekten çıkarma cezası gerektirebilecek

mahiyetteki bir işten dolayı soruşturma yapılmakta olan sigorta acentesi,

Sigorta Acenteleri İcra Komitesi kararıyla, tedbir mahiyetinde işten el

çektirilebilir. İşten el çektirme kararı, soruşturmanın durdurulmuş veya

sigorta acenteliğine engel olmayan bir ceza verilmiş olması halinde kendiliğinden

ortadan kalkacağı gibi bu kararın verilmesine esas olan hal ve şartların

bulunmadığı veya sonradan kalktığının sabit olması durumunda da Sigorta

Acenteleri İcra Komitesi tarafından kaldırılır. Gerek işten el çektirme kararı,

gerekse bu kararın kaldırılması sigorta acentesinin kayıtlı olduğu odaya ve

ilgili mercilere derhal bildirilir. Sigorta Acenteleri İcra Komitesi üyeleri

hakkında sadece sigorta acenteliği faaliyeti dolayısıyla yapılacak disiplin

soruşturmalarının yürütülmesi ve bu fıkradaki disiplin cezalarının verilmesi

ise Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yüksek Disiplin Kurulunun yetkisindedir.

Sigorta acenteleri hakkında verilecek disiplin cezaları için Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 92 nci maddesi uygulanır.

(7) Sigorta Acenteleri İcra Komitesi, Türkiye Odalar

ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulunun uygun görüşü ile Levhaya kayıt ücreti

veya aidatı belirlemeye yetkilidir. Bu ödemeler Türkiye Odalar ve Borsalar

Birliği bütçesine gelir kaydedilir.

(8) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Sigorta

Acenteleri İcra Komitesinin görevlerini etkin bir biçimde gerçekleştirebilmesi

için uygun mekan, yeterli sayıda personel ve gerekli teknik donanımı temin

eder.

(9) Müsteşarlık, mevzuata ve sigortacılık sektörünün genel

menfaatlerine aykırılık tespit etmesi halinde Türkiye Odalar ve Borsalar

Birliğinden sigorta acentelerine ilişkin yapılan düzenlemelerin iptal

edilmesini veya düzenlemelerde değişiklik yapılmasını isteyebilir.

(10) Sigorta Acenteleri Sektör Meclisi ile Sigorta

Acenteleri İcra Komitesinin çalışma esas ve usûlleri Müsteşarlığın bağlı olduğu

Bakanlığın uygun görüşü ile Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak

yönetmelikle belirlenir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Bilgi Verme

Denetim [18]

MADDE 28 – (1) Türkiye’de faaliyet gösteren

sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, özel kanunlarına göre sigortacılık

faaliyetinde bulunan kuruluşlar, sigorta ve reasürans aracıları, sigorta

eksperlik faaliyetleri, aktüerler ve sigortacılık işlemi yapan veya

sigortacılık alanında faaliyet gösteren diğer kişilerin her türlü sigortacılık

işlemlerinin denetimi, Sigorta Denetleme Kurulu tarafından yapılır.

(2) Sigorta Denetleme Kurulu, bir başkan ile sigorta

denetleme uzmanları, sigorta denetleme aktüerleri ile bunların yardımcılarından

oluşur. Bu Kanun ve diğer kanunların sigortacılığa, sigortaya veya sigortacılık

alanında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlara ilişkin hükümlerinin

Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlığa veya Müsteşarlığa verdiği teftiş, denetim,

inceleme ve soruşturma görev ve yetkileri sigorta denetleme uzmanları, sigorta

denetleme aktüerleri ve bunların yardımcıları eliyle ifa edilir ve kullanılır.

(3) Sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin

faaliyetleri, varlıkları, iştirakleri, alacakları, özkaynakları ve borçları ile

kâr ve zarar hesapları arasındaki ilgi ve dengelerin ve malî bünyelerini ve

idarî yapılarını etkileyen diğer tüm unsurların, tahsil edilen primler ile

birikimlerin değerlendirilmesi ve korunması ile aktüeryal ve finansal hesap ve

dengelerin incelenmesi, tespit ve denetimi sigorta denetleme uzmanları, sigorta

denetleme aktüerleri ile bunların yardımcıları tarafından yapılır.

(4) Sigorta denetleme uzmanları, sigorta denetleme

aktüerleri ile bunların yardımcıları; sigorta şirketleri ve reasürans

şirketleri ile bunların bağlı ortaklıkları, iştirakleri, şubeleri ile

temsilciliklerinden, aracılar ve bankalar da dahil olmak üzere diğer kişilerden

bu Kanun ve diğer kanunların sigortacılıkla ilgili hükümleri bakımından gerekli

görecekleri bilgileri istemeye ve bunların tüm defter, kayıt ve belgelerini

incelemeye yetkilidir.

(5) Kamu kurum ve kuruluşları, Birlik ile diğer

benzeri sivil toplum ve meslek kuruluşları, bu madde kapsamına giren konu ve

işlemlerle sınırlı olmak üzere, Devletin güvenliği ve temel dış yararlarına

karşı ağır sonuçlar doğuracak haller ile aile hayatının gizliliği ve savunma

hakkına ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla, özel kanunlardaki yasaklayıcı

ve sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli dahi olsa sigorta denetleme

uzmanları, sigorta denetleme aktüerleri ve bunların yardımcıları tarafından

istenecek görevleriyle ilgili her türlü bilgi ve belgeyi uygun süre ve ortamda

vermeye, istenecek defter ve belgeleri ibraz etmeye ve incelemeye hazır

bulundurmakla, bilgi işlem sistemini denetim amaçlarına uygun olarak açmaya ve

verilerin güvenliğini sağlamaya mecburdur. Sigorta denetleme uzmanları, sigorta

denetleme aktüerleri ve bunların yardımcıları bu madde kapsamındaki

kuruluşların yönetim ve denetim kurullarının toplantı tutanakları ile bu

kurullara verilen raporları istemeye, inceleme konusu olan işlemlerle ilgisi

olan diğer kişi, kurum ve kuruluşlar nezdinde inceleme yapmaya yetkilidir.

(6) Sigorta denetleme uzmanları, sigorta denetleme

aktüerleri ve bunların yardımcıları tarafından gerçekleştirilen denetim,

inceleme ve soruşturmalar sırasında talep edilmesi halinde, incelemeye,

denetime veya soruşturmaya tâbi kuruluşlar tarafından, iç kontrol sistemlerinde

çalışanların yardımı da dahil olmak üzere her türlü destek sağlanır.

(7) Bu Kanun hükümleri ile diğer kanunlarda yer alan

hükümler çerçevesinde, bu Kanuna tâbi kuruluşların faaliyetlerinin, risk

yapısının, varlıkları, alacakları, özkaynakları, borçları, yükümlülükleri ve

taahhütleri, gelir ve gider hesapları arasındaki ilgi ve dengelerin ve malî

bünyeyi etkileyen diğer tüm unsurların ve bu kuruluşlarca karşılaşılan

risklerin gözetim faaliyetleri çerçevesinde tespiti, tahlili, izlenmesi ve

ölçülmesi çıkartılacak yönetmeliğe göre Müsteşarlık tarafından yapılır.

(8) Müsteşarlık, bu Kanuna tâbi kuruluşlara ait bilgi

ve belgeleri, bu kuruluşların konsolide ve konsolide olmayan bazda malî

bünyeleri ve idarî yapılarının mevzuata uygunluğunu izlemek, analiz etmek,

ilgili kuruluşlara ait rapor, tablo ve iç kontrol raporları ile Müsteşarlığın

denetim ve gözetim sonuçlarını karşılaştırmak suretiyle değerlendirmek, elde

edilen sonuçlara göre kuruluşların taşıdıkları risklerin türleri, büyüklüğü ve

kuruluşları etkileme durumunu, risk yönetim sisteminin güvenilirliği ile

denetim riskini dikkate almak suretiyle kuruluşlar hakkında gerekli görülen tüm

tedbirlerin alınmasını ve sonuçlandırılmasını sağlamak, söz konusu kuruluşların

bağlı ortaklıklarının, malî iştiraklerinin ve şubelerinin faaliyetlerini önemli

ölçüde etkileyen veya etkileyebilecek uygulamaları takip etmek, gerekirse

ilgililer nezdinde girişimde bulunmak konularında yetkilidir.

(9) Bu Kanuna tâbi kişi ve

kuruluşlar hesap ve kayıt düzenleriyle uyumlu olarak Müsteşarlıkça belirlenen

formatlara uygun bir şekilde üretecekleri bilgi, belge, cetvel, rapor ve malî

tabloları Müsteşarlıkça belirlenen iletişim kanallarını kullanmak suretiyle

belirlenen süreler içinde Müsteşarlığa tevdi etmekle yükümlüdür. Kuruluşlar

tarafından elektronik ortamda gönderilen bilgiler, iç kontrol sistemi kapsamında

yönetim kurulunun sorumluluğundadır.

Bilgi verme yükümlülüğü, uluslararası

kuruluşlara üyelik ve işbirliği [19]

MADDE 29 – (1) Bu Kanuna tâbi kişiler ile

sigortacılıkla ilgili her tür meslekî faaliyet icra edenler, sigorta şirketleri

ile reasürans şirketlerinin iştirakleri, bankalar ve diğer kişiler, özel

kanunlardaki yasaklayıcı ve sınırlayıcı hükümler dikkate alınmaksızın gizli

dahi olsa bu Kanunun uygulanması ile ilgili olarak Müsteşarlıkça istenen her

türlü bilgi ve belgeyi vermekle yükümlüdür. Devletin güvenliği ve temel dış

yararlarına karşı ağır sonuçlar doğuracak haller ile aile hayatının gizliliği

ve savunma hakkına ilişkin hükümler saklıdır.

(2) Mütekabiliyet çerçevesinde ve bu Kanunun

uygulanması ile ilgili olarak yabancı ülke kanunlarına göre denetime yetkili

mercilerin, kendi ülkelerindeki sigortacılık sektöründe faaliyet gösteren

kuruluşların bu Kanuna tâbi Türkiye’deki teşkilât veya ortaklıklarında denetim

yapma ve bilgi isteme taleplerinin yerine getirilmesi Müsteşarlığın iznine

tâbidir. Bu mercilerce istenen bilgiler, açıklanmaması kaydıyla Müsteşarlık

tarafından verilebilir. Müsteşarlık, yabancı ülkelerin denetime yetkili

mercileri ile yapacağı anlaşmalar çerçevesinde sigortacılıkla ilgili her türlü

işbirliği ve bilgi alışverişinde bulunabilir.

(3) (Ek: 13/6/2012-6327/57 md.) Müsteşarlık,

sigortacılıkla ilgili denetim ve düzenleme otoritelerinin katıldığı

uluslararası mali, iktisadi ve mesleki kuruluşlara üye olabilir ve işbirliği ve

bilgi paylaşımında bulunabilmeyi teminen uluslararası mesleki kuruluşlar ve

yabancı ülkelerin yetkili mercileri ile mutabakat zaptı imzalayabilir.

İmzalanan mutabakat zaptı Bakanın onayı ile yürürlüğe girer.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Tahkim

Sigortacılıkta tahkim [20]

MADDE 30 – (1) Sigorta ettiren veya sigorta

sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında

sigorta sözleşmesinden veya Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasında

doğan uyuşmazlıkların çözümü amacıyla Birlik nezdinde Sigorta Tahkim Komisyonu

oluşturulur. Sigortacılık yapan kuruluşlardan, sigorta tahkim sistemine üye

olmak isteyenler, durumu yazılı olarak Komisyona bildirmek zorundadır. Sigorta

tahkim sistemine üye olan kuruluşlarla uyuşmazlığa düşen kişi, uyuşmazlık

konusu sözleşmede özel bir hüküm olmasa bile tahkim usûlünden faydalanabilir. (Ek

cümle : 3/4/2013-6456/45 md.) İlgili mevzuat ile zorunlu tutulan

sigortalardan kaynaklanan bu fıkra kapsamındaki uyuşmazlıklar için ilgili

kuruluş sigorta tahkim sistemine üye olmasa dahi hak sahipleri bu bölüm

hükümlerine göre tahkim usulünden faydalanabilir. (Ek cümle :

3/4/2013-6456/45 md.) Sigorta tahkim sistemine üye olmayan kuruluşlar

bakımından Sigorta Tahkim Komisyonu giderlerine katılım Hazine Müsteşarlığınca

ayrıca belirlenir. [21]

(2) Komisyon, bir Müsteşarlık temsilcisi, iki Birlik

temsilcisi, bir tüketici derneği temsilcisi ile Müsteşarlıkça belirlenecek bir

akademisyen hukukçu temsilcinin katılımı ile oluşur. Müsteşarlık temsilcisinin

asgarî on yıl kamu hizmetinde çalışmış, sigortacılık alanında deneyim sahibi ve

en az daire başkanı seviyesinde olması; Birlik temsilcilerinin de 4 üncü

maddede genel müdür yardımcısı için öngörülen şartlara sahip olması gerekir.

Tüketici derneği temsilcisi ise Türkiye çapında en fazla üyeye sahip tüketici

derneğinin önereceği üç aday arasından Müsteşarlıkça seçilir. Komisyon kendi

içinden bir Başkan seçer. Komisyonda kararlar üye tamsayısının salt çoğunluğu

ile alınır. İki yıl için seçilen Komisyon Başkan ve üyelerine, kamu iktisadî

teşebbüsleri yönetim kurulu başkan ve üyelerine ödenen aylık ücret ve diğer

ödemeler tutarında ücret ödenir.

(3) Komisyon aşağıdaki görevleri yerine getirir:

a) Müdür ve müdür yardımcılarını atamak.

b) Birlikçe ayrı bir hesapta izlenecek olan Komisyonun

bütçesini hazırlayarak Birliğe sunmak.

c) Tahkim sisteminin adil, tarafsız ve etkin bir

biçimde işleyişini sağlamak için gerekli önlemleri almak.

ç) Komisyonun faaliyet sonuçları hakkında yıllık rapor

hazırlayarak Birliğe ve Müsteşarlığa göndermek.

d) Bilgi işlem alt yapısını hazırlamak.

e) Kanunlarla kendisine verilen diğer görevleri

yapmak.

(4) Komisyon, gerekli görülen yerlerde büro açmaya

yetkilidir. Büro müdürünün, Komisyon müdürü ile aynı nitelikleri taşıması

zorunludur. Büro müdürüne verilecek görevler Komisyon tarafından belirlenir.

(5) Komisyona bağlı çalışmak üzere bir müdür ve iki

müdür yardımcısı, raportörler ile yeterli sayıda personel görevlendirilir.

Müdür ve müdür yardımcıları Komisyonca, raportörler ve diğer personel ise

müdürün önerisiyle Komisyon tarafından atanır. Görevden alınma, göreve atanma

ile aynı usûle tâbidir. Komisyon müdürünün;

a) Malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans

şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşıması,

b) En az dört yıllık yüksek okul mezunu olması,

c) Sigorta hukukunda en az iki yıl veya sigortacılıkta

en az beş yıl deneyimi olması,

gerekir.

(6) Müdür yardımcılarının (c) bendi hariç olmak üzere

beşinci fıkrada sayılan nitelikleri taşıması zorunludur. Ayrıca, müdür

yardımcılarının en az birinde iki yıllık sigortacılık deneyimi aranır.

(7) Uyuşmazlıklar, hayat ve hayat dışı sigorta

gruplarının sadece birinde görev yapacak olan sigorta hakemleri ve raportörler

aracılığıyla çözülür.

(8) Sigorta hakemlerinin;

a) Malî güç dışında sigorta şirketi ve reasürans

şirketi kurucularında aranan nitelikleri taşıması,

b) En az dört yıllık yüksek okul mezunu olması,

c) Sigorta hukukunda en az beş yıl veya sigortacılıkta

en az on yıl deneyimi olması,

gerekir. (Ek cümle:

13/6/2012-6327/58 md.) Müsteşarlık bu fıkra uyarınca aranacak deneyim ve bu

deneyime esas teşkil eden bilginin tespitine ilişkin ölçütleri belirlemeye

yetkilidir.

(9) Komisyon nezdinde çalışacak olan sigorta

raportörleri, Komisyon müdüründe aranan niteliklere sahip olmak zorundadır.

(10) Sigorta hakemi olmak

isteyenlerin gerekli nitelikleri taşıdıklarını belgelemek suretiyle Komisyona

başvurması gerekir. Başvurusu uygun görülenler kabul için Müsteşarlığa

bildirilir. Müsteşarlığın kabul etmesi halinde ilgilinin ismi, Komisyon

tarafından tutulacak ve bir örneği Adalet Bakanlığına gönderilecek olan sigorta

hakemliği listesine kaydolunur ve bu listede değişiklik olması halinde de

değişiklikler altı aylık dönemler itibarıyla Adalet Bakanlığına ve Müsteşarlığa

bildirilir.

(11) Sigorta hakeminin ismi;

a) Sigorta hakemliği yapmak için gereken nitelikleri

kaybetmişse veya tarafsızlık ilkesine aykırı hareket ettiği tespit edilmişse

sürekli olarak,

b) Kendisine ulaşan dosyaları bir

yıl içinde en fazla üç kez zamanında sonuçlandırmamışsa bir yıl süreyle,

Listeden silinir.

(12) Tahkim sistemine üye olmak isteyenlerden katılma

payı, uyuşmazlık çözümü için Komisyona başvuranlardan ise başvuru ücreti

alınır. (Değişik ikinci ve üçüncü cümle: 3/4/2013-6456/45 md.) Beş bin

Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları

kesindir. Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen

hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on

gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir. (Ek

cümle: 3/4/2013-6456/45 md.) İtiraz talebinde bulunmak için bu madde uyarınca

belirlenen başvuru ücretinin Komisyona yatırılması şarttır. (Ek cümle:

3/4/2013-6456/45 md.) İtiraz üzerine hakem kararının icrası durur. (Ek

cümle: 3/4/2013-6456/45 md.) İtiraz talebi münhasıran bu talepleri

incelemek üzere Komisyon tarafından teşkil edilen hakem heyetlerince incelenir.

(Ek cümle: 3/4/2013-6456/45 md.) İtiraz talebi hakkında işin heyete

intikalinden itibaren iki ay içinde karar verilir. (Ek cümle:

3/4/2013-6456/45 md.) Beşbin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar

hakkında verilen hakem kararları bu madde uyarınca süresinde itiraz

başvurusunda bulunulmaması hâlinde kesinleşir. (Ek cümle: 3/4/2013-6456/45

md.) Bu uyuşmazlıklar hakkında bu madde uyarınca yapılan itiraz üzerine

verilen karar kesindir. (Ek cümle: 3/4/2013-6456/45 md.) Kırk bin Türk

Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar

için temyize gidilebilir. (Değişik cümle: 13/6/2012-6327/58 md.) Ancak,

tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması, talep edilmemiş

bir şey hakkında karar verilmiş olması, hakemlerin yetkileri dahilinde olmayan

konularda karar vermesi ve hakemlerin, tarafların iddiaları hakkında karar

vermemesi durumlarında her hâlükarda temyiz yolu açıktır. Temyize ilişkin usûl

ve esaslar hakkında Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu uygulanır.

(13) Komisyona gidilebilmesi için, sigortacılık yapan

kuruluşla uyuşmazlığa düşen kişinin, uyuşmazlığa konu teşkil eden olay ile

ilgili olarak sigortacılık yapan kuruluşa gerekli başvuruları yapmış ve

talebinin kısmen ya da tamamen olumsuz sonuçlandığını belgelemiş olması

gerekir. Sigortacılık yapan kuruluşun, başvuru tarihinden itibaren onbeş iş

günü içinde yazılı olarak cevap vermemesi de Komisyona başvuru için yeterlidir.

(14) Mahkemeye ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun

hükümleri uyarınca Tüketici Sorunları Hakem Heyetine intikal etmiş

uyuşmazlıklar ile ilgili olarak Komisyona başvuru yapılamaz.

(15) Sigortacılık yapan kuruluşla

uyuşmazlığa düşen kişinin Komisyona başvurusu, öncelikle raportörler tarafından

incelenir. Raportörler en geç onbeş gün içinde incelemelerini tamamlamak

zorundadır. Raportörler tarafından çözümlendirilemeyen başvurular sigorta

hakemine iletilir. Uyuşmazlığa hangi sigorta hakeminin bakacağı, Komisyon

tarafından sigorta hakemi listesinden seçilir. Komisyon, işin niteliğine bağlı

olarak en az üç sigorta hakeminden oluşan bir heyet oluşturulmasına karar

verebilir. Ancak, uyuşmazlık konusu miktarın onbeşbin Türk Lirası ve üzerinde

olduğu durumlarda heyet teşekkülü zorunludur. Heyet kararını çoğunlukla verir.

Hakemler, sadece kendilerine verilen evrak üzerinden karar verir. Seçilen

sigorta hakemi mücbir nedenler ve umulmayan haller hariç olmak üzere görevi

reddedemez. Bununla birlikte, taraflar, Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununda yer

alan hâkimi ret nedenlerine dayanarak hakemi reddedebilir. Ret talebi

Komisyona, durumun öğrenildiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde bir

dilekçeyle yapılır. Ret talebi üzerine Komisyon müdürü, iki tarafın görüşlerini

dinledikten sonra bu konuda en geç beş iş günü içinde karar verir.

(16) Hakemler, görevlendirildikleri tarihten itibaren

en geç dört ay içinde karar vermeye mecburdur. Aksi halde, uyuşmazlık yetkili

mahkemece halledilir. Ancak, bu süre tarafların açık ve yazılı muvafakatleriyle

uzatılabilir. Hakem, kararını Komisyon müdürüne tevdi eder. (Değişik son

cümle:22/7/2020-7251/56 md.) Komisyon Müdürünce karar en geç üç iş günü

içinde taraflara bildirilir; ayrıca kararın aslı dosya ile birlikte Komisyonca

saklanır.

(17) ( Ek: 13/6/2012-6327/58 md.) Talebi kısmen

ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık

Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir.

(18) Hakemlik ücreti, Komisyona başvuru ücreti ve

üyeliğe katılma payı, Komisyonun görüşü alınarak Müsteşarlıkça belirlenir;

hakem ücreti Komisyon tarafından ödenir.

(19) Sigorta hakemleri ve raportörler tarafsız olmak

zorundadır. Sigorta şirketlerinin, reasürans şirketlerinin, sigortacılık yapan

diğer kuruluşların, sigorta eksperlerinin, sigorta acentelerinin ve brokerlerin

ortakları, yönetim ve denetiminde bulunan kişiler ve bunlar adına imza atmaya

yetkili olanlar ile tüm bu kuruluşlarda meslekî faaliyette bulunanlar ve

sigorta eksperleri, sigorta acenteleri ve brokerler sigorta hakemliği yapamaz.

Bu sınırlandırmalar söz konusu kimselerin eş ve çocukları için de geçerlidir.

Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun 28 inci maddesi sigorta hakemleri hakkında

da uygulanır.

(20) Komisyonda görev alanlar, hakemler ve

raportörler, işleri dolayısıyla öğrendikleri bilgi ve sırları ilgililerin izni

olmaksızın açıklayamaz. Ancak, suç teşkil eden hallerin yetkili mercilere

duyurulması zorunludur.

(21) Komisyonun yapısı ve görevleri ile Komisyon

müdürü ve Komisyon müdür yardımcılarının nitelikleri, çalışma usûl ve esasları,

raportörlerin, sigorta hakemlerinin çalışma usûl ve esasları, kararların ne

şekilde düzenleneceği, Komisyona başvuru esasları, Liste tutulmasına ve bütçeye

ilişkin esaslar ile katılım ücreti gibi hususlar yönetmelikle belirlenir.

(22) Müsteşarlık bu maddede yer alan maktu para

miktarlarını, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Üretici Fiyatları

Endeksi artış oranını aşmamak suretiyle artırmaya yetkilidir.

(23) Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usûlü

Muhakemeleri Kanununun hükümleri, sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen

uygulanır.

(24) Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde

yapılacak tahkim için seçilecek hakemlerin de bu maddede sigorta hakemleri için

aranılan nitelikleri taşıması gerekir.

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Sigortacılık Eğitim Merkezi, destek

hizmetleri ve diğer organizasyonlar [22] [23]

MADDE 31 – (1) Bakan, sigortacılıkla ilgili

özellik taşıyan konular için gerekli sınavların tarafsız bir şekilde yapılması,

yurt içi veya yurt dışı ya da uluslararası anlaşmalar çerçevesindeki eğitim

taleplerinin karşılanması ve benzeri amaçlarla sigortacılık eğitim merkezi

kurmaya yetkilidir. Sigortacılık eğitim merkezinin giderleri, sigortacılık

alanında faaliyet gösteren meslek kuruluşlarının katkılarından, Hesaptan

aktarılacak katkı payından, merkezin hizmet vereceği ilgili kamu ve özel sektör

kuruluşlarından ve hibelerden yönetmelikle belirlenecek esaslar çerçevesinde

karşılanır. Sigortacılık eğitim merkezince yerine getirilecek eğitim

faaliyetleri, Özel Öğretim Kurumları Kanununa tâbi değildir.

(2) Dernek, federasyon ve birlik gibi belirli bir

kanuna tâbi olarak kurulan kuruluşlar hariç olmak üzere sigortacılık ve

reasürans uygulamaları ile ilgili olarak organizasyonlar oluşturulması Bakanın

iznine tâbidir.

(3) (Ek: 13/6/2012-6327/59 md.) Bu Kanun

kapsamında faaliyet gösteren kişi ve kuruluşlar, faaliyet alanlarına yardımcı

veya tamamlayıcı nitelikteki destek hizmetini almadan önce, gerektiğinde

Müsteşarlığa ibraz edilmek üzere, alacakları hizmetten doğabilecek riskler ile

bunların yönetilmesine, beklenen fayda ve maliyetin değerlendirilmesine ilişkin

yazılı bir rapor hazırlar. Alınacak destek hizmeti, destek hizmeti alanların

mevzuattan doğan yükümlülüklerini yerine getirmelerini ve denetlenmelerini

engelleyici nitelikte olamaz.

(4) Sigortacılık eğitim merkezi ile ikinci fıkra

uyarınca oluşturulacak organizasyonlara ve destek hizmetlerinin veriliş şekli

ile destek hizmeti kuruluşlarına ilişkin hususlar yönetmelikle düzenlenir.

Sır saklama yükümlülüğü

MADDE 31/A – (Ek: 13/6/2012-6327/60 md.)

(1) Bu Kanunun uygulanmasında ve uygulanmasının

denetiminde görev alanlar, bu Kanuna tâbi kuruluşların görevlileri ve

yetkilileri, bu Kanuna tâbi kişiler ile bunların yanında çalışanlar ve

dışarıdan hizmet alımı yoluyla sigortacılık sektöründe iş görenler, sıfat ve

görevleri dolayısıyla öğrendikleri bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kişi

ve kuruluşlar ile bunların iştirakleri, kuruluşları ve sigorta sözleşmesi ile

ilgili kişilere ait sırları bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan

mercilerden başkasına açıklayamaz, kendilerinin veya başkalarının yararlarına

kullanamaz. Bu yükümlülük söz konusu sıfat ve görevlerin sona ermesinden sonra

da devam eder.

(2) Ancak, gizlilik sözleşmesi yapılması ve sadece

risk değerlendirmesi amacıyla kullanılmak üzere sigorta şirketi, reasürans

şirketi ve emeklilik şirketlerinin kendi aralarında doğrudan doğruya ya da

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi vasıtasıyla yapacakları her türlü bilgi ve

belge alışverişi sırasında sigorta şirketi, reasürans şirketi ve emeklilik şirketlerine

ya da sigorta sözleşmesi ile ilgili kişilere ait, yanlış sigorta uygulamaları

dâhil, sır niteliğindeki bilgilerin öğrenilmesi ve paylaşımı sır saklama

yükümlülüğü dışındadır.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi

MADDE 31/B – (Ek: 13/6/2012-6327/61 md.)

(1) Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri

Birliği nezdinde, sigortalılar ve sigorta sözleşmesinden dolaylı da olsa

menfaat sağlayanlara ilişkin olarak, yanlış sigorta uygulamaları dâhil, risk

değerlendirmesine esas bilgileri toplamak ve bu bilgilerin sigorta, reasürans

ve sigortacılık faaliyetinde bulunan emeklilik şirketleri ile Müsteşarlıkça

belirlenecek kişilerle paylaşılmasını sağlamak amacıyla Sigorta Bilgi ve

Gözetim Merkezi kurulur.

(2) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen şirketler,

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine üye olmak zorundadır. Üye kuruluşlar,

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezince istenilen her türlü bilgiyi vermekle

yükümlüdür.

(3) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kuruluş amaçları

doğrultusunda, özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarından,

kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları ve bunların üst kuruluşlarından,

ilgili mevzuatla kurulmuş diğer bilgi merkezlerinden bilgi talep etmeye ve

bunlarla Müsteşarlığın uygun görüşüne istinaden bilgi alışverişine yönelik

sözleşmeler imzalamaya yetkilidir. Söz konusu kurum ve kuruluşlar Sigorta Bilgi

ve Gözetim Merkezi tarafından talep edilen bilgileri vermekle yükümlüdür.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinde toplanan bilgilerin bilgi sahibinin kendisi

veya onay vermesi durumunda bu madde uyarınca Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi

ile bilgi alışverişine ilişkin sözleşme yapan özel hukuk tüzel kişileri, kamu

kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşları ve bunların

üst kuruluşlarıyla anılan sözleşmeler çerçevesinde paylaşılması bu Kanunun 31/A

maddesinin ikinci fıkrası kapsamında değerlendirilir.

(4) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kendi yönetimi

tarafından temsil ve idare edilir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi iş ve

işlemlerinden kendi yönetimi yetkili ve sorumlu olup faaliyetleri için gereken

giderler kendi bütçesinden karşılanır. Müsteşarlık, Sigorta Bilgi ve Gözetim

Merkezini denetler. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sigorta uygulamaları

kapsamında, poliçe yazım ve hasar süreçlerinin izlenmesi de dâhil olmak üzere

Müsteşarlık tarafından talep edilen her türlü çalışmayı yapar ve bu amaçla

gerekli alt yapıyı tesis eder.

(5) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin bütün işlem ve

kayıtları gizlidir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi topladığı her türlü

bilgiyi, Müsteşarlığa istenen biçim ve sürede vermekle yükümlüdür. Söz konusu

bilgiler, sahibinin açık rızasının bulunması durumunda belirlediği kişiye belli

bir ücret karşılığında verilir.

(6) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde bulunan

sır niteliğindeki bilgileri, bu konuda kanunen yetkili kılınan mercilerden

başkalarına açıklayanlar, hukuka aykırı olarak kendisi ya da başkası yararına

kullananlar, yayanlar, verenler, aktaranlar veya ele geçirenler hakkında 35

inci maddenin dokuzuncu ve onuncu fıkraları hükümleri uygulanır. Bu fıkrada

tanımlanan suçların bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde,

ilgili tüzel kişi hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun

tüzel kişilere özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur.

(7) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine üye şirketlerin

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi giderlerine katılım payları anılan şirketlerin

bir önceki yıl gerçekleştirdikleri prim üretiminin binde birini aşmamak üzere

Müsteşarlıkça belirlenir. Müsteşarlık, bu oranın yüzde elli oranında

azaltılmasına veya artırılmasına karar verebilir. (Ek cümle: 3/4/2013-6456/46 md.) Bu surette tespit edilen katılım

paylarının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi giderlerini karşılayamaması

durumunda bu madde uyarınca yayımlanacak yönetmelikte belirlenecek usul ve

esaslar dâhilinde Birlik Yönetim Kurulunca üye şirketlerden ayrıca katılma payı

talep edilebilir. Sigorta

Bilgi ve Gözetim Merkezi giderlerine Müsteşarlığın belirleyeceği esaslar

dahilinde Hesaptan katkı sağlanabilir.

(8) Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin kuruluşu,

faaliyetleri, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinde toplanan bilgilerin kapsam,

biçim ve içeriğine ve bunların paylaşılmasına, paylaşılacak bilgilerin kapsam

ve içeriğine, ücretlendirilmesine ve üyelerce ödenecek katılım paylarının

belirlenmesi, yükümlülüklere uymayan üyeler hakkında yapılacak işlemler ve bu

maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.

İyiniyet

MADDE 32 – (1) Sigorta şirketleri ve aracılar,

her çeşit broşür, izahname ve diğer belgeler ile ilan ve reklamlarını,

taahhütleriyle sigortalıya sağlayacakları hak ve menfaatlerin sınır ve kapsamı

dışında bir anlayışa neden olacak şekilde düzenleyemez ve kişi ve kuruluşlara

gerçeğe aykırı, yanıltıcı, aldatıcı ve haksız rekabete yol açan beyanda

bulunamaz. Bu hükme aykırılığın tespiti halinde durum, Tüketicinin Korunması

Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren Reklam Kuruluna bildirilir.

(2) Sigorta şirketleri, reasürans şirketleri, aracılar

ve sigorta eksperleri sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye sokabilecek

hareketlerden kaçınmak, mevzuat ve işletme planı esaslarına uygun faaliyette

bulunmak, sigortacılığın icaplarına ve iyiniyet kurallarına uygun hareket etmek

zorundadır.

(3) Sigorta şirketleri, iyiniyet kurallarına aykırı

olarak sigorta tazminatının ödenmesini geciktiremez.

(4) Müsteşarlık, sigorta şirketleri, reasürans

şirketleri, aracılar ve sigorta eksperlerinin yukarıda sayılan kurallara

uymalarını sağlamak üzere gerekli her türlü tedbiri almaya yetkilidir.

(5) Kişilerin, sigorta şirketini seçme hakkı

sınırlandırılamaz. Bir sözleşmenin unsurları içinde, taraflardan birinin bu

sözleşmede yer alan herhangi bir hususta sigorta yapmaya zorunlu tutulduğu

hallerde, söz konusu sigortanın belli bir şirkete yaptırılmasına ilişkin

sözleşmeye konulmuş her türlü şart hükümsüzdür.

İhtisas komiteleri

MADDE 33 – (1) Müsteşarlık,

bu Kanunun gerekli kıldığı tarife ve talimatlar ile sigortacılığın

geliştirilmesi için araştırma ve inceleme yaptırılması amacıyla sigortacılık konusunda

bilgi ve uzmanlık sahibi kişilerden oluşacak ihtisas komiteleri kurabilir.

Oluşturulacak komitelerin giderleri, Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlıkça

onaylanacak esaslar uyarınca sigortacılık alanında faaliyet gösteren ilgili

meslek kuruluşu tarafından karşılanır.

(2) İhtisas komitelerinin çalışma usûl ve esasları

yönetmelikle belirlenir.

Özel Riskler Yönetim Merkezi ve

olağanüstü durumlarda teminat

MADDE 33/A –

(Ek: 29/3/2011-6215/25 md.) (Başlığı ile Birlikte Değişik:20/5/2021-7319/12

md.)

(1) Yurt içinden veya

uluslararası piyasalardan sigorta veya reasürans teminatı bulunamayan ya da

teminat sağlanmasında güçlük bulunan riskler, nükleer riskler gibi özellik arz

eden riskler ile sigorta edilmesinde kamu yararı bulunan riskler için teminat sağlama,

sigorta veya reasürans havuzları kurma veya kurulmasını koordine etme, sigorta

ve reasürans şirketleri arasında işbirliği yapılmasını sağlama, oluşturulacak

havuz, organizasyon veya işbirliği mekanizmalarının yürütülebilmesi amacıyla

tüzel kişiliği haiz Özel Riskler Yönetim Merkezi kurulmuştur.

(2) Hangi risklerin Özel Riskler Yönetim Merkezi

kapsamında yönetileceği Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme

Kurumunun önerisi üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından; kapsama alınan

risklere ilişkin olarak Devlet tarafından prim veya reasürans desteği verilip

verilmeyeceği, verilecek ise kapsamı, reasürans Devlet desteğinin bir bedel

karşılığında temin edilip edilmeyeceği hususları Sigortacılık ve Özel Emeklilik

Düzenleme ve Denetleme Kurumunun teklifi ve Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun

görüşü üzerine Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir.

(3) Özel Riskler Yönetim Merkezinin işletilmesine

ilişkin iş ve işlemler bir kamu sigorta veya reasürans şirketi tarafından

yürütülür. Özel Riskler Yönetim Merkezi, bir sözleşme ile işleticisi şirketle

çalışma usul ve esaslarını belirler.

(4) Özel Riskler Yönetim Merkezinin merkezi

İstanbul’dadır. (İptal ikinci cümle: Anayasa Mahkemesinin

5/11/2024 Tarihli ve E: 2021/78, K: 2024/181 Sayılı Kararı ile.)

(5) Özel Riskler Yönetim Merkezi, Yönetim Kurulu

tarafından yönetilir. Yönetim Kurulu, Hazine ve Maliye Bakanlığından en az

daire başkanı düzeyinde bir üye, Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve

Denetleme Kurumundan en az daire başkanı düzeyinde bir üye, Türkiye Odalar ve

Borsalar Birliği tarafından önerilecek bir üye, Sigortacılık ve Özel Emeklilik

Düzenleme ve Denetleme Kurumunca belirlenen şartlara uygun olarak Birlik

tarafından önerilecek üç aday arasından belirlenecek bir üye ile işletici şirketin

temsilcisi bir üyeden oluşur. Hazine ve Maliye Bakanlığı temsilcisi Yönetim

Kurulunun başkanıdır. Kurul üyelerine, bir ay içerisinde dörtten fazla olmamak

üzere, her toplantı günü için (3000) gösterge rakamının Devlet memurlarına

uygulanan aylık katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda toplantı ücreti

ödenir.

(6) Özel Riskler Yönetim Merkezinin gelirleri; Özel

Riskler Yönetim Merkezi kapsamındaki sigortalardan elde edilen primler,

bunların getirilerinden ve sigorta ve reasürans işlemleri çerçevesinde elde

edilebilecek diğer gelirler ile sair gelirlerden oluşur. Özel Riskler Yönetim

Merkezinin giderleri; Özel Riskler Yönetim Merkezi kapsamındaki sigortalar için

ödenecek tazminatlardan, reasürans ve benzeri piyasalardan sağlanacak korumaya

ilişkin ödemelerden, tanıtım ve bilgilendirme için yapılan harcamalardan, hasar

tespit işlemlerine ilişkin harcamalardan, işletici şirkete yapılacak

ödemelerden ve Özel Riskler Yönetim Merkezi amaçları doğrultusunda yapılacak

diğer ödemelerden oluşur.

(7) Özel Riskler Yönetim Merkezi, gelir ve kurumlar

vergisinden muaftır. Bu muafiyet, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir

Vergisi Kanunu ile 13/6/2006 tarihli ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu

uyarınca yapılacak vergi kesintilerini kapsamaz. Özel Riskler Yönetim Merkezi,

kendisine yapılacak bağış ve yardımlar ile her türlü ivazsız intikaller

yönünden veraset ve intikal vergisinden; taraf olduğu işlemlere ilişkin

düzenlenen kağıtlar yönünden damga vergisinden muaftır.

(8) Kamu yararı açısından gerek görülmesi hâlinde

sigortacılık ilkeleri gözetilerek Cumhurbaşkanı kararı ile Özel Riskler Yönetim

Merkezi, Doğal Afet Sigortaları Kurumuna ve Tarım Sigortaları Havuzuna

reasürans teminatı verebilir veya bu kurumlardan reasürans desteği alabilir.

(9) Özel Riskler Yönetim Merkezinin (…) [24]

varlıklarının yatırıma yönlendirilmesi, (…) 24 ile bu maddenin

uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik

Düzenleme ve Denetleme Kurumunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.

(10) Terör, savaş hâli, doğal afetler ve benzeri

olağanüstü durumlarda, yurt içinden veya uluslararası piyasalardan sigorta veya

reasürans teminatı sağlanamaması ya da sağlanmasında güçlük bulunması ve

Cumhurbaşkanlığının gerekli görmesi hâlinde, sivil hava ve deniz ulaşım

araçları için, Hazine ve Maliye Bakanlığınca sigorta veya reasürans teminatı

sağlanmasına karar vermeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkilidir. Verilecek

teminatın kapsamı, süresi, türü, limitleri, karşılığında bir bedel alınıp

alınmayacağı, bedel alınacak ise bedelin tutarı, alınacak bedelin

nemalandırılması ve yönetimine ilişkin usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanı

tarafından belirlenir.

Hak sahiplerince aranmayan paralar

MADDE 33/B – (Ek: 3/4/2013-6456/ 47

md.)

(1) Özel hukuk hükümlerine tabi

sigortalar kapsamında hak sahiplerine ödenmesi veya iadesi gereken her türlü

paranın ilgili mevzuat uyarınca zamanaşımına uğraması ve ilgili şirket veya

özel kanun hükümleri dâhilinde sigorta faaliyetinde bulunan kuruluşlar

tarafından hak sahibine ulaşılamaması hâlinde, anılan paralar yapılacak ilanı

müteakiben ilgisine göre Güvence Hesabına veya özel kanun hükümlerine dayalı

olarak kurulmuş bulunan kuruluşlara gelir kaydedilir.

(2) Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar

Müsteşarlıkça belirlenir.

ONUNCU BÖLÜM

Cezalar

İdarî cezalar

MADDE 34 – (1) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin

dördüncü ve beşinci fıkraları kapsamında belirlenecek esaslara aykırı

davrananlar ile 5 inci maddesine aykırı olarak ruhsatsız faaliyet gösterenlerin

işyerleri, Bakanın talebi üzerine valiliklerce bir yılı geçmemek üzere geçici

olarak kapatılacağı gibi ilan ve reklamları da durdurulur ya da toplatılır.

(2) Bu Kanunun; [25]

a) 3 üncü maddesinin birinci fıkrasında belirtilen

başka işle iştigal yasağına aykırı davranılması halinde yirmibeşbin Türk

Lirası,

b) 4 üncü maddesinin iki ilâ yedinci fıkralarında

belirtilen nitelikleri taşımayan kişilerin şirketçe atanmasından ve bu

fıkralarda belirtilen nitelikleri taşımayan kişilerin maddede belirtilen

görevleri üstlenmesinden dolayı uyarılan şirketin ya da ilgilinin, bu uyarının

gereğini bir ay içinde yerine getirmemesi halinde sekizbin Türk Lirası;

sekizinci fıkrası uyarınca etkin bir iç kontrol sistemi kurulması ve yeteri

kadar iç kontrol elemanı çalıştırılması zorunluluğuna aykırı davranılması

halinde uyarılan şirketin altı ay içinde durumunu düzeltmemesi halinde onbin

Türk Lirası,

c) 5 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerekli

tescil ve ilan işlemlerinin yaptırılmamış olması halinde sekizbin Türk Lirası,

ç) 7 nci maddesi uyarınca gerekli tescil ve ilan

işlemlerinin yapılmamış olması halinde onikibin Türk Lirası,

d) 9 uncu maddesinin beşinci

fıkrası uyarınca gerekli bildirimi Müsteşarlığa yapmayanlar sekizbin Türk

Lirası,

e) 10 uncu maddesine aykırı

olarak gerekli iznin alınmaması halinde onikibin Türk Lirası,

f) 11 inci maddesinin birinci fıkrasına aykırı olarak

genel şart düzenlemelerine aykırı davranılması halinde onbin Türk Lirası,

g) 14 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı

davranılması halinde beşbin Türk Lirası,

ğ) 17 nci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca gerekli

masrafların karşılanmaması halinde ikibin Türk Lirası,

h) 18 inci maddesinin birinci,

ikinci ve üçüncü fıkralarına aykırı davranılması, dördüncü fıkrası uyarınca

özel defter tutma, malî tabloları ilan etme yükümlülüklerinin yerine

getirilmemesi ve dördüncü fıkra uyarınca şirket aktif yapıları da dahil olmak

üzere Müsteşarlıkça belirlenecek esas ve usûllere aykırı davranılması halinde

onikibin Türk Lirası,

ı) 21 inci maddesine göre aktüer çalıştırma zorunluluğuna

uyulmaması halinde onsekizbin Türk Lirası,

i) 32 nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca alınan

tedbirlere ve beşinci fıkrası hükmüne aykırı davranılması halinde yirmibin Türk

Lirası,

j) Cumhurbaşkanı, Müsteşarlığın bağlı bulunduğu

Bakanlık ve Müsteşarlık tarafından bu Kanuna göre alınan kararlara, çıkarılan

yönetmelik ve tebliğlere ve yapılan diğer düzenlemelere uyulmaması halinde, bu

Kanunda ayrıca öngörülmüş bir cezanın olmadığı hallerde bin Türk Lirasından

onikibin Türk Lirasına kadar, [26]

idarî para cezası uygulanır.

(3) İdarî para cezaları Müsteşarlıkça uygulanır.

Adlî cezalar

MADDE 35 – (1) Bu Kanuna göre ruhsat almadan

risk üstlenmek suretiyle sigortacılık faaliyetinde bulunan veya ticaret

unvanlarında ya da her türlü belgeleri yahut ilan ve reklamlarında veyahut

kamuoyuna yaptıkları açıklamalarda bu Kanunda belirtilen kuruluşların adını

kullanan, bu Kanunda düzenlenen faaliyetlerde bulundukları izlenimini yaratacak

söz ve işaretleri kullanan gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri, üç

yıldan beş yıla kadar hapis cezası ve altıyüz günden az olmamak üzere bin güne

kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Bu Kanunun 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına

aykırı olarak Müsteşarlıktan izin alınmadan sigorta sözleşmesi yapan

kooperatiflerin yetkilileri beşyüz günden az olmamak üzere bin güne kadar adlî

para cezası ile cezalandırılır.

(3) Sigorta şirketleri ile reasürans şirketlerinin

yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları, görevleri dolayısıyla

kendilerine tevdi olunan veya muhafazaları, denetimleri ve sorumlulukları

altında bulunan kuruluşa ait para veya sair varlıkları zimmetlerine geçirmeleri

halinde, altı yıldan oniki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Ayrıca,

kuruluşun uğradığı zararı da tazmine mahkûm edilir.

(4) Üçüncü fıkrada gösterilen suç, kuruluşu aldatacak

ve fiilin açığa çıkmamasını sağlayacak her türlü hileli faaliyette bulunmak

suretiyle işlenmişse fail, oniki yıldan az olmamak üzere hapis cezası ve adlî

para cezası ile cezalandırılır. Ancak, adlî para cezasının miktarı, meydana

gelen zararın üç katından az olamaz. Zararın, kovuşturma yapılmadan önce

tamamıyla ödenmesi halinde verilecek ceza üçte bir oranında indirilir.

(5) Bu Kanunda gösterilen yetkili mercilerin ve

denetim görevlilerinin istedikleri bilgi ve belgeleri vermeyen ya da denetim

görevlilerinin görevlerini yapmalarına engel olan gerçek kişilerle tüzel

kişilerin yetkilileri, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve ikiyüz günden

az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(6) Bu Kanunda gösterilen mercilere, denetim

görevlilerine, mahkemelere ve diğer resmî dairelere yanıltıcı şekilde yanlış ya

da gerçeğe aykırı bilgi veya belge veren gerçek kişiler ile tüzel kişilerin

yetkilileri, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve üçyüz günden az olmamak üzere

adlî para cezası ile cezalandırılır.

(7) Bu Kanuna tâbi kuruluşların itibarını

zedeleyebilecek ya da servetine zarar verebilecek bir hususa kasten sebep olan

ya da bu yolda asılsız haberler yayanlar bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası

ve ikiyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır. Bu

fiilin 9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı Basın Kanununda yazılı araçlarla ya da

radyo, televizyon, video, internet, kablolu yayın veya elektronik bilgi

iletişim araçları ve benzer yayın araçlarından biri ile işlenmesi halinde hapis

cezası iki yıldan dört yıla kadar uygulanır. İsimleri belirtilmese dahi bu

Kanuna tâbi kuruluşların güvenilirliği konusunda kamuoyunda tereddüte yol

açarak bu kuruluşların malî bünyelerinin olumsuz etkilenmesine neden olabilecek

nitelikte asılsız haberleri yukarıda belirtilen araçlarla yayanlar dörtyüz

günden az olmamak üzere bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(8) Bu Kanunun uygulanmasında ve uygulanmasının

denetiminde görev alanlar ile sigorta hakemleri ve raportörleri, sıfat veya

görevleri dolayısıyla öğrendikleri, bu Kanun kapsamında faaliyet gösteren kişi

ve kuruluşlar ile bunların iştirakleri, kuruluşları ve sigorta sözleşmesi ile

ilgili kişilere ait sırları, görevlerinden ayrılmalarından sonra dahi, bu

Kanuna ve özel kanunlarına göre yetkili olanlardan başkasına açıklamaları veya

kendi yararına kullanmaları halinde iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ve

üçyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(9) Bu Kanuna tâbi kuruluşların görevlileri ve

yetkilileri, bu maddenin sekizinci fıkrasında yazılı kişiler hariç olmak üzere

bu Kanuna tâbi kişiler ile bunların yanında çalışanlar ve dışarıdan hizmet

alımı yoluyla sigortacılık sektöründe iş görenler, sıfat ve görevleri dolayısıyla

öğrendikleri bu Kanuna tâbi kuruluşlara veya sigorta sözleşmesi ile ilgili

kişilere ait sırları bu konuda kanunen açıkça yetkili kılınan mercilerden

başkasına açıklamaları halinde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve ikiyüz

günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(10) Sekiz ve dokuzuncu fıkralarda yazılı kişilerin bu

fıkralarda belirtilen türden sırları kendileri ya da başkalarına yarar sağlamak

amacıyla açıklamaları halinde, bu kişiler üç yıldan beş yıla kadar hapis cezası

ve adlî para cezası ile cezalandırılır. Ayrıca, fiilin önemine göre bu

kişilerin görev yapmaları sürekli veya altı aydan bir yıla kadar geçici olarak

yasaklanır.

(11) Gerçeğe aykırı malî tablo düzenleyenler ile

bunları tasdik eden sigorta şirketi ve reasürans şirketi denetçileri adlî para

cezası ile cezalandırılır. Ancak adlî para cezası, gerçeğe aykırılık tutarının

yüzde birinden az olamaz.

(12) Bu Kanunun 9 uncu maddesinin birinci, ikinci ve

dördüncü fıkralarında yazılan izinleri almayanlar üçyüz günden az olmamak

üzere; altıncı fıkrasına göre belirlenen hisse sınırlamalarına uymayanlar

dörtyüz günden az olmamak üzere; üçüncü fıkrasına aykırı olarak izin alınmadan

yapılan hisse devirlerini pay defterine kaydettirenler ise dörtyüz günden az

olmamak üzere bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır.

(13) Bu Kanunun 12 nci maddesinin ikinci fıkrasına

aykırı olarak tarifeleri Müsteşarlığın onayı olmaksızın uygulayanlar beşyüz

günden az olmamak üzere; Müsteşarlığın tespit ve ilan ettiği aracılık komisyonları

dışında komisyon verenler üçyüz günden az olmamak üzere; bu komisyonları

alanlar ise yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(14) Bu Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrası

hükmüne aykırı olarak sözleşme yapmaktan kaçınanlar beşyüz günden az olmamak

üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(15) Bu Kanunun 15 inci maddesine aykırı şekilde

Türkiye’de sigortalanabilir menfaatlerini Türkiye’de faaliyette bulunan sigorta

şirketleri haricinde ve Türkiye dışında sigorta ettirenler adlî para cezası ile

cezalandırılır.

(16) Bu Kanunun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasına

aykırı olarak yeteri kadar karşılık ayırmayanlar ile iki ilâ yedinci

fıkralarına aykırı olarak teknik karşılık ayıranlar ve sekizinci fıkrasına

aykırı olarak reasürör payını belirleyenler; 17 nci maddesinin birinci ve

ikinci fıkrasına aykırı olarak teminat, dördüncü fıkrasına aykırı olarak

minimum garanti fonu tesis edenler ile beşinci fıkra uyarınca teminatlardan

ödeme yapmayanlar adlî para cezası ile cezalandırılır. (Değişik son cümle:

13/6/2012-6327/64 md.) Ancak, adli para cezasının miktarı, yerine

getirilmeyen yükümlülüğün veya yükümlülük eksik olarak yerine getirilmiş ise

eksik kalan miktarın yüzde ikisinden az, yüzde onikisinden fazla olamaz.

(17) Bu Kanunun 19 uncu maddesinin birinci fıkrasına

aykırı davrananlar bin güne kadar; aykırılığın, iyiniyet kurallarını ihlâl

edici şekilde aktifin değerini düşürmesi halinde bu işlemi yapanlar, ikibin

güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır. (Değişik son cümle: 13/6/2012-6327/64

md.) Ancak, adli para cezasının miktarı, aktifte gerçekleşen azalmanın

yüzde beşinden az, yüzde yirmisinden fazla olamaz.

(18) Bu Kanunun 21 inci maddesinin üçüncü fıkrasına

aykırı hareket eden brokerler üçyüz günden az olmamak üzere; sigorta brokerliği

dışında sigorta acenteliği ve eksperlik yapanlar dörtyüz günden az olmamak

üzere; dördüncü fıkrasına aykırı hareket edenler ikiyüz günden az olmamak üzere

adlî para cezası ile cezalandırılır.

(19) Bu Kanunun 22 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca

belirlenecek esaslara aykırı hareket edenler üçyüz günden az olmamak üzere adlî

para cezası ile; onuncu fıkrasına aykırı olarak sigorta eksperliği dışında

başka bir işle uğraşanlar yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile;

onbirinci fıkrasına aykırı olarak birden fazla büro açanlar altmış günden az

olmamak üzere adlî para cezası ile; onikinci fıkrasına aykırı hareket eden

gerçek kişi sigorta eksperleri ve tüzel kişi sigorta eksperlerinin yetkilileri

yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile; onüçüncü fıkrasına aykırı

olarak görev kabul eden sigorta eksperleri ile tüzel kişi sigorta eksperinin

yanında çalışan sigorta eksperi veya tarafsızlığı ihlâl eden sigorta eksperleri

beşyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile; ondördüncü fıkrası hükmüne

aykırı davrananlar üçyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile;

onaltıncı fıkrasına aykırı hareket edenler ile bu fıkra gereğince sigorta

eksperliği ile ilgili faaliyetlerde çalışmaması gerektiği halde çalışanlar

ikiyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile; yirmiikinci fıkrasına

aykırı olarak sigorta eksperliği yetkilerini veya unvanlarını başka kişilere

kullandıranlar ve söz konusu yetki ve unvanları kullananlar beşyüz günden az

olmamak üzere adlî para cezası ile; sigorta eksperliği yaptığı izlenimini

uyandıranlar yüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(20) Bu Kanunun 23 üncü maddesinin onuncu fıkrasına

aykırı olarak ticarî faaliyette bulunanlar yüz günden az olmamak üzere adlî

para cezası ile; onikinci fıkrasına aykırı davrananlar üçyüz günden az olmamak

üzere adlî para cezası ile; onüçüncü fıkrasına aykırı olarak sigorta acenteliği

yetkilerini veya unvanlarını başka kişilere kullandıranlar ve söz konusu yetki

ve unvanları kullananlar beşyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile;

sigorta acenteliği yaptığı izlenimini uyandıranlar yüz günden az olmamak üzere

adlî para cezası ile; ondördüncü fıkrasına aykırı hareket edenler ile bu fıkra

gereğince sigorta acenteliğiyle ilgili faaliyetlerde çalışmaması gerektiği

halde çalışanlar ikiyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile

cezalandırılır.

(21) Sigorta acenteliği yapamayacaklarla, sigorta

acenteliği sözleşmesi yapan sigorta şirketlerinin bu işten sorumlu yöneticileri

beşyüz günden az olmamak üzere adlî para cezası ile; prim tahsil etme veya

sözleşme yapma yetkisi verilemeyeceklere bu yetkileri veren sigorta

şirketlerinin bu işten sorumlu yöneticileri üçyüz günden az olmamak üzere adlî

para cezası ile; bu yetkileri kabul eden kişiler ikiyüz günden az olmamak üzere

adlî para cezası ile cezalandırılır.

(22) Hakkında meslekten çıkarma kararı verildiği halde

bu Kanunun 26 ncı maddesinin altıncı fıkrasına aykırı olarak tüzel kişi sigorta

eksperinde denetçi veya temsile ve ilzama yetkili olarak çalışanlar ve bu

kişileri çalıştıranlar ile hakkında meslekten çıkarma kararı verildiği halde 27

nci maddenin altıncı fıkrasına aykırı olarak tüzel kişi sigorta acentesinde

denetçi veya temsile ve ilzama yetkili olarak çalışanlar ve bu kişileri

çalıştıranlar bir yıldan iki yıla kadar hapis cezası ve üçyüz günden az olmamak

üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(23) Bu Kanuna aykırı olarak ruhsatı olmadan brokerlik

ve sigorta eksperliği yapanlar; Müsteşarlıktan uygunluk belgesi olmadan sigorta

acenteliği yapanlar ile Aktüerler Siciline kaydolmadan aktüerlik yapanlar bir

yıldan üç yıla kadar hapis cezası ve dörtyüz günden az olmamak üzere adlî para

cezası ile cezalandırılır.

(24) Bu Kanunda öngörülen süre içinde Birliğe üye

olmayan sigorta şirketleri ve reasürans şirketlerinin yetkilileri ile Levhaya

kayıtlı olmadan sigorta eksperliği veya sigorta acenteliği faaliyetinde

bulunanlar yüzelli günden az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(25) Aktüer ve broker yetki veya unvanlarını başka

kişilere kullandıranlar ve söz konusu yetki ve unvanları kullananlar beşyüz

günden az olmamak üzere, bu işleri yaptığı izlenimini uyandıranlar yüz günden

az olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(26) Bu Kanunun 31 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki

izni almadan sigortacılıkla ilgili organizasyon oluşturanlar üçyüz günden az

olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

(27) Bu Kanunun 32 nci maddesinin ikinci fıkrasına

aykırı davrananlar ile üçüncü fıkrasına aykırı olarak iyiniyet kurallarını

ihlâl edici şekilde sigorta tazminatı ödemesini geciktirenler üçyüz günden az

olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.

Kovuşturma

MADDE 36 – (1) Bu Kanunda yazılı suçlardan

dolayı kovuşturma yapılması Müsteşarlık tarafından Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı

başvuruda bulunulmasına bağlıdır. Bu başvuru ile Müsteşarlık aynı zamanda

katılan sıfatını kazanır.

(2) Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığına

karar vermesi halinde, Müsteşarlık, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza

Muhakemesi Kanununa göre kendisine tebliğ edilecek kararlara karşı itiraza

yetkilidir.

(3) Aracılar ile sigorta eksperlerinin bu Kanunda suç

sayılan fiilleri hakkında yapılacak kovuşturmalar ile bu Kanunun 15 inci

maddesinin birinci fıkrasına ve 35 inci maddesinin altı ilâ dokuzuncu

fıkralarına aykırılıktan dolayı yapılacak kovuşturmalar hakkında bu madde

hükümleri uygulanmaz.

Görev ve yetki

MADDE 36/A –(Ek: 3/4/2013-6456/ 48

md.)

(1) Bu Kanunda tanımlanan veya atıfta bulunulan

suçlardan dolayı yargılama yapmaya Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun

ihtisas mahkemesi olarak görevlendireceği sulh, asliye veya ağır ceza

mahkemeleri yetkilidir.

ONBİRİNCİ BÖLÜM

Atıflar, Değiştirilen ve Yürürlükten

Kaldırılan Hükümler

Atıflar

MADDE 37 – (1) Diğer mevzuatta mülga 21/12/1959

tarihli ve 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanununa yapılan atıflar, bu Kanunun

ilgili maddelerine yapılmış sayılır.

(2) Diğer kanunlarda Müsteşarlık denetim biriminde

çalışan aktüerleri ifade etmek üzere kullanılan tüm ibareler "Sigorta

Denetleme Aktüeri" olarak uygulanır.

MADDE 38 – (1) (18/5/2004 tarihli ve 5174

sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun

hükmü olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 39 – (1) (13/10/1983 tarihli ve 2918

sayılı Karayolları Trafik Kanununun hükmü olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 40 – (1) (25/11/1999 tarihli ve 587

sayılı Zorunlu Deprem Sigortasına Dair Kanun Hükmünde Kararname hükmü olup

yerine işlenmiştir.)

MADDE 41-42 – (1) (28/3/2001 tarihli ve 4632

sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun hükmü olup

yerine işlenmiştir.)

MADDE 43 – (1) (14/7/1965 tarihli ve 657

sayılı Devlet Memurları Kanununun hükmü olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 44 – (1) ( 14/6/2005 tarihli ve 5363

sayılı Tarım Sigortaları Kanununun hükmü olup yerine işlenmiştir.)

MADDE 45 – (1) 21/12/1959 tarihli ve 7397 sayılı

Sigorta Murakabe Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) 25/6/1927 tarihli ve 1160 sayılı Mükerrer Sigorta

Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.

(3) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik

Kanununun 107 nci maddesinin üçüncü fıkrası, 108 inci maddesi ile ek 8 inci

maddesinin birinci ve ikinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.

ONİKİNCİ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler

EK MADDE 1 – (Ek: 13/6/2012-6327/65 md.)

(1) Bu Kanundaki özel hükümler saklı kalmak kaydıyla,

bu Kanunun uygulanması ile bu Kanun kapsamındaki kişi ve kuruluşlara ilişkin

yönetmelikler Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlıkça çıkarılır.

EK MADDE 2 – (Ek: 13/6/2012-6327/66 md.)

(1) Diğer mevzuatta Türkiye Sigorta ve Reasürans

Şirketleri Birliğine yapılan atıflar Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik

Şirketleri Birliğine yapılmış sayılır.

EK MADDE 3 – (Ek: 13/6/2012-6327/67 md.)

(1) 9/8/2008 tarihli ve 26962 sayılı Resmî Gazetede

yayımlanan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğine göre faaliyetlerini

sürdüren Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, bu Kanunun yayımı tarihinden

itibaren herhangi bir başka işleme gerek kalmaksızın 31/B maddesi uyarınca

kurulmuş sayılır.

EK MADDE 4- (Ek: 17/1/2019-7161/46 md.)

(1) Yurt içi reasürans

kapasitesini artırmak ve ülke genelinde teminat verilemeyen veya teminat

verilmesinde güçlükler bulunan çeşitli riskler sonucu meydana gelebilecek maddi

ve bedenî zararların karşılanabilmesini teminen sigorta ve reasürans teminatı

sağlamak amacıyla sermayesi Hazine ve Maliye Bakanlığına ait Türk Reasürans

Anonim Şirketi kurulmuştur.

(2) Şirket, bu Kanun ile

kuruluş ve tescile ilişkin hükümleri hariç olmak üzere 13/1/2011 tarihli ve

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve özel hukuk hükümlerine tabidir. Şirketin,

Bakanlığın uygun görüşü alınarak hazırlanan ana sözleşmesi bu maddenin

yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay içinde yapılacak ilk genel kurulun

onayı ile yürürlüğe girer. Şirketin faaliyet konusu, merkezi, amacı,

kaynakları, sermaye yapısı, hisseleri, organları, hesapları ile kârının

dağıtımına ilişkin hususlar ana sözleşmesinde belirlenir.

(3) Şirket personeli

22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine göre iş sözleşmesi ile

istihdam edilir. Şirkette 4857 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanlarla Şirket

arasında çıkan ihtilaflarda iş mahkemeleri görevlidir. Personelin aylık ücret

ve diğer mali hakları Şirket Genel Kurulunca tespit olunur. Genel Kurul bu

yetkilerini Yönetim Kuruluna devredebilir. Personel istihdamına ilişkin diğer hususlarda

karar almaya Yönetim Kurulu yetkilidir.

(4) Şirket ve

iştirakleri; 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanununa, 2/1/1961

tarihli ve 195 sayılı Basın İlan Kurumu Teşkiline Dair Kanuna, 5/1/1961 tarihli

ve 237 sayılı Taşıt Kanununa, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale

Kanununa, 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa, 8/6/1984 tarihli

ve 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye,

22/1/1990 tarihli ve 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin

Düzenlenmesi Ve 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin

Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnameye, 18/5/1994 tarihli

ve 527 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun

Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnameye

ve 12 nci maddesi hariç 4/7/2001 tarihli ve 631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu

Görevlilerinin Mali ve Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun

Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde

Kararnameye tabi değildir.

(5) Şirket, her türlü

işlemleri nedeniyle 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanununa göre alınan

harçlardan; lehe alacağı paralar dolayısıyla banka ve sigorta muameleleri

vergisinden muaftır. Şirketin her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve

icranın geri bırakılması taleplerinde teminat şartı aranmaz.

Sigortacılık

ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumuna ilişkin hükümler

EK MADDE 5-

(Ek:5/12/2019-7194/49 md.)

(1) Sigortacılık ve Özel

Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunda Başkan ve üyeler, görevlerinin

devamı süresince görevlerini tam bir dikkat, dürüstlük ve tarafsızlık ile

yürüteceklerine, ilgili mevzuat hükümlerine aykırı hareket etmeyeceklerine ve

ettirmeyeceklerine dair Yargıtay Birinci Başkanlık Kurulu huzurunda yemin eder.

Yemin için yapılan başvuru Yargıtay tarafından acele işlerden sayılır. Başkan

ve üyeler, yemin etmedikçe göreve başlamış sayılmaz.

(2) Sigortacılık ve Özel

Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunda Başkan Yardımcısı, Daire Başkanı ve

Grup Başkanı kadrolarına atanacaklarda aşağıdaki şartlar aranır:

a) 14/7/1965 tarihli ve

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan genel şartları

taşımak.

b) En az dört yıllık

yükseköğrenim mezunu olmak.

c) Kamuda ve/veya sosyal

güvenlik kurumlarına tabi olmak kaydıyla uluslararası kuruluşlar ile özel

sektörde veya serbest olarak en az beş yıl çalışmış olmak.

(3) Başkan ve üyeler ile

Kurum personeline; 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin

ek 11 inci maddesi uyarınca belirlenmiş emsali personele mali ve sosyal haklar

kapsamında yapılan ödemeler aynı usul ve esaslar çerçevesinde ödenir. Emsali

personele yapılan ödemelerden vergi ve diğer yasal kesintilere tabi olmayanlar bu

Kanuna göre de vergi ve diğer kesintilere tabi olmaz. Başkan ve üyeler ile

Kurum personeli emeklilik hakları bakımından da emsali olarak belirlenen

personel ile denk kabul edilir.

(4) Başkan ve üyeler ile

Kurum personeli, sosyal güvenlik açısından 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı

Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci

fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılır. 5510 sayılı Kanunun 4 üncü

maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı iken Başkan ve

üyeliğe atananlardan bu görevleri sona erenler veya bu görevlerinden ayrılma

isteğinde bulunanların bu görevlerde geçen hizmet süreleri kazanılmış hak

aylık, derece ve kademelerinin tespitinde dikkate alınır. Bunlardan bu

görevleri sırasında 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamına

girenlerin bu görevlerde geçen süreleri makam tazminatı ile temsil tazminatı

ödenmesi gereken süre olarak değerlendirilir. Kamu kurum ve kuruluşlarında 5510

sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında

sigortalı iken Başkan ve üyeliğe atananların, önceki kurum ve kuruluşları ile

ilişiklerinin kesilmesi kendilerine kıdem tazminatı veya iş sonu tazminatı

ödenmesini gerektirmez. Bu durumda olanların kıdem tazminatı veya iş sonu

tazminatı ödenmesi gereken hizmet süreleri, Başkan ve üyelikte geçen hizmet

süreleri ile birleştirilir ve emeklilik ikramiyesi ödenecek süre olarak

değerlendirilir.

(5) Başkan ve üyeliğe

atananlardan atama yapılmadan önce sosyal güvenlik yönünden diğer statülere

tabi olanların, istekleri hâlinde bu statülere bağlılıkları devam eder ve

bunlar hakkında dördüncü fıkra hükmü uygulanmaz.

(6) Kurum, 375 sayılı

Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 25 inci maddesi hükümlerine göre personel

görevlendirebilir.

(7) Kurumda, 375 sayılı Kanun

Hükmünde Kararnamenin ek 6 ncı maddesinde belirtilen usul ve esaslar

çerçevesinde sözleşmeli olarak bilişim personeli çalıştırılabilir. Söz konusu

maddenin üçüncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde yer alan şartlar Kurum için

aranmaz.

(8) Başkan ve üyeler ile

Kurum personelinin görevleriyle bağlantılı olarak işledikleri iddia edilen

suçlara ilişkin soruşturmalar için izin verme yetkisi; Başkan ve üyeler için

ilişkili Bakana, Kurum personeli için ise Başkana aittir. Başkan ve üyeler ile

Kurum personelinin görevleri ile ilgili olarak iştirak hâlinde işledikleri

iddia edilen suçlara ilişkin soruşturmalarda Kurum personeli hakkında

soruşturma izni verme yetkisi ilişkili Bakana aittir. Başkan ve üyeler ile

Kurum personelinin, görevden ayrılmış olsalar dahi, görevleriyle bağlantılı

olarak işledikleri iddia edilen suçlardan dolayı başlatılan soruşturma ve

kovuşturmalar, ilgili üye veya personelin talebi hâlinde, Kurum tarafından

görevlendirilecek bir avukat tarafından takip edilir. Söz konusu davalara

ilişkin dava giderleri ile Türkiye Barolar Birliğince açıklanan asgari ücret

tarifesinde belirlenen avukatlık ücretinin onbeş katını aşmamak üzere

belirlenen avukatlık ücreti Kurum bütçesinden karşılanır. Başkan ve üyeler ile

Kurum personelinin, kovuşturma sonucunda mahkumiyetine karar verilmesi ve bu

kararın kesinleşmesi hâlinde, Kurum bütçesinden karşılanan avukatlık ücreti,

ilgili Başkan ve üyeler ile Kurum personelinden genel hükümlere göre tahsil

olunur.

(9) Başkan ve üyeler,

19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve

Yolsuzluklarla Mücadele Kanununa tabidir.

(10) Başkan ve üyeler,

görevlerinden ayrılmalarını izleyen iki yıl içinde Kurumun denetlemekle ve

düzenlemekle yetkili olduğu sektör ve alandaki özel kuruluşlarda görev alamaz. Bu

fıkra hükmüne uymayanlar hakkında 2/10/1981 tarihli ve 2531 sayılı Kamu

Görevlerinden Ayrılanların Yapamayacakları İşler Hakkında Kanunun 4 üncü

maddesi hükmü uygulanır.

(11) Kurumun malları,

varlıkları, hak ve alacakları Devlet malı hükmündedir, haczedilemez ve

rehnedilemez.

(12) Aşağıdaki gelirler

Kurumun gelirleri arasında yer alır:

a) Türkiye’de kurulmuş

sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri ile yurt dışında kurulmuş sigorta,

reasürans ve emeklilik şirketlerinin Türkiye’deki teşkilatlarından ve sigorta

ve reasürans brokerlerinden tahsil edilen katılma payları.

b) Sigorta acenteleri ve

sigorta eksperlerinden Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından levha

kayıt ücreti veya aidat olarak tahsil edilen tutarlardan indirilmek suretiyle

Kuruma aktarılan katılma payları.

c) Kurumca belirlenen

tescil, izin ve ruhsat hizmet bedelleri.

(13) Onikinci fıkra

uyarınca katılma payı olarak tahsil olunacak tutarlar, söz konusu fıkranın (a)

bendinde belirtilen kuruluşların bir önceki yıl bilanço toplamlarının onbinde

beşini, (b) bendinde belirtilen tutarın ise beşte birini geçemez.

(14) Kurum kadrolarına

atanan ve haklarında 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 12 nci ve

geçici 16 ncı maddeleri hükümleri uygulananların mali hakları hususunda söz

konusu hükümlerin uygulanmasına devam olunur.

EK MADDE 6- ( Ek:22/7/2020-7251/57 md.)

(1) Bu Kanun uyarınca

sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlardan ya da Hesaptan talep edilecek

tazminat alacağı ancak;

a) Alacaklı tarafından

bizzat,

b) Alacaklının kanuni temsilcisi

veya kanuni temsilcinin bizzat vekâlet verdiği avukat vasıtasıyla,

c) Alacaklının bizzat

vekâlet verdiği eşi, çocukları, annesi, babası, kardeşleri veya avukatı

vasıtasıyla,

takip edilebilir. Takip

yetkisi, sigortacılık yapan kurum veya kuruluşlar ya da Hesap nezdinde

yapılacak işlemleri kapsar.

(2) Tazminat alacağı,

sadece hak sahibine veya avukatına ödenir ve birinci fıkrada belirtilen kişiler

de dâhil olmak üzere hiç kimseye devredilemez.

(3) Bu maddenin

uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme

ve Denetleme Kurumunca belirlenir.

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Karayolu Trafik Garanti Sigortası

Hesabının sorumlulukları ile varlıklarının, alacaklarının ve yükümlülüklerinin

tamamı bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde Hesaba

devrolunur. Karayolu Trafik Garanti Sigortası Hesabıyla ilişkili olarak açılan

davalar ve yapılan takipler Hesapla ilişkili olarak devam eder.

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin

yönetmelikler bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde

Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlıkça çıkartılır.

(2) Bu Kanunda öngörülen düzenlemeler yürürlüğe

konuluncaya kadar mevcut düzenlemelerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin

uygulanmasına devam olunur.

(3) Bu Kanunun 12 nci maddesinin tarife serbestisine

ilişkin birinci fıkrası hükmü ile 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasının garanti

fonu varlıkları üzerine bloke konulabilmesi ve ipotek tesis ettirilebilmesine

ilişkin hükmü yürürlüğe girene kadar, bu Kanunla mülga 7397 sayılı Sigorta

Murakabe Kanununun ilgili hükümleri uygulanmaya devam olunur.

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği

tarihten itibaren bir yıl içinde durumlarını, bu Kanunun 5 inci maddesi

gereğince tespit edilecek branş ayrımına uyumlu hale getirmeyenler, yeni

sigorta sözleşmesi akdedemez, riski artırıcı nitelikte zeyil, temdit ve

yenileme yapamaz.

(2) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte hayat

sigortasına ilişkin portföylerini devretmemiş bulunan karma şirketler, bu

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde söz konusu

portföylerini devretmek zorundadır. Bu yükümlülüğü yerine getirmeyen

şirketlerin sigorta portföyünü kısmen veya tamamen devralmayı kabul eden bir

veya birkaç sigorta şirketi bulunduğu takdirde portföy, Bakan tarafından re’sen

devredilir. Portföyü devrolmamış şirketler devir işlemi gerçekleşene kadar

hayat sigortası branşında yeni sigorta sözleşmesi akdedemez, riski artıcı

nitelikte zeyil, temdit ve yenileme yapamaz.

GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Bu Kanunun 20 nci maddesinin

altıncı fıkrası hükmü bu Kanunla mülga 7397 sayılı Sigorta Murakabe Kanunu

uyarınca atanmış kişiler ile bu kişiler hakkında açılmış davalar ve takipler

için de geçerlidir.

GEÇİCİ MADDE 5 – (1) Bu Kanunla mülga 7397 sayılı

Sigorta Murakabe Kanununun 25 inci maddesi uyarınca ayrılan deprem hasar

karşılıkları, bu Kanunun yürürlüğe girmesini izleyen üç ay içinde ihtiyarî

yedek akçelere devrolunur.

GEÇİCİ MADDE 6 – (1) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce

düzenlenmiş olan eksperlik ve brokerlik ruhsatları, Müsteşarlık tarafından

değiştirilinceye kadar geçerlidir. Söz konusu değiştirme işlemini, bu Kanunun

yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde yaptırmayanlar meslekî faaliyette

bulunamaz. Sigorta eksperlerinin eksperlik faaliyetine devam edebilmesi için bu

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren dört ay içinde Levhaya kaydını

yaptırması da gerekir.

GEÇİCİ MADDE 7 – (1) Sigorta acenteleri, bu Kanunun

yayımından itibaren bir yıl içinde Müsteşarlıktan uygunluk belgesi almak ve

Levhaya kayıt olmak zorundadır. Bu zorunluluğu yerine getirmeyenler sigorta

acenteliği faaliyetinde bulunamaz.

GEÇİCİ MADDE 8 – (1) 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun

yürürlüğe girmesinden önce taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış

olsalar dahi ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis veya sigortacılık

mevzuatına aykırı hareketlerinden dolayı hapis veya birden fazla ağır para

cezasına yahut cezası ne olursa olsun basit ve nitelikli zimmet, irtikâp,

rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas,

görevi kötüye kullanma gibi yüz kızartıcı suçlar ile istimal ve istihlak

kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, resmî ihale ve alım satımlara

fesat karıştırma, karapara aklama veya Devlet sırlarını açığa vurma, vergi

kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı hüküm giymiş

bulunanlar sigorta şirketlerinde veya reasürans şirketlerinde kurucu olamaz,

sigorta acenteliği, brokerlik ve sigorta eksperliği yapamaz ve bu amaçla

kurulmuş tüzel kişilerde ortak olamaz ve çalışamaz.

(2) Bu Kanunda sigorta şirketi ve reasürans şirketi

kurucularının niteliklerine yapılan atıflar için de birinci fıkra hükmü

uygulanır.

GEÇİCİ MADDE 9 – (1) Bu Kanunda geçen Türk Lirası

ibaresi karşılığında, uygulamada ülkede tedavülde bulunan para 28/1/2004

tarihli ve 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında

Kanun hükümleri gereğince Yeni Türk Lirası olarak adlandırıldığı sürece bu

ibare kullanılır.

GEÇİCİ MADDE 10 – (Ek:

3/4/2013-6456/49 md.)

(1) 33/B maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce

hak sahiplerine ödenmesi veya iadesi gereken paralara ilişkin olarak anılan

maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuata göre

tamamlanan işlemler geçerliğini korur. Bu kapsamda olup anılan maddenin

yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuata göre tamamlanmayan

işlemler, 33/B maddesi hükümlerine göre sonuçlandırılır.

GEÇİCİ MADDE 11 – (Ek:

3/4/2013-6456/50 md.)

(1) Bu maddenin yayımı tarihinden önce zorunlu

sigortalar ve hayat sigortalarıyla sınırlı olarak kendilerine sözleşme yapma ve

prim tahsil etme yetkisi verilen sigorta acenteleri bakımından 23 üncü maddenin

onuncu fıkrasının bu maddeyi ihdas eden Kanunla değiştirilmeden önce yürürlükte

bulunan hükümlerinin bu maddenin yayımından itibaren iki yıl süreyle

uygulanmasına devam edilir.

GEÇİCİ MADDE 12 – (Ek:

3/4/2013-6456/51 md.)

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu

Kanunda tanımlanan veya atıfta bulunulan suçlardan dolayı görülmekte olan

davalar, davayı gören mahkemelerde görülmeye devam olunur. Bu maddenin

yürürlüğe girdiği tarihten sonra söz konusu suçlardan dolayı açılan davalara,

bu Kanunun 36/A maddesi çerçevesinde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca

görevlendirilecek ceza mahkemeleri tarafından bakılır.

GEÇİCİ MADDE 13- (Ek:20/5/2021-7319/13 md.)

(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu

Kanunun 33/A maddesi uyarınca oluşturulmuş ve faaliyet göstermekte olan havuz,

organizasyon veya işbirliği mekanizmaları, işletici şirket ile Yönetim Kurulu

arasında akdedilen sözleşmeyle Özel Riskler Yönetim Merkezi bünyesine geçer.

(2) Özel Riskler Yönetim Merkezi bünyesine geçen

havuz, organizasyon ve işbirlikleri için bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten

önce yapılan görevlendirmeler ve bu kapsamda yapılan sözleşmeler, birinci fıkra

kapsamında yapılan işlemler dışında başkaca bir işlem yapılmasına gerek

olmaksızın sona erer.

Yürürlük

MADDE 46 – (1) Bu Kanunun;

a) 12 nci maddesinin tarife serbestisine ilişkin

birinci fıkrası hükmü ile 17 nci maddesinin dördüncü fıkrasının garanti fonu

varlıkları üzerine bloke konulabilmesi ve ipotek tesis ettirilebilmesine

ilişkin hükmü, yayımı tarihinden üç ay sonra,

b) Diğer hükümleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 47 – (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar

Kurulu yürütür.

5684 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK

GETİREN MEVZUATIN VEYA

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ YÜRÜRLÜĞE

GİRİŞ

TARİHLERİNİ GÖSTERİR TABLO

Değiştiren Kanunun/ KHK’nin veya

İptal Eden Anayasa Mahkemesi Kararının Numarası

5684 Sayılı Kanunun Değişen veya

İptal Edilen Maddeleri

Yürürlüğe Giriş Tarihi

6215

33/A

12/4/2011

6327

1, 2, 3, 4, 14, 16, 17, 20, 24, 25,

28, 29, 30, 31, 31/A, 31/B, 33/A, 34, 35, Ek Madde 1, 2, 3

29/6/2012

6456

22, 23, 30, 31/B, 33/B, 36/A,

Geçici Madde 10, Geçici Madde 11, Geçici Madde 12

18/4/2013

30/12

18/10/2013

6637

22

7/4/2015

6770

11

27/1/2017

KHK/700

3, 13, 14, 15, 22, 23, 24, 33/A, 34

24/6/2018 tarihinde

birlikte yapılan Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri

sonucunda Cumhurbaşkanının andiçerek göreve başladığı tarihte

(9/7/2018)

7161

Ek Madde 4

18/1/2019

7194

Ek Madde 5

7/12/2019

7251

30, Ek Madde 6

28/07/2020

7319

33/A, Geçici Madde 13

25/5/2021

7440

11

12/3/2023

Anayasa Mahkemesinin 5/11/2024

Tarihli ve E: 2021/78, K: 2024/181 Sayılı Kararı

33/A maddesinin 4 üncü fıkrası

9/1/2025

33/A maddesinin 9 uncu fıkrası

Yayımlanmasından başlayarak dokuz

ay sonra

(9/10/20259

Anayasa Mahkemesinin 15/1/2026

tarihli ve E.: 2025/199, K.: 2026/16 sayılı Kararı

27

18/3/2026

[1] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 46 ncı

maddesiyle, bu fıkrada yer alan “Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri

Birliği” ibaresi “Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği”

şeklinde değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.

[2] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 47 nci

maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasının (d) bendinden sonra gelmek üzere (e)

bendi eklenmiş, diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.

[3] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 48 inci

maddesiyle, bu alt bentte yer alan “suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini

aklama,” ibaresinden sonra gelmek üzere “terörün finansmanı,” ibaresi

eklenmiştir.

[4] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi

“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[5] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi

“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[6] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 50 nci

maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasında yer alan “Türkiye Sigorta ve

Reasürans Şirketleri Birliği” ibaresi “Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik

Şirketleri Birliği” şeklinde değiştirilmiş, üçüncü fıkrasının birinci

cümlesinde yer alan “ve yeşil kart sigortaları” ibaresi metinden çıkarılmıştır.

[7] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi

“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[8] 18/11/2008 tarihli ve 2008/14373 sayılı Bakanlar

Kurulu Kararı ile; Türk Uluslararası Gemi Siciline kayıtlı gemi ve yatların

sigortaları, bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen yurt dışında

yaptırılabilecek sigortalar kapsamına dahil edilmiştir.

[9] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi

“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[10] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 51 inci

maddesiyle, bu fıkrada yer alan “varsa birikime ayrılan kısım” ibaresinden

sonra gelmek üzere “ve birikim primlerine ait masraf payları” ibaresi

eklenmiştir.

[11] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 52 nci

maddesiyle, bu maddeye altıncı fıkrasından sonra gelmek üzere yedi ve sekizinci

fıkralar eklenmiş ve mevcut yedinci fıkra dokuzuncu fıkra olarak teselsül

ettirilmiştir.

[12] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 53 üncü

maddesiyle, bu alt bentte yer alan “şirket bulunamadığı takdirde ise”

ibaresinden sonra gelmek üzere “portföyün idaresini Hesaba bırakmaya ya da”

ibaresi eklenmiştir.

[13] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi

“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[14] Anayasa Mahkemesi’nin 9/6/2011 tarihli ve E.:

2009/11, K.: 2011/93 sayılı Kararı ile bu fıkranın son cümlesinde yer alan”…eş

ve…” ibaresi iptal edilmiştir.

[15] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin

182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi

“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[16] Bu madde başlığı “Türkiye Sigorta ve Reasürans

Şirketleri Birliği” iken, 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 54 üncü

maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[17] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu fıkrada yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi

“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

[18] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 56 ncı

maddesiyle, 28 inci maddenin altıncı fıkrasında yer alan “risk yönetimi ve iç

denetim sistemlerinde” ibaresi “iç kontrol sistemlerinde”, sekizinci fıkrasında

yer alan “iç denetim” ibaresi “iç kontrol” ve dokuzuncu fıkrasında yer alan “iç

denetim sistemi” ibaresi “iç kontrol sistemi” şeklinde değiştirilmiştir.

[19] Bu madde başlığı “Bilgi verme yükümlülüğü” iken,

13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 57 nci maddesiyle metne işlendiği

şekilde değiştirilmiştir.

[20] 13/6/2012 tarihle ve 6327 sayılı Kanunun 58 inci

maddesiyle, bu maddeye onyedinci fıkra eklenmiş ve diğer fıkra numaraları buna

göre teselsül ettirilmiştir.

[21] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 58 inci

maddesiyle, bu fıkrada yer alan “arasında sigorta sözleşmesinden” ibaresinden

sonra gelmek üzere “veya Hesaptan faydalanacak kişiler ile Hesap arasında”

ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.

[22] Bu madde başlığı “Sigortacılık eğitim merkezi ve

diğer organizasyonlar” iken, 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 59 uncu

maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

[23] 13/6/2012 10186tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 59 uncu

maddesiyle, bu maddenin birinci fıkrasına “meslek kuruluşlarının

katkılarından,” ibaresinden sonra gelmek üzere “Hesaptan aktarılacak katkı

payından,” ibaresi ve ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere üçüncü fıkra

eklenmiş, mevcut üçüncü fıkra dördüncü fıkra olarak teselsül ettirilmiş ve bu

fıkrada yer alan “organizasyonlara” ibaresinden sonra gelmek üzere “ve destek

hizmetlerinin veriliş şekli ile destek hizmeti kuruluşlarına” ibaresi

eklenmiştir.

[24]

Anayasa Mahkemesinin 5/11/2024 Tarihli ve E:

2021/78, K: 2024/181 Sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…teşkilatı,

çalışma usul ve esasları,…” ve “…yetki ve sorumlulukları…” ibareleri iptal

edilmiştir.

[25] 13/6/2012 tarihli ve 6327 sayılı Kanunun 63 üncü

maddesiyle, bu fıkranın (b) bendinde yer alan “iç denetim” ibareleri “iç

kontrol” şeklinde ve (j) bendinde yer alan “onikibin Türk Lirası” ibaresi “bin

Türk Lirasından onikibin Türk Lirasına kadar” şeklinde değiştirilmiştir.

[26] 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı Kanun Hükmünde

Kararnamenin 182 nci maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulu” ibaresi

“Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.
