HAYAT GRUBU

SİGORTALARI YÖNETMELİĞİ

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam,

Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu

Yönetmeliğin amacı, sigorta ettirenlerin, sigortalıların ve lehtarların hak ve

menfaatlerinin korunması ile hayat grubu sigortalarına ilişkin faaliyetlerin

düzenlenmesi, denetlenmesi ve gözetimine ilişkin usul ve esasları

düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik, hayat grubu

sigortalarında faaliyet gösteren Türkiye’de kurulu sigorta ve emeklilik

şirketleri ile yabancı sigorta şirketlerinin Türkiye’deki teşkilatını kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu

Yönetmelik, 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 12, 16, 17,

31/B ve 32 nci maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu

Yönetmelikte geçen;

a) Aktüer: Yatırım, finansman ve

demografi konularında olasılık ve istatistik teorilerini uygulayarak yasal

düzenlemelere uygun prim, karşılık ve kâr paylarını hesaplayan, tarife ve

teknik esasları hazırlayan ve (Değişik ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurum

nezdinde tutulan Aktüerler Siciline kayıtlı kişiyi,

b) Aracı komisyonu (veya üretim

masrafı): Sigorta aracılarına aracılık faaliyetleri dolayısıyla ödenen miktarı

veya şirketlerce yapılan üretim masrafını,

c) Birikim primi: Hayat grubu

sigortalarında, risk primi hesabına bağlı olmaksızın, yatırım amacıyla alınan

miktarı,

ç) Birlik: Türkiye Sigorta,

Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliğini,

d) Fesih: Sözleşme taraflarından

birinin ilgili mevzuatta veya sözleşmede yer alan hükümlere dayanarak sigorta

sözleşmesini sona erdirmesini,

e) Gerçek yaş: Tarifede

belirtilmek kaydıyla sigortalının nüfus cüzdanında yazılan doğum tarihine göre

hesaplanan gün aldığı, doldurduğu veya en yakın yaşı,

f) Gider payı: Tarifelerin

hazırlanması, sigorta poliçelerinin düzenlenmesi, tarife primlerinin tahsil

edilmesi, personel ve ilgili diğer giderler için hesaplanan miktarı,

g) Grup sigortası: En az on

kişiden oluşan, sigorta ettiren tarafından belirli kıstaslara göre kimlerden

oluştuğunun belirlenebilmesi imkânı bulunan bir gruba dâhil kişiler lehine tek

bir sözleşme ile hayat grubu sigortalarının yapılmasını,

ğ) Hastalık düzeyi (morbidite)

tabloları: Belirli bir nüfus topluluğunun veya belli yaş gruplarına göre

sınıflandırılan kişilerin gözlem altında tutulması sonucu oluşturulan

hastalanma, yaralanma ve malul olma istatistiklerine göre elde edilen

tabloları,

h) Hayat grubu sigortaları: Hayat

sigortası, evlilik/doğum sigortası, sermaye itfa sigortası ve yatırım fonlu

sigortaları,

ı) İskonto edilmiş ölüm düzeyi

(komütasyon) tabloları: Ölüm düzeyi tablosuna göre bulunan oranların birim

değer olarak kabul edilerek, bu değerlere teknik faiz oranı uygulanmak

suretiyle elde edilen tabloları,

i) İşletme masrafı: Kâr payı

verilen hayat grubu sigortalarında kâr payına esas teşkil eden matematik

karşılık gelirlerinden belli bir oranda yapılan kesintiyi,

j) Lehtar: Lehine sigorta

sözleşmesi yapılan ve rizikonun gerçekleşmesi halinde kural olarak sigorta

tazminatını sigortacıdan isteme hakkına sahip olan kişiyi,

k) Matematik karşılık: Yürürlükte

bulunan her bir sözleşme için tarifedeki teknik esaslara ve ilgili mevzuat

hükümlerine göre hesaplanan karşılığı,

l) Merkez: Sigorta Bilgi ve

Gözetim Merkezini,

m) (Mülga:RG-29/12/2021-31704) (2)

n) Ortalama yaş: Grup sigortasına

dahil sigortalıların her birinin gerçek yaşı ve sigorta bedeli dikkate alınarak

hesaplanan yaş ortalamasını,

o) Ölüm düzeyi (mortalite)

tabloları: Belirli bir nüfus topluluğunun gözlem altında tutulması sonucunda

oluşturulan, yaşama ve ölüm istatistiklerine göre elde edilen sonuçlardan, her

bir yaşta bir yıl içerisinde hayatta kalacak ve ölecek kişilerin sayısının

öngörüldüğü tabloları,

ö) Risk primi: Ölüm ve/veya

yaşama ihtimallerine bağlı teminatlar ile ek olarak ferdi kaza, hastalık sonucu

maluliyet, işsizlik ve tehlikeli hastalıklar gibi teminatların da verildiği

sigortalar için sigortalıların yaşlarına ve riski etkileyen diğer kişisel

özelliklerine göre hesaplanan primi,

p) Sigortadan ayrılma: Sigorta

sözleşmesinin, sigorta ettirenin talebi üzerine ilgili mevzuat hükümleri

çerçevesinde sona erdirilmesini,

r) Sigorta ettiren: Sigortalının

menfaatini sigortacı nezdinde sigortalayan kişiyi,

s) Sigortalı: Sigorta

sözleşmesine konu olan kişiyi,

ş) Şirket: Hayat grubu

sigortalarında faaliyet gösteren Türkiye’de kurulmuş sigorta ve emeklilik

şirketleri ile yabancı sigorta şirketlerinin Türkiye’deki teşkilatını,

t) Tarife primi: Risk primi

ve/veya birikim primi ile gider payı ve aracı komisyonunu (veya üretim

masrafını) içeren miktarı,

u) Teknik faiz: Teknik

karşılıklar, risk primi ve sigortalıların birikimleri için varsa garanti edilen

getirinin hesaplanmasında kullanılan faiz oranını,

ü) (Ek:RG-29/12/2021-31704) (2)

Kurum: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme

Kurumunu,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Hayat Grubu

Sigortaları

Hayat sigortası

MADDE 4 – (1) Ölüm ve/veya

yaşama ihtimallerine bağlı teminatlar ile bunlara bağlı ek teminatların

verilebildiği, ürünün özelliğine göre birikim priminin de alınabildiği ve

tazminat ve/veya birikimlerin belirli bir tutarda ya da prim iadesi veya irat

şeklinde ödenebildiği hayat grubu sigorta branşıdır.

Evlilik/Doğum sigortası

MADDE 5 – (1) Tek ya da

taksitli prim ödemeleri karşılığında, sigortalılara evlilik, doğum ve insan

hayatı ile ilişkili benzeri olayları esas alarak ödeme yapan hayat grubu

sigorta branşıdır.

Sermaye itfa sigortası

MADDE 6 – (1) Tek ya da

taksitli prim ödemeleri karşılığında, süresi ve miktarı açısından belirli olan

taahhütleri kapsayan aktüeryal tekniğe dayanan, risk unsuru içermeyen ve

birikim işlemlerine bağlı ödeme yapan hayat grubu sigorta branşıdır.

Yatırım fonlu sigortalar

MADDE 7 – (1) 6 ncı

maddede tanımlanan hariç diğer hayat grubu sigortaları ürünlerinin bir varlığa

veya varlık grubuna endekslendiği ve yatırımların fon esasına göre yapıldığı

hayat grubu sigorta branşıdır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Teknik Esaslar

Teknik faiz

MADDE 8 – (1) Risk primi

hesabında kullanılan teknik faiz oranı ile birikimler için garanti edilen

teknik faiz oranı farklı olabilir.

(2) Teknik faiz oranı sigorta

ürününün süresi dikkate alınarak ihtiyatlı olarak seçilir.

(3) (Değişik

ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurum teknik faiz

oranlarının asgari ve azami sınırlarını belirleyebilir.

Kâr payı

MADDE 9 – (1) Kâr payı

oranı, matematik karşılıkların yatırıldığı varlıklardan yıl içerisinde elde

edilen gelirlerin bu Yönetmelik hükümlerine ve genel kabul görmüş muhasebe

kurallarına göre hesaplanan net yatırım geliri oranıdır. Kâr payı oranı, her

tarife grubu veya kâr payı teknik esası için ayrı hesaplanır.

(2) Şirketler, kâr payı

oranlarının artırılması için gerekli tedbirleri alır.

(3) Kâr payı verilen hayat grubu

sigortaları için dağıtılacak kâr payı oranları, şirketin internet sitesinde

ilân edilerek elektronik ortamda da Merkeze bildirilir. Şirketin, kâr payı

oranlarını tarife gruplarına veya kâr payı teknik esaslarına göre hesapladığı

durumlarda her oran aynı şekilde ve birlikte ilân edilir.

Kesintiler

MADDE 10 – (1) (Değişik:RG-29/12/2021-31704) (2)

Gider payı, aracı komisyonu (veya üretim masrafı) ile işletme masrafı

oranı ve varsa erken ayrılma kesintisi oranı tarifelerin özelliklerine göre

Kurum tarafından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde şirket tarafından

belirlenir.

(2) Hayat grubu sigortalarında

aracı komisyonu, şirketler ile sigorta aracıları arasında serbestçe belirlenir.

(3) Şirketler, sigortadan

ayrılarak sonlandırılan sözleşmelerde matematik karşılıkların belli bir oranı

şeklinde erken ayrılma kesintisi uygulayabilir. Söz konusu oran bilgilendirme

formunun ve poliçenin ilk sayfasında en az 14’lük puntolarla yazılır.

Ölüm düzeyi ve hastalık düzeyi

tabloları

MADDE 11 – (1) Ürün

kapsamında sunulan teminatlara ilişkin kullanılan ölüm düzeyi, iskonto edilmiş

ölüm düzeyi ve hastalık düzeyi tabloları ihtiyatlı olarak seçilir. (Değişik

ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurum ölüm düzeyi ve

hastalık düzeyi tablolarını şirketlerin portföylerinin sonuçlarına, Birlik,

Merkez veya Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre belirleyebilir veya

revize edebilir.

(2) Anılan tablolarda kendi

portföy sonuçlarına göre değişiklik yapmak isteyen şirketler, oluşturacakları

ölüm düzeyi ve hastalık düzeyi tablolarını, ilgili istatistiki verileri,

hesaplama yöntemini ve varsayımları uygunluk görüşü alınmak üzere (Değişik

ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kuruma gönderir.

Hayat grubu sigortaları

tarifeleri

MADDE 12 – (1) Hayat grubu

sigortaları tarifeleri, risk primi ve/veya birikim primi, gider payı, aracı

komisyonu (veya üretim masrafı), sigortadan ayrılma, ücretsiz sigorta, borç

alma ile matematik karşılıkların hesaplanmasına esas teşkil eden formüllerin

yer aldığı teknik esaslardan ve özel şartlardan oluşur.

(2) Şirketler, hayat grubu

sigortaları tarife ve kâr payı teknik esaslarını aşağıda belirtilen esaslara

uygun olarak düzenler.

a) Sigorta tarifesinin kodu, adı,

konusu ve verilen teminatlar açık bir şekilde belirtilmeli ve içerik olarak

birbirleriyle uyumlu olmalıdır. Söz konusu tarife kodu, üretilen poliçeler

üzerinde de yazılı olarak belirtilir.

b) Sigorta teminatları, ekonomik

koşullar ile sigorta ettirenlerin taleplerine göre şirketin kabulü halinde

değişebilir veya değişik seçenekler içeren bir yapıda düzenlenebilir.

c) Sigorta teminatlarının ve/veya

birikimlerin bir varlığa veya varlık grubuna endekslendiği hayat grubu

sigortalarında, primler de aynı endekse göre belirlenebilir. Buna ilişkin

esaslar tarife teknik esaslarında belirtilir.

ç) Tarife ve kâr payı teknik

esaslarında kullanılan her tür işaret, kısaltma ve sembollerin anlamı teknik

esasların başlangıç bölümünde açıkça belirtilir. (Değişik

ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurum teknik esaslarda

kullanılan her tür işaret, kısaltma ve sembollerin standart hale getirilmesi

için usûl ve esaslar belirleyebilir.

d) Ölüm ihtimaline bağlı grup

sigortalarında, (Değişik ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurumca

belirlenecek esaslar çerçevesinde her yıl hesaplanarak güncelleştirilmesi

kaydıyla, grubun tamamı için tek bir ortalama yaş veya grubun belirli yaş

aralıklarına bölünmesi durumunda her bir aralık için ayrı ortalama yaş

hesaplanarak kullanılabilir. Ortalama yaşın belirlenmesinde kullanılan veri ve

hesaplama yöntemi tarifeye eklenir. Grup sigortalarına ilişkin esaslar (Değişik

ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurumca belirlenir.

e) Tarifede kullanılan teknik

faiz ve ölüm düzeyi tablosunun belirlenme ölçütleri açıkça belirtilir. (Değişik

ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurum tarifede belirlenen

teknik faiz ve ölüm düzeyi tablosunun değiştirilmesini isteyebilir.

f) İşletme masrafı oranı, kâr

payı dağıtım esasları ve bir varlık grubuna endeksli sözleşmeler için

varlıkların oranları tarifelere ait kâr payı teknik esaslarında belirtilir.

g) Ürün tipine bağlı olarak kâr

payı verilmesi hali kâr payı teknik esaslarında düzenlenir.

ğ) Yabancı para veya bir varlığa

endeksli tarifelerin Türk Lirası üzerinden yapılan tarifelere veya diğer bir

varlığa endeksli tarifelere dönüştürülüp dönüştürülemeyeceği ve buna ilişkin

uygulama esasları açık olarak yazılır.

h) Tarifeye ait gider payı, aracı

komisyonu (veya üretim masrafı) ile fesih ve sigortadan ayrılma durumunda

yapılabilecek diğer kesintilere ilişkin bilgiler belirtilir.

ı) Teknik esaslara göre

hesaplanan prim ve örnek olarak hesaplanan matematik karşılık tabloları

tarifeye eklenir.

i) Tarife konusu ürünün sunulması

düşünülen hedef kitle, hedef kitlenin genel özellikleri, beklenen pazar payı,

devamlılığa ilişkin öngörüler ve ürüne ilişkin kârlılık analizi açıklamalı

olarak tarife ekinde yer alır.

j) Evlilik/doğum sigortası

tarifelerinde sigorta tazminatının ve/veya birikimlerin ödenmesine esas

alınacak olaylar açıkça ifade edilir. Bunlara ilişkin olarak sigorta ettirene,

sözleşmenin yapılması öncesinde ayrıca bilgi verilir.

k) Sermaye itfa sigortası

tarifeleri, risk primi içermeksizin sadece birikim primi göz önünde

bulundurularak düzenlenir. Birikim işlemlerine ilişkin aktüeryal tekniğe

dayanan hesaplama yöntemleri ve ilgili açıklamalar tarife kapsamında açıkça

belirtilir.

l) Yatırım fonlu sigorta

tarifelerinde, matematik karşılıkların yatırılabileceği varlık ya da varlık

gruplarına ilişkin olarak ayrıntılı bilgiler ile teknik faiz oranında garanti

getiri verilip verilmeyeceği hususu tarifede yer alır. Söz konusu bilgiler,

sözleşmenin yapılması öncesinde sigorta ettirene iletilir.

m) (Mülga:RG-1/4/2015-29313)

(1)

Tarifelerin uygulanması

MADDE 13 – (1) (Değişik:RG-1/4/2015-29313) (1) Hayat

grubu sigortalarına ilişkin tarife ve varsa kâr payı teknik esasları ile bu

esaslara ilişkin değişiklikler herhangi bir onaya tâbi olmaksızın, genel kabul

görmüş aktüeryal tekniklere, bu Yönetmelikte ve ilgili diğer mevzuatla belirlenen

ilkelere uygun şekilde hazırlanarak şirketler tarafından uygulanır.

(2) (Değişik:RG-1/4/2015-29313)

(1) Teknik esaslar ve diğer şartlar sigortacılık mevzuatına aykırı

olamaz. Yıllık gelir sigortaları hariç olmak üzere, ilk defa uygulamaya konulacak

hayat grubu sigortaları tarife ve kâr payı teknik esasları ile bu esaslara

ilişkin değişiklikler, şirketlerce uygulamaya konmadan on iş günü öncesinde (Değişik

ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurumun belirleyeceği

esaslar çerçevesinde elektronik ortamda Merkeze gönderilir.

(3) (Değişik

ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurum , tarife ve kâr payı

teknik esaslarına ilişkin muhtelif hesap tabloları ile gerekli görülen diğer

bilgi ve belgeleri yazılı veya elektronik kopya olarak şirketlerden

isteyebilir. (Değişik ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurum ,

yapılacak inceleme neticesinde, teknik esasları ve diğer şartları mevzuata ve

sigortacılık esaslarına aykırı bulunan veya sigorta ettirenler, sigortalılar ve

lehtarlarının hak ve menfaatlerinin korunması açısından uygulanmalarında

sakınca görülen hususların değiştirilmesini talep edebilir.

(4) Tarife ve varsa kâr payı

teknik esasları ile bunlara ilişkin değişiklikler, sunulan teminatlar

kapsamında kullanılan tablolar ile teknik esaslara eklenecek diğer bilgi ve

belgeler aktüer tarafından imzalanarak şirketçe muhafaza edilir.

Hayat grubu sigortaları

aktüerya raporu

MADDE 14 – (1) Aktüer,

şirketin hayat grubu sigortaları faaliyetleri ile ilgili olarak yıl sonu

itibariyle hazırladığı “Aktüerya Raporu”nu her yılın en geç Nisan ayı sonuna

kadar elektronik ortamda Merkeze göndermek zorundadır.

(2) Hayat grubu sigortaları

aktüerya raporunun içeriğine ve gönderimine ilişkin esas ve usuller (Değişik

ibare:RG-29/12/2021-31704) (2) Kurumca belirlenir.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Özellikli Ürünler

Birikim priminin alındığı

hayat grubu sigorta ürünleri

MADDE 15 – (1) Birikim

priminin alındığı hayat grubu sigorta ürünlerinde;

a) Yatırım fonlu sigortalar hariç

teknik faiz oranında garanti getiri verilmesi zorunludur.

b) Teknik faiz oranındaki garanti

getiri, tarife teknik esasları ve sigorta sözleşmesi üzerinde yazılı olması ve

sigorta ettirenin önceden bilgilendirilmesi kaydıyla sigorta süresinin sonu

veya belirli dönemler itibarıyla hesaplanacak şekilde taahhüt edilebilir.

c) Kâr payı verilmesi de zorunlu

olup; kâr payı birikim priminin şirketin serbest hesaplarına intikalini takip

eden ilk iş gününden itibaren her sigorta sözleşmesi için sözleşmenin sona

erdiği tarihe kadar ilgili teknik esaslara göre hesaplanır.

ç) Her bir yıl itibarıyla gider

payı ile aracı komisyonunun (veya üretim masrafı) toplamı ve işletme masrafı

oranları bilgilendirme formunun ve poliçenin ilk sayfasında en az 14’lük

puntolarla yazılır. Gider payı veya aracı komisyonundan (veya üretim masrafı)

birinin maktu diğerinin oran olarak belirlendiği durumlarda maktu olarak

kesilecek tutar ile belirlenen oran ayrı ayrı yazılır.

d) (Değişik:RG-29/12/2021-31704) (2)

Sigortadan ayrılma süresinin tamamlanmasını müteakip sonlandırılan

sözleşmelerde ayrılma tarihine kadar ödenmiş birikim primleri toplamına erken

ayrılma kesintisi uygulanamaz. Erken ayrılma durumunda, yalnızca birikim

primlerine ilişkin kar payı toplamının, ilgili mevzuat kapsamında hesaplanacak

vergi kesintileri yapıldıktan sonra kalan tutarının belli bir oranı şeklinde

erken ayrılma kesintisi uygulayabilir. Bu fıkra kapsamında sonlandırılan

sözleşmelerde ayrılma tarihine kadar ödenmiş birikim primleri ile bunlara

ilişkin kâr payının toplamı, toplam kar payı tutarından ilgili vergiler

düşüldükten sonra kalan kar payı tutarı üzerinden şirket tarafından belirlenmiş

oranda yapılacak kesinti sonrası sigorta ettirene iade edilir. Söz konusu

kesinti oranı bilgilendirme formunun ve poliçenin ilk sayfasında en az 14’lük

puntolarla yazılır.

e) Birikim tutarı, yatırım

gelirleri, varsa risk primi tutarları ile kesintilere ilişkin bilgiler poliçe

yıl dönümleri itibarıyla sigorta ettirene şirket tarafından yılda en az bir kez

yazılı olarak gönderilir. Sigorta ettirenin, elektronik ortamda

bilgilendirilmeyi tercih etmesi halinde yazılı bildirim şartı aranmaz.

İrat ödemeli hayat grubu

sigorta ürünleri (yıllık gelir sigortaları)

MADDE 16 – (Mülga:RG-1/4/2015-29313) (1)

BEŞİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son

Hükümler

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu

Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce tasdik edilmiş olan irat ödemeli

ürünlere ilişkin tarife ve kâr payı teknik esasları çerçevesinde 31/3/2013

tarihine kadar sözleşme akdedilebilir. Müsteşarlık bu süreyi en fazla üç ay

daha uzatmaya yetkilidir. Bahse konu tarihten sonrası için bu Yönetmelik

hükümleri çerçevesinde tasdik edilecek tarife ve kâr payı teknik esaslarına

göre irat teminatı içeren sigorta sözleşmesi akdedilebilecektir.

Yürürlükten kaldırılan

yönetmelik

MADDE 17 – (1) 18/7/2007

tarihli ve 26586 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hayat Sigortaları Yönetmeliği

yürürlükten kaldırılmıştır.

Yürürlük

MADDE 18 – (1) Bu

Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 19 – (Değişik:RG-29/12/2021-31704) (2)

(1) Bu Yönetmelik hükümlerini

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

_____________

(1)

Bu değişiklik yayımı tarihinden 6 (altı) ay sonra yürürlüğe girer.

(2)

Bu değişiklik 1/1/2022 tarihinde yürürlüğe girer.

Yönetmeliğin

Yayımlandığı Resmî Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

10/10/2012

28437

Yönetmelikte

Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.

1/4/2015

29313

2.

29/12/2021

31703
