SİGORTACILIK VE ÖZEL EMEKLİLİK

SEKTÖRLERİNDE

İÇ SİSTEMLERE DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı;

sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin, sigortacılık ve özel

emeklilik sektörlerinde faaliyet gösteren özellikli kuruluşların ve tüzel

kişiliği haiz sigorta ve reasürans brokerlerinin kuracakları iç kontrol, risk

yönetimi, aktüerya ve iç denetim sistemlerine ve bunların işleyişine

ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

(2) Bu Yönetmelik; Türkiye’de kurulu

sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerini, yabancı sigorta ve

reasürans şirketlerinin Türkiye’deki teşkilatlarını, Güvence Hesabını, Sigorta

Bilgi ve Gözetim Merkezini, Emeklilik Gözetim Merkezini, Sigorta Tahkim

Komisyonunu, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunu, Doğal Afet Sigortaları Kurumunu,

Özel Riskler Yönetim Merkezini ve tüzel kişiliği haiz sigorta ve reasürans

brokerlerini kapsar.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu

Yönetmelik; 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 4

üncü, 14 üncü, 21 inci, 28 inci, 30 uncu, 31/B inci, 32 nci,

33/A ıncı ve ek 1 inci maddeleri; 9/5/2012 tarihli ve 6305 sayılı

Afet Sigortaları Kanununun 6 ncı maddesi ile 28/3/2001 tarihli ve 4632

sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun 1 inci ve 20/A

maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) Ana hizmetler: Kuruluşların esas faaliyetlerini

icra edebilmeleri amacıyla yürütülen ve devamlı olarak sürdürülmesi zorunlu

olan hizmetleri,

b) Bilgi sistemleri: Bilginin toplanması, işlenmesi,

saklanması, dağıtımı, kullanımı ve paylaşımına yönelik insan

kaynağı, operasyonel faaliyetler ve süreçler ile bunlarla etkileşim

içinde bulunan bilgi teknolojilerini,

c) Birincil sistemler: Sigortacılık ve özel emeklilik

faaliyetlerinin yürütülmesi ve Kanunda, Kanuna ilişkin alt düzenlemelerde ve

ilgili diğer mevzuatta bu kuruluşlar için tanımlanan esas faaliyet konusuyla

ilgili tüm sorumlulukların yerine getirilmesi açısından gerekli olan bütün

bilgilerin, elektronik ortamda güvenli ve istendiği an erişime imkân sağlayacak

şekilde kaydedilmesini ve kullanılmasını sağlayan altyapı, donanım, yazılım ve

veriden oluşan sistemin tamamını,

ç) Birlik: Türkiye Sigorta Reasürans ve Emeklilik

Şirketleri Birliğini,

d) COBIT: Bilgi Sistemleri Denetim ve Kontrol Birliği

(ISACA) Bilgi Teknolojileri Yönetişim Enstitüsü (ITGI) tarafından yayımlanmış

olan Bilgi Teknolojilerine İlişkin Kontrol Hedefleri

(COBIT)’nin güncel versiyonu veya Kurumca kabul edilen

versiyonlarını,

e) Denetim komitesi: Asgari

olarak icrai görevi bulunmayan iki yönetim kurulu üyesinden oluşan ve

denetim ve gözetim faaliyetlerinin yerine getirilmesinde yönetim kuruluna

yardımcı olmak üzere kurulan komiteyi,

f) Finansal grup: Hukuksal yönden birbirinden

bağımsız olsa bile; sermaye, yönetim ve denetim açısından birbiriyle ilişkili

ve içlerinden en az bir tanesi sigorta, reasürans veya emeklilik

şirketi olmak şartıyla ortaklıklarının tümü veya çoğunluğu finansal kuruluş

olan şirketler bütününü,

g) İcrai birim: Doğrudan gelir getirici,

harcama yapıcı veya operasyonel faaliyetlerin icra edildiği birimi,

ğ) İç sistemler: 5684 sayılı Kanunun 4 üncü

maddesinde belirtilen sistemler ile aktüerya fonksiyonunu,

h) İkincil sistemler: Birincil sistemler dışında

kalan faaliyetlerin yürütüldüğü sistemler ile tüm sistemler aracılığı ile

yürütülen faaliyetlerde bir kesinti olması halinde, bu faaliyetlerin iş

sürekliliği planında belirlenen kabul edilebilir kesinti süreleri içerisinde

sürdürülür hale getirilmesini ve Kanunda, Kanuna ilişkin alt düzenlemelerde ve

ilgili diğer mevzuatta kuruluşlar için tanımlanan tüm sorumlulukların yerine

getirilmesi açısından gerekli olan bütün bilgilere kesintisiz ve istendiği an

erişilmesini sağlayan birincil sistem yedeklerini,

ı) İş sürekliliği planı: İş sürekliliği yönetiminin

bir parçası olan ve bir kesinti durumunda kuruluşların öncelikleriyle uyumlu

olarak faaliyetlerin sürdürülmesine ve mevzuata uyum sağlanmasına yönelik

politika, standart ve prosedürlerden oluşan yazılı plan veya planlar

bütününü,

i) İş sürekliliği yönetimi: Savaş, terör olayları,

grev, lokavt, kargaşalık, salgın hastalıklar, yangın ve doğal afetler ve

bilişim tabanlı saldırılar ile iş ortaklarındaki iş kesintileri gibi nedenlere

bağlı olarak oluşabilecek bir kesinti veya kriz durumunda etkin önlem

alınabilmesi; itibarın, marka değerinin, değer katan faaliyetlerin ve

paydaşların çıkarlarının korunabilmesi amaçlarıyla belirlenen operasyonların

sürekliliğinin temin edilmesi veya hedeflenen zaman diliminde

kurtarılabilmesinin sağlanması ile kriz öncesi duruma dönülmesine yönelik,

potansiyel risklerin belirlenmesini de içeren politika, standart

ve prosedürleri kapsayan bütünsel yönetim sürecini,

j) Kanun: 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı

Sigortacılık Kanunu ile 28/3/2001 tarihli ve 4632 sayılı Bireysel Emeklilik

Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununu,

k) Kesinti: Kuruluşların faaliyetlerinde veya bir

sistemin fonksiyonlarında sürekliliğin, planlı geçişler haricinde mücbir

sebeplerle sekteye uğramasını,

l) Konsolidasyona tabi ortaklık: Türkiye finansal

raporlama standartları kapsamında tanımlanan kontrol gücüne sahip olunan tüm

ortaklıkları,

m) Kurul: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve

Denetleme Kurulunu,

n) Kuruluş: Bu Yönetmelik kapsamında tanımlanan

şirketler, özellikli kuruluşlar ve tüzel kişiliği haiz sigorta

ve reasürans brokerlerinin tamamını,

o) Kurum: Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve

Denetleme Kurumunu,

ö) Özellikli Kuruluşlar: Güvence Hesabını, Sigorta

Bilgi ve Gözetim Merkezini, Emeklilik Gözetim Merkezini, Sigorta Tahkim

Komisyonunu, Türkiye Motorlu Taşıt Bürosunu, Doğal Afet Sigortaları Kurumunu ve

Özel Riskler Yönetim Merkezini,

p) Rehber: T.C. Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm

Ofisi tarafından yayımlanan bilgi ve iletişim güvenliği rehberini,

r) Sigorta grubu: Hukuksal yönden birbirinden

bağımsız olsa bile; sermaye, yönetim ve denetim açısından birbiriyle ilişkili

sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri bütününü,

s) Şirket: Türkiye’de kurulmuş

sigorta, reasürans ve emeklilik şirketleri ile yabancı ülkelerde

kurulmuş sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye’deki şubelerini,

ş) Üst düzey yönetim: Kuruluşun icra kurulu başkan ve

üyeleri ile genel müdür ve genel müdür yardımcıları, iç sistemler kapsamındaki

birimlerin yöneticileri ile başka unvanlarla istihdam edilseler dahi

danışmanlık birimleri dışındaki birimlerin yetki ve görevleri itibarıyla genel

müdür yardımcısına denk veya daha üst konumlarda görev yapan yöneticileri,

t) Üst yönetim: Kuruluş yönetim kurulu ile üst düzey

yönetimi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İç Sistemlerin Kurulması ve Üst

Yönetimin Sorumlulukları

İç sistemlerin kurulması

MADDE 4 – (1) Kuruluşlar, maruz

kaldıkları risklerin izlenmesi ve kontrolünün sağlanması amacıyla,

faaliyetlerinin kapsamı ve yapısıyla uyumlu, değişen koşullara uygun varsa

bölge müdürlüklerini, şubelerini, birimlerini, temsilciliklerini

ve konsolidasyona tâbi ortaklıklarını kapsayacak şekilde bu Yönetmelikte

öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde yeterli ve etkin iç sistemler kurmak,

işletmek ve geliştirmekle yükümlüdür.

(2) İç sistemlerin kurulmasında ve etkin şekilde

işletilmesinde nihai sorumluluk yönetim kurulunda veya her ne ad altında olursa

olsun yönetim kurulu görevini sürdüren organdadır. Özellikli kuruluşların

mevzuatları gereğince yönetim komitesi, komisyon veya benzeri isimlerle

adlandırılmakla birlikte yönetim kurulu görev ve yetkilerini haiz yapılar da bu

Yönetmelik kapsamında yönetim kurulu olarak

değerlendirilir. Limited şirket şeklinde kurulan ve bu Yönetmelik

kapsamındaki brokerler için tanımlanan iç sistemleri kurmak ve işletmekle

mükellef olan tüzel kişiliği haiz sigorta ve reasürans brokerlerinde

ise nihai sorumluluk genel kurula aittir.

(3) Şirketlerde yönetim kurulu, iç sistemler

kapsamındaki görev ve sorumluluklarının sağlıklı bir biçimde yerine

getirilmesini teminen iç sistemler sorumluluğu görevini denetim

komitesi aracılığıyla ifa eder.

(4) İç sistemler kuruluş organizasyonu içerisinde

yapılandırılır. Bu Yönetmelik kapsamındaki özellikli kuruluşlar ile şirketler

kendi örgüt yapıları içerisinde ayrı bir iç kontrol birimine, risk yönetim

birimine, iç denetim birimine ve bu birimlere ilişkin fonksiyonlara yer verir.

Şirketler, Doğal Afet Sigortaları Kurumu, Özel Riskler Yönetim Merkezi ve

Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu tanımlanan birim ve fonksiyonlara ek

olarak aktüerya birimi ve fonksiyonu oluşturmak zorundadır. Ancak, bu

Yönetmelik kapsamında aktüerya birimi oluşturma zorunluluğu bulunmayan

özellikli kuruluşlar ile tüzel kişiliği haiz sigorta

ve reasürans brokerlerinin, aktüerya fonksiyonunu

işletmeleri veya aktüerya birimi oluşturmaları halinde bu Yönetmelik

hükümlerine uygun olarak bu faaliyetleri yürütmesi gerekmektedir. Kuruluşların faaliyet

konuları, faaliyetlerinin karmaşıklığı ve büyüklükleri dikkate alınarak iç

denetim birimi hariç diğer birimlerin tamamının veya bazılarının birlikte

yapılandırılabilmesine ilişkin usul ve esaslar Kurumca belirlenir.

(5) Mevzuatta belirlenen istisnalar ile iç

sistemlerle ilgili faaliyetler hariç olmak üzere,

Kuruluş nezdindeki diğer birim yapılanmalarında iç sistem

birimlerinin isimleri kullanılamaz; bu isimleri çağrıştıran ifadelere yer

verilemez.

Yönetim kurulunun yetki ve sorumlulukları

MADDE 5 – (1) İç sistemlerin

oluşturulması, etkin, yeterli ve uygun bir şekilde işletilmesi, geliştirilmesi,

muhasebe ve finansal raporlama sisteminden edinilen bilgilerin doğruluğunun

sağlanması ve muhafaza edilmesi hususunda gerekli tüm tedbirlerin alınması başta

olmak üzere güvence altına alınması, kuruluş içindeki yetki ve sorumlulukların

belirlenmesi nihai olarak yönetim kurulunun sorumluluğundadır.

(2) Yönetim kurulu, birinci fıkra çerçevesinde;

a) Kuruluşun organizasyon yapısını ve insan

kaynakları politikası başta olmak üzere mevzuatla yönetim kurulunun sorumlu

kılındığı politika metinlerini oluşturmak, üst düzey yönetimin atanmasında

aranılacak kriterleri belirlemek,

b) İç sistemlere ilişkin strateji ve politikalar ile

uygulama usullerini yazılı olarak belirlemek, bunların etkin bir şekilde

uygulanmasını, idame ettirilmesini ve birbirleri ile koordinasyonunu sağlamak,

c) İç sistemler kapsamındaki birim yöneticileri ile

iç denetim birimi personelinin seçimine ve görevden alınmasına karar vermek,

bunların görev, yetki ve sorumluluklarını açık ve görev çatışmaları olmayacak

şekilde belirlemek, konu ile ilgili personelin çalışma usul ve esaslarını

onaylamak ve gerekli kaynakların tahsisini sağlamak,

ç) Kuruluşun faaliyetlerinden ve varsa konsolidasyona

tabi ortaklıklarından kaynaklanan tüm risklerin yönetilmesi için risk yönetim

birimi ve ilgili birimler tarafından genel ve her bir risk türü

itibarıyla konsolide ve konsolide olmayan bazda hazırlanan risk

yönetimine ilişkin politika ve stratejiler ile uygulama usullerini onaylamak,

üst düzey yöneticiler itibarıyla azami risk limitleri tahsis etmek,

d) Kuruluşun acenteleri ve temsilcilikleri ile

dışarıdan hizmet alımı yoluyla temin edilen hizmetlerin gözetimini uygun bir

şekilde sağlamak,

e) İç denetim birimi tarafından hazırlanan ve denetim

komitesi tarafından incelenen iç denetim planlarını onaylamak,

f) Hak sahiplerinin şikâyetlerinin ve uyuşmazlıkların

incelenerek sonucu hakkında hak sahiplerine ve gerektiği durumlarda Kurum başta

olmak üzere ilgililere zamanında ve doğru şekilde cevap verilmesini sağlayacak

bir sistemin geliştirilmesini; söz konusu şikâyet ve uyuşmazlıkların

belirlenecek içerik ve formatta kendisine düzenli olarak raporlanmasını ve

şikâyet edilen hususlara ilişkin gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak,

zorundadır.

(3) Yönetim kurulu, kuruluş iç sistemleri

hakkında güvence veren yönetim beyanını denetim dönemi itibarıyla bağımsız

denetçiye sunmakla yükümlüdür. Bu Yönetmelik kapsamında sunulacak yönetim

beyanına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenebilir.

(4) Yönetim kurulu kararlarının

etkilenmemesini ve çıkar çatışmasının önlenmesini teminen, kuruluşun genel

müdürü hariç olmak üzere yönetim kurulu üyelerinden kendileri, aralarındaki

evlilik bağı kalkmış olsa dahi eşleri ya da ikinci dereceye kadar (bu derece

dâhil) kan ya da sıhri hısımları, son iki yıl dâhil olmak üzere kuruluşta veya

konsolidasyona tabi ortaklıklarda veya kuruluşun hizmet aldığı ya da kuruluşun

acentesi olan kurum ve kuruluşlarda görevi bulunanlar; söz konusu hizmetin

alındığı veya acentelik ilişkisi bulunan kurum ve kuruluşlar hakkında yahut

kendi görevleriyle ilgili iç sistemlere ilişkin birimler tarafından hazırlanan

rapor ve değerlendirmelerin görüşüldüğü yönetim kurulu toplantılarına

katılamaz. Hizmet alınan veya aracılık hizmeti temin edilen kuruluş aynı

zamanda kuruluşun yönetimine etkili ortağı ise söz konusu yasak yalnızca

yönetime etkili ortağın kuruluşa sunduğu hizmetten sorumlu olan yöneticileri

bakımından uygulanır.

Denetim komitesi üyelerinin nitelikleri

MADDE 6 – (1) Denetim komitesi

üyelerinin;

a) Atamanın yapıldığı tarihten önceki son iki yıl

dâhil olmak üzere;

1) Kuruluşta icrai görevi bulunan yönetim

kurulu üyelerinden olmaması,

2) Kendilerinin veya aralarındaki evlilik bağı

kalkmış olsa dahi eşlerinin, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan

veya sıhri yakınlarının kuruluşun ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının,

iç sistemler birimlerinde çalışanlar hariç, personeli olmaması,

3) Kendilerinin, aralarındaki evlilik bağı kalkmış

olsa dahi eşlerinin veya ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan

veya sıhri yakınlarının kuruluşun ve konsolidasyona tabi ortaklıklarının

bağımsız denetimini, derecelendirmesini veya değerlemesini yapan işletmelerin

veya bu işletmeler ile hukuki bağlantısı bulunan yurt dışındaki işletmelerin

ortağı veya bu işletmelerin kuruluşa hizmet sunan birimlerinin personeli

olmaması veya bağımsız denetim, derecelendirme ya da değerleme sürecinde yer

almaması,

4) Kendilerinin, aralarındaki evlilik bağı kalkmış

olsa dahi eşlerinin veya ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan

veya sıhri yakınlarının kuruluş ve konsolidasyona tabi ortaklıklarına,

iç sistemlerle ilgili hususlar haricinde, danışmanlık veya destek hizmeti veren

kişilerden olmaması,

b) Kendilerinin, aralarındaki evlilik bağı

kalkmış olsa dahi eşlerinin veya ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan

veya sıhri yakınlarının kuruluşta ve konsolidasyona tabi

ortaklıklarda nitelikli pay sahibi olmaması,

c) Kuruluşların acenteliği veya temsilciliği

şeklinde ticari bağlantıları

bulunan hakim ortağının icrai görevi bulunan yönetim kurulu

üyesi veya genel müdürünün aralarındaki evlilik bağı kalkmış olsa dahi eşi veya

bunların ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan veya

sıhri hısmı olmaması,

ç) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren

geçerli olmak üzere birbirini izleyen dokuz yıldan fazla süreyle aynı kuruluşun

denetim komitesinde görev yapmamış olması veya azami görev süresinin

tamamlanması halinde aynı kuruluşun denetim komitesinde tekrar görev yapabilmek

için iki yıllık bekleme süresinin tamamlanmış olması,

d) Yönetim kurulu üyelerine yapılan huzur

hakkı ödemeleri ile sözleşme ile belirlenen sabit ödemeler ve esas sözleşme

hükmüne veya genel kurul kararına dayalı olarak yönetim kurulu üyelerine kârdan

yapılan ödemeler hariç olmak üzere, kuruluştan ve konsolidasyona tabi

ortaklıklardan, bunların kârlılığına veya performansına dayalı olarak herhangi

bir ad altında ücret veya benzeri bir gelir sağlanmaması,

e) En az lisans düzeyinde öğrenim görmüş olması ve

sigortacılık, özel emeklilik, finans, iç kontrol, risk

yönetimi, aktüerya ve denetim alanlarından birinde yahut bu alanlara

ilişkin hukuk işlerinde en az on yıllık deneyime sahip olması,

f) Bu maddedeki diğer hususlar saklı olmak kaydıyla;

kuruluşta doğrudan ya da dolaylı pay sahibi olan yurt içinde ya da yurt dışında

kurulu tüzel kişiliğe sahip ortaklıklar ve bu ortakların veya kuruluşun gerçek

kişi ortaklarının birlikte veya tek başlarına, doğrudan ya da dolaylı olarak

kontrol ettikleri ya da sınırsız sorumlulukla katıldıkları yurt içinde ya da

yurt dışında kurulu kredi kuruluşları ile finansal kuruluşlar ile sigorta

sözleşmesi veya bireysel emeklilik sözleşmesinin düzenlenmesi hariç olmak üzere

kuruluş ile çıkar çatışması olmayan ticari kuruluşlar dışında başka bir ticari

kuruluşta görev almaması,

g) Kuruluşun faaliyet alanına ve özellikli durumuna

göre Kurum tarafından gerekli görülecek diğer nitelikleri taşıması,

şarttır.

(2) Denetim komitesi üyelerinin seçiminde aranan

nitelikler üyelerin söz konusu görevleri süresince aranır. Komite üyelerinden

en az birinin yurt içinde yerleşik olması zorunludur.

(3) Denetim komitesinde yönetim kurulu üyesi olan üye

sayısının herhangi bir nedenle ikinin altına düşmesi halinde, yönetim kurulu en

geç bir ay içerisinde bu maddede aranan nitelikleri haiz yeter sayıda üyesini

denetim komitesine atamak zorundadır. Yönetim kurulunda bu maddede aranan

nitelikleri haiz üye bulunmaması halinde icrai görevi bulunmayan

yönetim kurulu üyeleri geçici süreyle denetim komitesine atanabilir. Geçici

süreli atamalarda, atama tarihinden itibaren icrai görevi bulunmayan

üye niteliğini haiz olması şartı aranır. Yönetim kurulu, geçici görevle atanan

denetim komitesi üyesi yerine iki ay içerisinde bu maddede belirtilen

nitelikleri haiz birini geçici olarak yönetim kurulu üyeliğine seçip ilk genel

kurulun onayına sunar. Ayrıca bu kapsamda ortaya çıkabilecek sorunların çözülebilmesini teminen yönetim

kurulu genel kurulun olağanüstü toplantıya çağrılması da dahil olmak

üzere her türlü tedbiri almakla yükümlüdür.

(4) Yurt dışında kurulu şirketlerin şubelerinde

denetim komitesininin görevleri, icrai faaliyet gösteren

birimlerin kendisine tabi olmadığı müdürler kurulu üyelerinden biri tarafından

gerçekleştirilir. Bu üyede, birinci fıkranın (a) bendinin (3) ve (4) numaralı

alt bentleri ile (ç), (d) ve (e) bentlerinde belirtilen nitelikler

aranır. Bu üyenin eş ve çocuklarının; şirkette kendisine

bağlı icrai mahiyette faaliyet gösteren bir birim bulunmayan müdürler

kurulu üyesi, merkez şubesi müdürü, merkez şubesi müdür yardımcısı ve dengi

pozisyonda yönetici olmaması, atamanın yapıldığı tarihten önceki son iki yıl da

dâhil olmak üzere, şirketin bağımsız denetimini, derecelendirmesini ya da

değerlemesini yapan kuruluşların ortağı veya personeli olmaması veya bağımsız

denetim, derecelendirme ya da değerleme sürecinde yer almaması, atamanın

yapıldığı tarihten önceki son iki yıl da dâhil olmak üzere danışmanlık veya

destek hizmeti veren kuruluşların ortağı veya personeli olmaması veya bu

hizmeti veren kişilerden olmaması şarttır.

(5) Organizasyon yapısında genel müdürle hiyerarşik

bağı bulunmayan, performans ile mali ve özlük haklarına ilişkin

değerlendirmeleri yönetim kurulu ya da denetim komitesi tarafından yapılan ve

yetkileri itibarıyla asgari olarak genel müdür yardımcısına denk pozisyonlarda

bulunan üst düzey yöneticilerin, icrai görevi bulunmayan asgari iki

yönetim kurulu üyesinden oluşan denetim komitesinde yönetim kurulu üyesi harici

üye olarak görevlendirilmesi mümkündür. Bu durumda iç kontrol, risk

yönetimi veya aktüerya birimlerinin idari ve fonksiyonel açıdan

belirtilen üst yöneticilere bağlı olarak çalışması mümkündür. Denetim

komitesinde görevlendirilen söz konusu üyeler de yönetim kurulu üyesi olma

hariç denetim komitesi üyelerinde aranan nitelikleri taşımalıdır. İç kontrol,

risk yönetimi veya aktüerya birimlerinin kendisine bağlı olması

halinde yönetim kurulu üyesi olmayan denetim komitesi üyeleri, kendilerine

bağlı birimler hakkında iç denetim sisteminin çıktılarına ilişkin kararlara

iştirak edemez.

Denetim komitesi üyelerinin genel yetki ve

sorumlulukları

MADDE 7 – (1) Denetim komitesi; yönetim

kurulunun iç sistem faaliyetlerine ilişkin yükümlülüklerini etkin bir şekilde

yerine getirmesinde yönetim kuruluna yardımcı olmak adına kuruluşun iç

sistemlerinin etkinliğini ve yeterliliğini, bu sistemler ile muhasebe ve

raporlama sistemlerinin Kanun ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde işleyişini ve

üretilen bilgilerin bütünlüğünü gözetmek, bağımsız denetim kuruluşları ile

derecelendirme, değerleme ve yönetim kurulu tarafından belirlenecek önemlilik

kriterleri göz önünde bulundurularak kuruluşun iç sistemler kapsamında

yürütülen faaliyetleri için hizmet alacağı kişi ve kuruluşların belirlenmesinde

gerekli ön değerlendirmeleri yapmak, sözleşme imzalanması halinde bu kişi ve

kuruluşların faaliyetlerini düzenli olarak izlemek, Kanuna istinaden yürürlüğe

giren düzenlemeler uyarınca konsolidasyona tâbi ortaklıkların iç sistemlerine

ilişkin faaliyetlerinin konsolide olarak sürdürülmesini ve eşgüdümünü

sağlamakla görevli ve sorumludur.

(2) Denetim komitesi, birinci fıkra kapsamında

belirtilen görevlerin yerine getirilmesini teminen kuruluş iç

sistemlerinin geneline ilişkin olarak aşağıdaki hususlarda görevli ve

yetkilidir:

a) İç sistemlere ilişkin konularda üst düzey

yönetimin görüş ve önerilerini almak ve bunları değerlendirmek.

b) Görev ve sorumlulukları kapsamındaki işlerin

gereğince yerine getirilmesi, etkinliğinin sağlanması ve geliştirilmesi için

ihtiyaç duyulan uygulamalar konusunda ilgili üst düzey yönetim, iç kontrol,

risk yönetimi, aktüerya ve iç denetimde çalışan personel ile bağımsız

denetim kuruluşunun görüş ve değerlendirmeleri hakkında yönetim kurulunu

bilgilendirmek.

c) Altı aylık dönemi aşmamak kaydıyla, dönem

içerisinde icra edilen faaliyetlere ve bu faaliyetlerin sonuçlarına, kuruluşta

alınması gereken önlemlere, yapılmasına ihtiyaç duyulan uygulamalara ve kuruluş

faaliyetlerinin güven içinde sürdürülmesi bakımından önemli görülen diğer

hususlara ilişkin yönetim kuruluna bilgi vermek.

ç) İç sistemler kapsamındaki fonksiyonların icrasında

görevli kişilerin görevlerini bağımsız ve tarafsız bir şekilde yerine getirip

getirmediklerini izlemek.

d) İç sistemler kapsamındaki birimler tarafından

hazırlanan raporlarda tespit edilen hususlarda üst düzey yönetimin ve bunlara

bağlı birimlerin aldığı önlemleri izlemek.

e) Kuruluşun tüm iş süreçleri ve uygulamalarının

Kanuna ve ilgili diğer mevzuata uygunluğu kapsamında bağımsız denetim

kuruluşunun değerlendirmelerini gözden geçirmek, ilgili üst düzey yönetimin

tespit edilen tutarsızlıklar konusundaki açıklamasını almak.

f) İç sistemler kapsamındaki birimlerin yöneticileri

ve personeline ilişkin insan kaynakları prosedürlerini hazırlamak;

yönetim kuruluna iç sistemler kapsamındaki birim yöneticilerinde aranması

gereken nitelikler ile ilgili önerilerde bulunmak, bu birimlerin

yöneticilerinin seçimi ve görevden alınması esnasında yönetim kuruluna görüş

vermek, iç denetim hariç iç sistem birimleri yöneticilerinin önerileri

çerçevesinde bu birimlerin personelini atamak ve görevden almak.

g) İç sistemler kapsamındaki birimlerde görevli

yönetici ve personelin mesleki eğitim düzeylerini ve yeterliliğini

değerlendirmek.

ğ) Kuruluş personelinin karşılaştığı problemlerin,

şüpheli gördükleri hususların veya kuruluş içindeki usulsüzlüklerin doğrudan

kendisine, ilgili yönetim kademelerine, iç kontrol birimine, iç denetim birimine

veya ilgili diğer birimlere ulaşabilmesini sağlayacak iletişim kanallarının

tesis edilmesini sağlamak.

h) Kuruluşların finansal raporlarının gerçek ve

yansıtılması gereken tüm bilgileri kapsayıp kapsamadığını, Kanuna ve ilgili

diğer mevzuata uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığını gözetmek, tespit edilen

hata ve usulsüzlükleri düzelttirmek.

(3) Denetim komitesinin iki üyeden oluşması halinde

kararlar oy birliğiyle, üye sayısının ikiden fazla olması halinde ise kararlar

oy çokluğuyla alınır.

(4) Denetim komitesi, iç sistem birimlerinden

kendisine intikal ettirilen raporlardaki tespitlerin önemine

ve aciliyetine binaen yönetim kurulunun acil gündemle toplanmasını

talep edebilir.

Denetim komitesi üyelerinin iç kontrol

fonksiyonuna ilişkin görevleri

MADDE 8 – (1) Denetim komitesi, iç

kontrol fonksiyonuna ilişkin olarak aşağıdaki hususlarda görevli ve yetkilidir:

a) Bu Yönetmelikte yer alan iç kontrole ilişkin

düzenlemelere ve yönetim kurulunca onaylanan şirket içi politika ve uygulama

usullerine uyulup uyulmadığını gözetmek ve gerekli görülen önlemler konusunda

yönetim kuruluna önerilerde bulunmak.

b) İç kontrol birimi tarafından hazırlanan iç kontrol

birimi yönetmeliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunmak.

c) İç kontrol birimi tarafından yıllık olarak hazırlanan

iç kontrol planlarını onaylamak.

ç) İç kontrol fonksiyonuna ilişkin dışarıdan hizmet

alınması halinde hizmet alınacak kuruluşlarla çalışma kapsamı ve süresini

belirlemek.

Denetim komitesi üyelerinin risk yönetim

fonksiyonuna ilişkin görevleri

MADDE 9 – (1) Denetim komitesi, risk

yönetim fonksiyonuna ilişkin olarak aşağıdaki hususlarda görevli ve yetkilidir:

a) Risk yönetim birimi tarafından hazırlanan risk

yönetim birimi yönetmeliğine ilişkin değerlendirmelerde bulunmak.

b) Risk yönetim fonksiyonuna ilişkin dışarıdan hizmet

alınması halinde hizmet alınacak kuruluşlarla çalışma kapsamı ve süresini

belirlemek.

c) Kuruluşun taşıdığı risklerin tespit edilmesi,

ölçülmesi, izlenmesi ve kontrol edilmesi için gerekli yöntem, araç ve uygulama

usullerinin mevcut olup olmadığını değerlendirmek.

Denetim komitesi

üyelerinin aktüerya fonksiyonuna ilişkin görevleri

MADDE 10 – (1) Denetim

komitesi, aktüerya fonksiyonuna ilişkin olarak; genel fiyatlama

politikasına uyum sağlamak, reasürans anlaşmalarının yeterliliğini ve

teknik karşılıkların güvenilirliğini gözetmek, gerekli görülen önlemler ve

şirket mali durumu hakkında yönetim kuruluna tavsiyede bulunmakla görevli ve

sorumludur.

(2) Denetim komitesi, birinci fıkra kapsamında

aşağıdaki hususlarda görevli ve yetkilidir:

a) Aktüerya fonksiyonunun yerine

getirilmesini teminen kendisine bağlı aktüerya birimi

faaliyetlerinin etkin bir şekilde sürdürülebilmesi için yönetim kuruluna

önerilerde bulunmak.

b) Bu Yönetmelik kapsamında tanımlanan sorumlu

aktüeri belirlemek.

c) Şirket istatistiklerinin oluşturulması, ilgili

personelin erişiminin sağlanması ve uygun hesaplamalar yapılabilmesi için

gerekli bilgi sistemleri alt yapısının kurulması ile bilgi işlem desteğinin

sağlanmasını temin etmek.

ç) Faaliyetlerin etkin bir şekilde icra edilmesi için

gerekli nitelikleri haiz yeterli sayıda personel istihdam edilmesini sağlamak.

d) Aktüerya fonksiyonuna ilişkin dışarıdan

hizmet alınması halinde hizmet alınacak aktüer veya kuruluşla çalışma kapsamını

ve süresini belirlemek.

Denetim komitesi üyelerinin iç denetim

fonksiyonuna ilişkin görevleri

MADDE 11 – (1) Denetim komitesi, iç

denetim fonksiyonuna ilişkin olarak aşağıdaki hususlarda görevli ve yetkilidir:

a) İç denetim biriminin bu Yönetmelik ve iç

politikalarla belirlenen yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğini

gözetmek.

b) İç denetim fonksiyonunun kuruluşun mevcut ve

planlanan faaliyetlerini ve bu faaliyetlerden kaynaklanan risklerini kapsayıp

kapsamadığını gözetmek, yönetim kurulunun onayıyla yürürlüğe girecek iç

denetime ilişkin şirket içi düzenlemeleri incelemek.

c) İç denetim birimi tarafından hazırlanan iç denetim

planlarını inceleyerek yönetim kuruluna sunmak.

ç) Yılda en az iki kez olmak üzere iç denetçiler ile

düzenli aralıklarla belirlenecek program ve gündemler dâhilinde görüşmelerde

bulunmak.

Denetim komitesi üyelerinin bağımsız dış denetim

fonksiyonuna ve diğer hizmetlere ilişkin görevleri

MADDE 12 – (1) Denetim komitesi, bağımsız

dış denetim fonksiyonu ve diğer hizmetlere ilişkin olarak aşağıdaki hususlarda

görevli ve yetkilidir:

a) Kuruluşun sözleşme imzalayacağı derecelendirme

kuruluşları, bağımsız denetim kuruluşları ve değerleme kuruluşları ile bunların

yönetim kurulu başkan ve üyeleri, denetçileri, yöneticileri ve çalışanlarının

kuruluş ile ilişkili faaliyetlerinde bağımsızlığını ve tahsis edilen

kaynakların yeterliliğini değerlendirmek, değerlendirmelerini bir rapor ile

yönetim kuruluna sunmak, dışarıdan hizmet alınması halinde de sözleşme

süresince denetim dönemleri ile uyumlu olarak düzenli bir şekilde bu işlemleri

tekrarlamak.

b) Finansal raporların mali durumu, yapılan işlerin

sonuçlarını ve kuruluşun nakit akımlarını doğru olarak yansıtıp yansıtmadığı ve

Kanunda ve ilgili diğer mevzuatta belirlenen usul ve esaslara uygun olarak

hazırlanıp hazırlanmadığı konusunda üst düzey yönetim ve bağımsız denetçilerle

görüşmek, bağımsız denetim raporu sonuçları ile altı aylık ve yıllık mali

tablolar ve bunlara ilişkin dokümanları değerlendirmek ve bağımsız denetçinin

tereddüt ettiği diğer konuları çözüme kavuşturmak.

c) Yönetim kurulu tarafından belirlenecek

önemlilik derecesi göz önünde bulundurularak iç sistem fonksiyonlarının

yürütülmesine ilişkin olarak kuruluşun alacağı önemli destek hizmetlerine

ilişkin risk değerlendirmesi yapmak, değerlendirmelerini bir rapor halinde

yönetim kuruluna sunmak, hizmet alınması halinde de sözleşme süresince destek

hizmeti kuruluşunun sağladığı hizmetlerin yeterliliğini düzenli olarak izlemek.

Denetim komitesine ilişkin istisnalar

MADDE 13 – (1) Özellikli kuruluşların ve

tüzel kişiliği haiz sigorta ve reasürans brokerlerinin denetim

komitesi oluşturma zorunlulukları bulunmamaktadır. Ancak bu durumda, özellikli

kuruluşlar ile brokerlerde bu Yönetmelik ile denetim komitesinin görev ve

sorumlulukları arasında sayılan işlemlerin yönetim kurulu tarafından yerine

getirilmesi gerekir. Ayrıca yönetim kurulu üyelerinden birinin belirtilen

görevlerin icrası için görevlendirilmesi mümkün olup bu durumda belirlenen

üyenin denetim komitesi üyelerinde aranan şartları taşıması gerekir.

(2) Tabi olduğu mevzuat çerçevesinde yönetim

kurulundan bağımsız olarak konumlandırılmış denetim kuruluna sahip özellikli

kuruluşlar ve brokerler açısından, söz konusu denetim kurulu bu Yönetmelikte

belirtilen denetim komitesi olarak kabul edilir. İlgili mevzuatın gerektirdiği

hususlar saklı olmak üzere, bu Yönetmelikte denetim komitesi üyelerinin

taşıması gereken şartlar mevcut denetim kurulu üyelerinde de aranır.

(3) Tabi olduğu mevzuat çerçevesinde, bu Yönetmelikte

denetim komitesinin görevleri arasında sayılan görevlerin tamamını veya bir

kısmını yerine getiren icradan bağımsız olarak konumlandırılmış ve denetim

komitesi üyelerinin niteliklerini haiz üyelerden müteşekkil bir veya birden

fazla komitenin bulunduğu şirketlerde denetim komitesinin görevleri bu

komiteler eliyle yürütülebilir. Bu şekilde birden fazla komite olması halinde,

iç denetim sistemi ile diğer iç sistem fonksiyonlarına ilişkin işlevsel görev

ayrımı tesis edilerek ilgili komitelerin görevlendirilmesi kaydıyla, denetim

komitesinin görevleri bu komiteler tarafından yerine getirilebilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

İç Kontrol Sistemi

İç kontrol sisteminin amacı ve kapsamı

MADDE 14 – (1) İç kontrol sisteminin

amacı, kuruluşun varlıklarının korunmasını, kuruluşun kontrol ortamına ilişkin

makul düzeyde güvence sağlanmasını, faaliyetlerin etkin ve verimli bir şekilde

Kanuna ve ilgili diğer mevzuata, kuruluşun iç politikalarına ve sigortacılık

teamüllerine uygun olarak yürütülmesini, muhasebe ve finansal raporlama sistemi

ile ana hizmetlerin yürütülmesinde kullanılan tüm sistemlerin güvenilirliğini,

bütünlüğünü ve bilgilerin zamanında elde edilebilirliğini sağlamaktır.

(2) İç kontrol sisteminden beklenen amacın

sağlanabilmesi için;

a) Kuruluş bünyesinde işlevsel görev ayrımının tesis

edilmesi ve sorumlulukların paylaştırılması,

b) Sözleşme yapılması, prim üretimi, hasar ödeme ve

şikâyet süreçleri başta olmak üzere tüm hizmetlerin yürütülmesine ilişkin

sistemlerin, muhasebe ve finansal raporlama sisteminin, bilgi sisteminin ve

kuruluş içindeki iletişim kanallarının etkin çalışacak şekilde tesis edilmesi,

c) Risklerle ilgili limit ve standartların

belirlenmesi,

ç) İş sürekliliği planı ve ilgili diğer planların

hazırlanması,

d) Kuruluşun iş süreçleri üzerinde kontrollerin ve iş

adımlarının gösterildiği iş akış şemalarının oluşturulması,

e) İç kontrol fonksiyonunun tanımlanması ve

oluşturulması,

zorunludur.

(3) İç kontrol sistemi kuruluşların genel müdürlük

birimlerini, bölge müdürlüklerini, şubelerini,

temsilciliklerini, konsolidasyona tabi ortaklıklarını kapsayacak

şekilde yapılandırılır. Ayrıca, acentelik ilişkisi çerçevesinde acentelerin ve

destek hizmeti alınan firmaların kuruluşa sunduğu hizmetlerin de iç kontrol

sistemi kapsamında bulunması gerekir.

İşlevsel görev ayrımı ve sorumlulukların tesisi

MADDE 15 – (1) Kuruluşlar nezdinde, hata

ve usulsüzlüğün, menfaat çatışmalarının, bilgi kirliliğinin ve kaynakların

kötüye kullanımının önlenmesi amacıyla aynı konudaki faaliyetlere ilişkin görev

ayrıştırması yapılarak kuruluş içindeki tüm birimlerin ve personelin yetki ve

sorumlulukları açıkça ve yazılı olarak belirlenir.

(2) Bir işlemin yapılmasına karar verilmesi, işlemin

kayda alınması ve muhasebeleştirilmesi ile işlemin fiilen gerçekleştirilmesi

işlevlerinin farklı personel sorumluluğuna verilmesi sağlanır.

(3) Kuruluş için risk yaratabilecek işlevler tespit

edilerek mümkün olduğunca diğer işlevlerden ayrılır ve farklı yetkililerin

sorumluluğuna verilir. İcrai yetkileri olan personelin sorumlulukları

ve yetkileri dönemsel olarak incelenerek bunların kuruluş için potansiyel risk

oluşturmaması hususunda gerekli tedbirler alınır.

Bilgi sistemlerinin ve iş süreçlerinin tesisi

MADDE 16 – (1) Kuruluş tarafından

gerçekleştirilen faaliyetlerin veya verilen hizmetlerin etkin, güvenilir ve

kesintisiz bir şekilde yönetilmesine; mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerin

yerine getirilmesine, muhasebe ve finansal raporlama ile ana faaliyetlerin

yürütüldüğü sistemlerden sağlanan bilgilerin bütünlüğünün, tutarlılığının, güvenilirliğinin,

zamanında elde edilebilirliğinin ve gereken durumlarda gizliliğinin

sağlanmasına elverişli ve aynı zamanda bilgi sistemlerinin kullanılmasından

kaynaklı risklerin izlenmesini, kontrolünü ve gerekli önlemlerin alınmasını

sağlayan iş süreçlerinin ve bilgi sistemlerinin tesisi zorunludur.

(2) Kuruluş içinde tesis edilecek iş süreçlerinin ve

bilgi sistemlerinin yapısının, şirketin ölçeği, faaliyetlerinin ve sunulan

ürünlerin niteliği ve karmaşıklığı ile uyumlu olması gerekir.

(3) Bilgi sistemleri asgari olarak;

a) Şikâyet, tahsilat, hasar ve tazminat yönetim

süreci başta olmak üzere, kuruluşun iş süreçlerinin etkin ve verimli

çalışmasının sağlanmasına, hak sahiplerinin taleplerinin gecikmeksizin

sonuçlandırılmasına, iş sürekliliğinin sağlanmasına,

b) Bilgi sistemleri üzerinden gerçekleşen işlemlerin,

kayıtların ve verilerin doğruluğunun, bütünlüğünün ve güvenilirliğinin

sağlanmasına,

c) Bilgi sistemleri dâhilinde gerçekleşen işlem ve

olaylara ilişkin etkin bir iz kayıt mekanizması oluşturulmasına,

ç) Bilgi sistemleri kullanıcılarının görev ve

sorumlulukları gereği veri tabanlarına, uygulamalara ve sistemlere erişimi için

uygun bir yetkilendirme ile erişim kontrolünün oluşturulmasına ve erişimin

uygun bir kimlik doğrulama mekanizmasıyla sağlanmasına,

d) Kuruluşun faaliyetlerinin yürütülmesinde

kullanılan verilerin taşındığı, iletildiği, işlendiği, saklandığı ve yedek

olarak tutulduğu ortamlarda ve kendi nam ve hesabına veri işleyen kurum veya

kuruluşlarda 24/3/2016 tarihli ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin

Korunması Kanunu kapsamındaki gerekliliklerin yerine getirilmesini de

sağlayacak şekilde veri gizliliğinin sağlanmasına,

e) Veri tabanlarının ve bilgi sistemlerinin; sunulan

ürünler, faaliyet türleri, coğrafi, demografik, ekonomik, operasyonel,

stratejik veya benzeri risk doğuran süreçler bazında analiz yapılabilecek

şekilde kurgulanmasına,

f) Devlete, kamuoyuna, Sigorta Bilgi ve Gözetim

Merkezi ile Emeklilik Gözetim Merkezine ve ilgili diğer kişi ve kurumlara

yapılacak bildirim ve raporlamaların zamanında, eksiksiz ve hatasız

yapılabilmesine,

g) Herhangi bir denetim veya inceleme sırasında,

ilgili kişilerin ihtiyaç duyduğu bilgi ve belgelerin uygun biçimde ve kısa süre

içerisinde verilebilmesine,

ğ) Kurum tarafından belirlenecek diğer

gerekliliklerin sağlanmasına,

imkân verecek bir yapıda tesis edilir.

(4) Kuruluş, bilgi sistemlerinin güvenilirliğini

sağlamak, düzenli olarak güncelleyerek gerekli değişiklikleri yapmak ve bilgi

sistemlerinin kesintisiz olarak devam ettirilmesi ile ilgili tedbirleri almakla

yükümlüdür.

(5) Kuruluşların birincil ve ikincil sistemlerini

yurt içinde bulundurmaları zorunludur. Ancak, elektronik posta hizmetleri,

telekonferans veya video konferans gibi hizmetler birincil ve ikincil

sistemlerin yurt içinde bulundurulma zorunluluğundan istisnadır.

(6) Birincil ve ikincil sistemler kapsamında destek

hizmeti alınıp alınmadığına bakılmaksızın, bu sistemler için iş sürekliliğini

sağlamaya yetecek sayıda ve nitelikte kuruluş bünyesinde personel istihdam

edilmesi zorunludur.

(7) Üçüncü fıkranın (a) bendi kapsamında hasar ve

tazminat yönetim sistemi başta olmak üzere kuruluşun iş süreçlerinin ve bilgi

sistemlerinin asgari unsurları ile kontrolüne ilişkin usul ve esaslar ile

birincil ve ikincil sistemlerin yurt içinde bulundurulmasına ilişkin esasları

belirlemeye Kurum yetkilidir.

İletişim yapısı ve etkin iletişim kanallarının

tesisi

MADDE 17 – (1) Kuruluş, organizasyon

yapısı içinde bilginin, bilgi güvenliği dâhilinde ilgili tüm kişilere

ulaştırılmasını ve kuruluşun amaçları, stratejileri, politikaları, uygulama

usulleri ve beklentileri hakkında ilgili birim yöneticilerinin ve operasyonda

görevli personelin tam anlamıyla bilgi sahibi olmasını sağlamakla yükümlüdür.

Bu çerçevede, gerek yöneticilerden personele gerekse personelden yöneticiye

olacak şekilde kuruluş içinde etkin iletişim akışının hem dikey hem de aynı

düzeydeki personel ile birimler arasında sağlanması anlamında yatay olarak

tesis edilmesi gerekmektedir.

(2) Kuruluş personelinin karşılaştığı problemleri ve

mutat uygulamalara göre şüpheli gördükleri hususları ilgili birimlere, yönetim

kademelerine, iç kontrol birimine, iç denetim birimine veya denetim komitesine

gizlice raporlayabilmesi için denetim komitesinin gözetiminde üst düzey yönetim

tarafından uygun iletişim kanallarının tesisi ve idamesi gereklidir.

İş sürekliliği yönetimi ve planı

MADDE 18 – (1) Kuruluşların, savaş, terör

olayları, grev, lokavt, kargaşalık, salgın hastalıklar, yangın ve doğal afetler

ve bilişim tabanlı saldırılar ile iş ortaklarındaki iş kesintileri gibi

nedenlere bağlı olarak oluşabilecek bir kesinti veya kriz anında

faaliyetlerinin sürdürülmesini veya zamanında kurtarılmasını sağlamak

üzere operasyonel, finansal, yasal ve itibari olumsuz etkileri en aza

indirmeyi amaçlayan yönetim kurulu tarafından onaylanmış bir iş sürekliliği

yönetim yapısı oluşturmaları zorunludur.

(2) İş sürekliliği yönetimi kapsamında, iş sürekliliğinin

gereklerini yerine getirmek üzere süreçler tesis edilir ve uygun görülen

tedbirler alınır.

(3) İş sürekliliği planlamasına yönelik olarak iş

etki analizi çalışmaları yapılır ve kurtarma stratejileri belirlenir. Bu

çalışmalar ışığında bir iş sürekliliği planı oluşturulur ve bu plan yönetim

kurulu tarafından onaylanır.

(4) İş etki analizi kapsamında, ilgili çalışanların

katılımıyla, iç ve dış bağımlılıklar belirlenir ve meydana gelebilecek bir

kesinti durumunda gereken faaliyet düzeyini ortaya koymak üzere operasyonlar

önem düzeyleri açısından sınıflandırılır. Farklı kesinti senaryolarının

faaliyetler üzerinde yaratabileceği muhtemel riskler ve bunların potansiyel

etkileri değerlendirilir.

(5) İş etki analizini temel alan, kurtarma

öncelikleri ve hedeflerini ortaya koyan bir kurtarma stratejisi geliştirilir.

Kurtarma stratejisinin uygulanması ile ilgili detaylara iş sürekliliği planında

yer verilir.

(6) İş sürekliliği planının kuruluşun hedefleri ve

öncelikleriyle uyumlu, güncel ve yeterli olması esastır. Risklerin açık ve net

olarak tanımlandığı bu planda, faaliyet kesintilerinin yönetilmesi için görev

ve sorumlulukların belirlenmesi, plan dâhilinde önemli göreve sahip personele

ulaşılamaması durumunda yetki ve karar verme yapısının sürdürülebilmesi ve

planın hangi koşullarda uygulamaya alınacağı hususlarına yer verilir. Plan

geliştirilirken, varsa destek hizmeti alınan kuruluşlar da dikkate alınır.

Personel, iş sürekliliği planı hakkında ilgileri çerçevesinde bilgilendirilir,

görev ve sorumlulukları konusunda eğitilir.

(7) Herhangi bir acil veya beklenmedik durumda

öncelikli gerçekleştirilecek eylemleri ve alınacak tedbirleri belirlemek üzere

iş sürekliliği planının bir parçası olarak acil ve beklenmedik durum planı

oluşturulur. Karşılaşılan durum bu plan kapsamında çözülemediği takdirde iş

sürekliliği planının diğer kısımları devreye alınır.

(8) Acil ve beklenmedik durum planı kapsamında,

ortaya çıkabilecek sorun ya da kriz ile başa çıkmak amacıyla gerekli önlemler

alınır, gerektiğinde kullanılmak üzere ana hizmetlerin verildiği ortam ile aynı

risklere maruz olmayan bir yönetim ve çalışma ortamı tesis edilir.

(9) İş sürekliliği planı ve bu plan kapsamındaki

diğer planlar, ilgili tüm birimlere görev ve sorumlulukları çerçevesinde

belirlenmiş bir içerikle dokümante edilerek iletilir. Personelin plan

ve bu plan dâhilinde üstlendiği sorumluluk hakkında alternatif iletişim

kanalları üzerinden bilgi sahibi olması sağlanır. Planda belirtilen hususların

eşgüdümü için yetkili bir birim belirlenir.

(10) Bilgi sistemlerinin sürekliliği, iş sürekliliği

planı kapsamında hazırlanan ve yönetim kurulu tarafından onaylanmış bilgi

sistemleri süreklilik planı ve acil ve beklenmedik durum planında ele alınır.

İş sürekliliği planı kapsamındaki planlar ayrı ayrı hazırlanabileceği

gibi tek bir planın parçası da olabilirler.

(11) İç kontrol birimi tarafından, iş sürekliliği

planı kapsamındaki planları gözden geçirecek bir sistem oluşturulması sağlanır.

Kuruluşun iş süreçlerini veya bilgi sistemlerini etkileyecek değişikliklerden

sonra planlar gözden geçirilerek güncellenir. Bu planlar, otomatik

ve manuel işleyen süreçlerde olası kısa veya uzun süreli kesintiler

dikkate alınarak genel müdürlük, seçilen bölge müdürlükleri ve örnek aracılar

ile diğer ilgili taraflarda yılda en az bir kez test edilir. Testlere varsa

kritik iş süreçlerine destek veren bilgi teknolojileri sistemlerinin ayağa

kaldırılmasında rol oynayacak destek hizmeti kuruluşları da dâhil edilir. Test

sonuçları uygun bir değerlendirmeyi müteakip üst düzey yönetime ve yönetim

kuruluna raporlanır, gerekmesi halinde planın güncellenmesinde kullanılır.

İç kontrol fonksiyonu

MADDE 19 – (1) İç kontrol fonksiyonu,

kuruluşun tüm faaliyetlerinin bir parçasını oluşturur. İç kontrole ilişkin

yazılı politika ve uygulama usullerinin, önce faaliyeti gerçekleştiren

personel, sonra iç kontrol faaliyetini yürüten personel tarafından icra

edilecek bir yaklaşımla geliştirilmesi sağlanır ve kuruluşun tüm personeli

gerçekleştirdikleri faaliyetlere ilişkin geliştirilen iç kontrol faaliyetlerine

dair politika ve uygulama usulleri hakkında bilgilendirilir.

(2) İç kontrol fonksiyonu asgari olarak aşağıdaki

kontrolleri kapsar:

a) Faaliyetlerin icrasına yönelik işlemlerin

kontrolü.

b) İletişim kanalları, ana hizmetlerin sürdürülmesine

ilişkin tüm sistemler ile bilgi sistemlerinin ve finansal raporlama sisteminin

kontrolü.

c) Uyum kontrolleri.

ç) Ana hizmetlerin uzantısı veya tamamlayıcısı

niteliğinde olan hizmet alımlarının kontrolü.

Faaliyetlerin icrasına ilişkin kontroller

MADDE 20 – (1) Faaliyetlerin icrasına

yönelik işlemlerin kontrolü kapsamında kuruluş tarafından aşağıdaki

uygulamaların yapılması şarttır:

a) Raporlama: Üst yönetime sunulmak ve konusuna göre

altı ayı geçmemek üzere raporun sunulacağı birimin

belirleyeceği periyotlarda, günlük, haftalık veya aylık bazda olağanüstü

durum, şüpheli işlem, aykırılık ve genel performans raporları hazırlanır.

b) Onaylama ve yetkilendirme: Çift taraflı ve çapraz

kontrol ve imza usulleri tesis edilir, belirli limitlerin üzerindeki işlemler

için onay ya da yetki alınır.

c) Sorgulama ve mutabakat sağlama: İşlemlerin

detayları sorgulanır, hesaplar karşılaştırılır, düzenli aralıklarla

mutabakatlar gerçekleştirilir.

ç) Fiziki kontrol: Kuruluşa ait veya sigortalılar ile

katılımcılar ve diğer taraflar adına saklanan nakit para, finansal varlıklar

veya poliçeler de dâhil olmak üzere varlıklara erişilebilmesine, bunların

kullanılmasına ve saklanmasına yönelik kurallar ve sınırlar belirlenir, tüm

maddi varlıkların düzenli aralıklarla envanteri çıkarılır.

d) Temel performans göstergelerine ilişkin

kontroller: Şirketlerde yönetim kurulu, özellikli kuruluşlarda ise Kurum

tarafından onaylanan temel performans göstergelerine ulaşma kapsamında yapılan

faaliyetlerin kontrolü.

e) Yetki ve risk limitlerine uygunluk incelemeleri

ile aşım ve aykırılıkların takibi: Genel ve özel risk limitlerine uyulup

uyulmadığının incelenmesi ve limit aşımlarının izlenmesi.

İletişim sistemleri ile bilgi sistemlerine ilişkin

kontroller

MADDE 21 – (1) İletişim kanallarının

kontrolü kapsamında aşağıdaki uygulamaların yapılması şarttır:

a) Kuruluşta üretilen bilgiye personelin erişim

imkânlarının oluşturulup oluşturulmadığının ve üretilen bilgiye erişimde yetkilendirmelerin

uygun seviyede yapılıp yapılmadığının kontrolü.

b) Kuruluşun, çalışılan birimin ve personelin

faaliyet performansına ilişkin personele düzenli bilgi verilip verilmediği

kontrolü.

c) Kanunda ve ilgili diğer mevzuatta yapılan

değişiklikler ile yeni ürün veya faaliyetler hakkında personelin

bilgilendirilip bilgilendirilmediği kontrolü.

ç) Kuruluş personelinin karşılaştığı problemleri ve

mutat uygulamalara göre şüpheli gördükleri hususları ilgili birimlere, yönetim

kademelerine, iç kontrol birimine, iç denetim birimine veya denetim komitesine

gizlice raporlamasına imkân tanıyan uygun araçların bulunup bulunmadığının ve

ihlaller konusunda raporlama yapılabiliyorsa ne kadar sıklıkla raporlama

yapıldığının kontrolü.

d) Kuruluş tarafından sunulan hizmetlerden yararlanan

sigortalıların, sigorta ettirenlerin, lehdarların veya diğer hak

sahiplerinin hizmetlere ilişkin şartlar, riskler ve istisnaî durumlarla ilgili

olarak açık bir şekilde bilgilendirilip bilgilendirilmediğinin, bu kişilerin şikâyetlerini

ulaştırmalarına imkân sağlayacak mekanizmaların kurulup kurulmadığının ve

kişilere ilişkin bilgi mahremiyetinin sağlanıp sağlanmadığının kontrolü.

(2) Ana hizmetlerin icrasında kullanılan sistemlerin

kontrolü kapsamında aşağıdaki uygulamaların yapılması şarttır:

a) Kullanılan sistemlerin hizmetin içeriği ile

uyumluluğuna ve bütünlük oluşturup oluşturmadığına dair kontroller.

b) Kullanılan sistemlerden kaynaklı olarak

sigortalıların, sigorta ettirenlerin, lehdarların, diğer hak sahiplerinin

ve ilgili tarafların hak ve menfaatlerine zarar gelmediğine ve bu kişilere

karşı yükümlülüklerde gecikme yaşanmadığına dair kontroller.

(3) Bilgi sistemlerinden beklenen fonksiyonların

doğru bir şekilde yerine getirilmesi, istenmeyen olayların engellenmesi,

belirlenmesi ve düzeltilmesi ile ilgili olarak yeterli derecede güvence

oluşturulmasını sağlamak üzere bilgi sistemlerinin kontrolü kapsamında

aşağıdaki uygulamaların yapılması şarttır:

a) Mevzuat, rehber veya COBIT kapsamında bilgi

sistemi ve yönetimine ilişkin faaliyetler ile bu faaliyetlerin süreçlerinin

kontrolüne ilişkin genel bilgi sistemi kontrolünün yapılması.

b) Veri oluşturma ve yetkilendirme, girdi, veri

işleme, çıktı kontrollerinden oluşan uygulama kontrollerinin yapılması.

c) Organizasyon içinde veya dışında üretilen,

telefon, sesli posta, kâğıt, faks veya e-posta ile alınmış verinin aslına

uygunluğu ve bütünlüğünün, veri üzerinde kritik bir işlem yapılmadan kontrol

edilmesi.

ç) Hassas bilginin saklanması, iletimi ve nakli

esnasında, yetkisiz erişim, değişiklik ve yanlış yönlendirmeye karşı korunup

korunmadığının kontrolü.

d) Bilgi sistemlerinin risk ölçüm yöntem veya

modelleri kullanılarak risklerin ölçülebilmesine, önceden belirlenen risk

limitlerine yaklaşılması halinde zamanında uyarıcı bilgiler üretilebilmesine ve

etkin bir şekilde raporlanabilmesine imkân tanıyıp tanımadığının kontrolü.

(4) Finansal raporlama sisteminin kontrolü kapsamında

aşağıdaki uygulamaların yapılması şarttır:

a) Finansal raporların Kanuna ve ilgili mevzuata

uygun olarak hazırlanıp hazırlanmadığı ile zamanında ve eksiksiz yayımlandığına

ilişkin kontroller.

b) İşlemlerin kayda alınması ile finansal raporlara

yansıtılması arasında uygulanan sürecin, oluşabilecek hataların ve

eksikliklerin saptanabilmesine yönelik kontroller.

c) Finansal raporlardaki bilgilerin kontrolü ve

kontrol edilen bilgilere dayanak olan işlemlerin kontrolü.

Uyum kontrolleri

MADDE 22 – (1) Uyum kontrolleriyle,

kuruluşun gerçekleştirdiği ve planladığı tüm faaliyetler ile yeni işlem ve

ürünlerin Kanuna ve ilgili diğer mevzuata, kuruluş politikalarına ve

sigortacılık teamüllerine uyumun sağlanması amaçlanır.

(2) Uyum kontrolleri kapsamında Kuruluş tarafından

aşağıdaki uygulamaların yapılması zorunludur:

a) Kanun ve ilgili diğer mevzuat ile kuruluş içi

politika ve kurallardaki değişiklikler hakkında, kuruluş personelinin en kısa

sürede bilgilendirilmesinin sağlanıp sağlanmadığı.

b) İç kontrol birimi veya uyum kontrolüyle

görevlendirilecek ve kuruluşun diğer faaliyetlerinden bağımsız olarak

örgütlendirilecek bir birim tarafından uyumun kesintisiz kontrolünün

risk bazlı olarak gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği.

c) Bağımsız bir uyum birimi kurulması halinde, iç

kontrol biriminin bağımsızlığı için aranan şartların uyum birimi için de

bulunup bulunmadığı.

ç) Yeni ürün ve işlemler ile gerçekleştirilmesi

planlanan faaliyetlerin Kanuna ve ilgili diğer mevzuata, kuruluş politikalarına

ve sigortacılık teamüllerine uygunluğunun, suiistimal, kuruluşun ve

çalışanların itibar kaybı gibi risklerin yönetiminin sağlanması için uyumun kesintisiz

kontrolü ile görevlendirilen birim ile hukuk biriminden görüş alınıp

alınmadığı.

(3) Uyum fonksiyonu kapsamında denetim komitesine

yapılan raporlamalarda kuruluşun iş birimlerinin uyum standartlarına göre nasıl

performans gösterdiği, uyum ihlallerine ve ilgili kamu otoritesi tarafından

verilen para cezaları veya disiplin işlemlerine yer verilir.

(4) Kuruluş yöneticilerinden herhangi birinin uyum

konusunda ihlallerde bulunduğunun ve üst düzey yönetim ya da diğer yetkili

kişilerce düzeltici herhangi bir önlem alınmadığının tespit edilmesi ve

gecikmenin kuruluşu yahut poliçe sahiplerini zarara uğratacak nitelikte olduğunun

düşünülmesi halinde, uyum fonksiyonundan sorumlu yönetici denetim komitesine,

denetim komitesinin bulunmadığı kuruluşlarda yönetim kurulu başkanına bilgi

vermekle yükümlüdür.

(5) Özellikle yüksek sorumluluk pozisyonunda olan

veya yüksek riskli faaliyetlerde bulunan çalışanlar için temel yasal ve

düzenleyici yükümlülükler hakkında düzenli eğitimler planlanır.

Hizmet alımlarına ilişkin kontroller

MADDE 23 – (1) Ana hizmetlerin uzantısı

veya tamamlayıcısı olan hizmet alımlarının kontrolü kapsamında kuruluş

tarafından aşağıdaki uygulamaların yapılması şarttır:

a) Hizmet alımlarının mevzuata uygun yapıldığına ve

hizmet alınan alanlarla sınırlı olarak hizmet sağlayıcının veya tedarikçinin

faaliyetlerinin mevzuata uygun olduğuna dair kontroller.

b) Hizmet alımı yapılan kişi ve kuruluşların, alınan

hizmetle sınırlı olarak bilgi sistemleri, iş süreçlerinin tesisi ve iş

sürekliliği ile risk yönetimine ilişkin gerekliliklerin sağlanıp sağlanmadığına

dair kontroller.

c) Hizmet alımı yapılan kişi ve kuruluşa bağımlılık

ile bu ilişkisinin beklenmedik şekilde sona ermesi halinde, kuruluşun bilgi

kaybı yaşamaksızın faaliyetlerine devam edebilmesine ilişkin kontroller.

ç) Acentelik ilişkisiyle sınırlı olmak üzere şirketin

acenteleri nezdinde bilgi sistemleri, iş süreçlerinin tesisi ve iş sürekliliği

ile risk yönetimine ilişkin gerekliliklerin sağlanıp sağlanmadığına ilişkin

kontroller.

İç kontrol birimi

MADDE 24 – (1) Faaliyetlerin icrasını

gerçekleştiren her bir birim iç kontrol politikaları oluşturmaktan ve bu

politikaların uygulanmasından birinci derecede sorumludur. Ancak, diğer

birimler tarafından yürütülen süreçlerin veya kullanılan kontrollerin

tasarımında bu birimlere destek olmak, söz konusu süreçlerin ve kontrollerin

yeterliliğini, etkinliğini ve uygunluğunu bu birimlerle birlikte

değerlendirmek, bu Yönetmelikte tanımlanan iç kontrol fonksiyonlarını yerine

getirmek veya bu fonksiyonların yerine getirildiğini kontrol etmek üzere, bu

Yönetmelik kapsamında iç sistemler kurma ve işletme yükümlüğü bulunan şirketler

ve özellikli kuruluşlar tarafından, idari ve fonksiyonel açıdan denetim

komitesine bağlı iç kontrol birimi kurulması zorunludur.

(2) İç kontrol birimi şirketlerin genel

müdürlüklerinde ve özellikli kuruluşlarda ise merkezlerde yer alır. Türkiye’de

şube açarak faaliyet gösteren yurt dışında kurulu şirketlerde iç kontrol

birimi, Türkiye’de bulunan merkez şubede tesis edilir. Bölge müdürlüklerinin ve

temsilciliklerinin büyüklüğü dikkate alınarak gerekmesi halinde bölge

müdürlüklerinde veya temsilciliklerinde de iç kontrol birim personeli

görevlendirilir.

(3) İç kontrol biriminde bir yönetici ile kuruluşun

ölçeği, faaliyetlerinin niteliği ve karmaşıklığına uygun yeterli sayıda ve

mesleki uzmanlığa sahip iç kontrol personeli görev yapar. Kuruluşun

faaliyetinin büyüklüğü ve karmaşıklığı dikkate alınmak suretiyle bu

Yönetmelikte iç kontrol biriminin görevleri arasında tanımlanan tüm

faaliyetlerin bir personel ile sürdürülmesinin mümkün olduğu kuruluşlarda,

yönetim kurulunun uygun görmesi ve Kuruma bildirim yapılması kaydıyla bu

görevlerin iç kontrol birimi yöneticisi tarafından yerine getirilmesi

mümkündür. Bu durumda yalnızca iç kontrol birimi yöneticisinin istihdamıyla iç

kontrol birimi kurulmuş kabul edilir.

(4) İç kontrol faaliyetini yürüten personele,

izledikleri, inceledikleri ve kontrol ettikleri hususlara ilişkin olarak

kuruluş personelinden ilave açıklama isteme ve bunların fikirlerine başvurma

yetkileri verilir.

(5) İç kontrol sistemi ile iç kontrol faaliyetleri ve

bunların nasıl icra edileceği, kuruluşun gerçekleştirdiği tüm faaliyetlerin

nitelikleri dikkate alınarak iç kontrol birimi, ilgili birimlerin üst düzey

yöneticileri ve personeli ile birlikte tasarlanır.

(6) İç kontrol faaliyetlerinin,

kuruluşun operasyonel faaliyetlerini gerçekleştiren personel ile iç kontrol

personeli arasında dağılımına ilişkin usul ve esaslar ile hangi kontrol

mekanizma ve yöntemlerinin kullanılacağı, üst düzey yöneticilerin ve ilgili

personelin görüşleri alınmak suretiyle iç kontrol birimi yöneticisinin

önerisiyle denetim komitesi tarafından belirlenir.

(7) İç kontrol birimi tarafından hazırlanan, denetim

komitesinin görüşü alınmak suretiyle yönetim kurulu tarafından onaylanarak

kabul edilen iç kontrol birimi yönetmeliğinde, iç kontrol biriminin çalışma

usul ve esasları ile bu faaliyetleri yürütecek personelde aranan öğrenim

durumu, deneyim, bilgi ve beceri seviyeleri ile diğer niteliklere yer verilir.

(8) Birimde çalışan personel kuruluşun tüm

faaliyetlerinin güvenli bir biçimde icra edilmesini izlemek, incelemek ve

kontrol etmek amacıyla ilgili birimlerden raporlamaya dayalı bilgi talebinde

bulunur; çeşitli kontrol dokümanları ve araçları üzerinden genel veya özel

gözlemlere ve izlemeye dayalı kontrol ya da inceleme yapar; tespitlerini

raporlara bağlar veya uyarı mesajları hazırlayarak ilgili birimlere tebliğ

eder.

(9) Kuruluş bünyesinde gerçekleştirilen iç kontrol

faaliyetlerinin sonuçları iç kontrol birimine raporlanır. İç kontrol birimine

raporlanan kontrol sonuçları bu birim bünyesinde muhafaza edilir.

Raporlamalar, operasyonel faaliyetleri yürüten kuruluş personeli ve

iç kontrol personeli tarafından yapılanlar olarak ayrıştırılır ve bunlar da

niteliklerine göre sınıflandırılır.

(10) İç kontrol faaliyetlerinin yerine getirilip

getirilmediği, kurallara ve sınırlamalara uyulup uyulmadığı, hedeflere ulaşılıp

ulaşılamadığı hususları, iç kontrol birimi yönetmeliğinde belirlenen yönetim

kademelerinde ve ilgili kontrol basamak ve noktalarında kontrol edilerek

tespitlerin niteliği de dikkate alınmak suretiyle normal veya acil bir şekilde

iç kontrol personelince denetim komitesine bildirilir.

(11) İç kontrol birimi tarafından risk

değerlendirmelerine dayalı ve yıllık olarak iç kontrol planı hazırlanır. Plan

hakkında üst düzey yönetimin de görüşü alınır ve planlar en geç ilgili yılın

aralık ayı sonuna kadar denetim komitesinin onayıyla yürürlüğe konulur. Gerekli

hallerde, aynı prosedür takip edilerek iç kontrol planları yıl içinde

güncellenebilir.

(12) İç kontrol fonksiyonu kapsamında

gerçekleştirilen faaliyet ve bulgulara ilişkin olarak iç kontrol birimi

tarafından üçer aylık dönemler itibarıyla genel müdüre ve denetim komitesine

raporlama yapılır.

(13) İç kontrol fonksiyonu kapsamında yapılan

raporlamada iş birimlerinin iç kontrol standartlarına uyum konusunda

gösterdikleri performans değerlendirmelerine, tespit edilen eksiklik ve hatalar

ile bunlara ilişkin verilen yanıtlara yer verilir.

(14) İç kontrol fonksiyonunu ve iç kontrol biriminin

görevlerini yerine getirmeleri kaydıyla, iç kontrol birimi, uyum birimi ve

benzeri isimlerle de kurulabilir. Ayrıca, iç kontrol fonksiyonlarını yerine

getirmek için iç kontrol birimi altında, uyum kontrolleri birimi, raporlama

kontrolleri birimi gibi alt birimler kurulabilir. 16/9/2008 tarihli

ve 26999 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve

Terörün Finansmanının Önlenmesine İlişkin Yükümlülüklere Uyum Programı Hakkında

Yönetmelik kapsamında kurulan uyum biriminin iç kontrol birimi altında

yapılandırılmasında veya iç kontrol biriminin ilgili yönetmelik kapsamında

belirtilen uyum görevlerini yerine getirmesinde sorumlu olunan mevzuattan

kaynaklanan gerekliliklerin yerine getirilmesi kaydıyla herhangi bir sakınca

bulunmamaktadır.

İç kontrol birimi yöneticisi ve personelinin

nitelikleri

MADDE 25 – (1) İç kontrol birimi

yöneticisinin atanması ve görevden alınması denetim komitesinin görüşü ile

yönetim kurulu tarafından; birim personelinin atanması ve görevden alınması iç

kontrol birimi yöneticisinin görüşü ile denetim komitesi tarafından

gerçekleştirilir.

(2) İç kontrol birimi yöneticisinin en az dört yıllık

üniversite mezunu olması ve sigortacılık, özel emeklilik, finans, iç kontrol,

risk yönetimi veya denetim alanlarında en az beş yıllık deneyime sahip olması

zorunludur. İç kontrol birim yöneticisinin sigortacılık mevzuatına, ticaret hukukuna

ve kuruluşun faaliyet alanı ile ilgili diğer mevzuata hakim olması

beklenir. İç kontrol birimi yöneticisi, iç kontrol personelinin görev, yetki ve

sorumluluklarının gerektirdiği nitelikleri haiz olup olmadıklarını

değerlendirir, mesleki bilgi, beceri ve yeteneklerinin geliştirilmesine yönelik

eğitim programları hazırlar ve bunların görevlerini icrai birimlerin

etkisinde kalmaksızın tarafsız olarak icra edip etmediklerini izler.

(3) İç kontrol biriminde görevlendirilecek personelin

deneyim hariç birim yöneticisinin niteliklerini haiz olması gerekir.

(4) İç kontrol biriminde görevli personel ve birim

yöneticisi, görevlerine ilişkin konularda kuruluşun diğer birimlerine

sağlayacakları teknik destek ve danışmanlık hizmeti haricinde kuruluş

bünyesinde icrai başka görevler ifa edemez. 4 üncü maddenin dördüncü

fıkrası çerçevesinde bazı birimlerin birlikte kurulması halinde, bu madde

birlikte faaliyet gösteren birimlerin tamamını kapsayacak şekilde uygulanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Risk Yönetim Sistemi

Risk yönetim sisteminin amacı ve kapsamı

MADDE 26 – (1) Risk yönetimi sisteminin

amacı, faaliyetlerin sürekliliği ile kuruluşun gelecekteki nakit akımlarının

ihtiva ettiği risk ve getiri yapısını, buna bağlı olarak faaliyetlerin

niteliğini ve düzeyini izlemeye, kontrol altında tutmaya ve gerektiğinde

değiştirmeye yönelik olarak belirlenen politikalar, uygulama usulleri ve

limitler vasıtasıyla, maruz kalınan risklerin tanımlanmasını, ölçülmesini,

izlenmesini ve kontrol edilmesini sağlamaktır.

(2) Kuruluş içinde acentelerin ve destek hizmeti

alınan firmaların kuruluşa sunduğu hizmetleri de kapsayacak şekilde uygun ve

yeterli bir risk yönetim sisteminin tesis edilmesi için;

a) Faaliyetlerden kaynaklanan risklerin farklı

boyutlarını yönetmeye imkân verecek yeterli politikalar, uygulama usulleri ve

limitler,

b) Risk yönetimi faaliyetleri,

bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslara

uygun olarak açıkça tanımlanır.

Risk yönetimi politikaları

MADDE 27 – (1) Kuruluş faaliyetlerinden

ve varsa konsolidasyona tabi iştirakler, bağlı ortaklıklar, hizmet alınan

kuruluşlar ve acentelerden kaynaklanan tüm risklerin her birinin yönetilmesi

için ilgili birimler ile risk yönetim birimi tarafından konsolide ve

konsolide olmayan bazda hazırlanan ve yönetim kurulu tarafından onaylanan risk

yönetim politika ve uygulama usullerinin belirlenmesinde asgari olarak

aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Kuruluşun faaliyetlerine ilişkin stratejiler,

politikalar ve uygulama usulleri.

b) Kuruluşun faaliyetlerinin hacmine, niteliğine ve

karmaşıklığına uygunluk.

c) Kuruluşun alabileceği risk düzeyi.

ç) Kuruluşun risk izleme ve yönetme kapasitesi ile

risk yönetim araçlarının risklerin niteliğiyle uyumlu şekilde kullanımı.

d) Kuruluşun geçmiş deneyimi ve performansı.

e) Faaliyetleri yürüten birimlerin yöneticilerinin

alanları ile ilgili konulardaki uzmanlık düzeyleri.

f) Kanunda ve ilgili diğer mevzuatta öngörülen

yükümlülükler.

(2) Risk yönetimi politika ve uygulama usullerinin

değişen koşullara uyum sağlaması gerekir. Bu kapsamda risk yönetim birimi iç

kontrol sistemi ile iç denetim sistemi çıktılarından da yararlanarak ilgili

politikaların yeterliliğini düzenli olarak değerlendirir ve gerekli

değişiklikleri yaparak yönetim kurulunun onayına sunar.

Risk limitleri

MADDE 28 – (1) Risk yönetim birimi ve

ilgili birimler tarafından hazırlanan ve yönetim kurulu tarafından onaylanan

risk yönetim politika ve strateji belgelerinde, genel ve her bir risk türü

itibarıyla üstlenilecek risk seviyesi ile yöneticiler ve diğer personel için

tahsis edilecek azami risk limitleri ve bunların uygulama usulleri yazılı

olarak belirlenir.

(2) Birinci fıkra kapsamında belirlenecek risk

limitleri; kuruluşun alabileceği risk düzeyine, faaliyetlerine, ürünlerinin ve

hizmetlerinin büyüklüğü ve karmaşıklığına uygun olarak asgari olarak birim ve

kuruluş geneli bazında belirlenir.

(3) Risk limitleri risk yönetimi politikalarına uygun

olarak gerekli sürelerde ve her hâlükârda azami iki yılda bir gözden geçirilir

ve piyasa koşulları ile kuruluş stratejisindeki değişmelere göre uyarlanır.

(4) Risk limitlerinin ilgili birimlere iletilmesi ve

ilgili personelin bunları anlaması sağlanır.

(5) Mevcut risk düzeyini artırabilecek veya yeni bir

risk türü yaratabilecek yeni faaliyetler ve ürünler, üst düzey yönetim veya

yönetim kurulu tarafından onaylanır.

Risk yönetim fonksiyonu

MADDE 29 – (1) Risk yönetim fonksiyonu

kuruluşun faaliyet dallarına göre asgari olarak aşağıda belirtilen risk

türlerini kapsar:

a) Yazım riski.

b) Sigortacılık faaliyetleri dışındaki varlık ve

yükümlülük yönetimi.

c) Sigorta poliçelerine bağlı olarak yapılan

yatırımlar hariç olmak üzere yatırım riski.

ç) Likidite riski.

d) Yoğunlaşma riski.

e) Operasyonel ve idari riskler.

f) Yazılım ve bilgi güvenliği riski.

g) Karşı taraf ve üçüncü taraf riski.

ğ) Reasürans ve diğer risk azaltma teknikleri.

h) Uyum riski.

(2) Risk yönetim fonksiyonu asgari olarak şu

faaliyetleri kapsar:

a) Risk ölçümü, risklerin izlenmesi, risklerin

kontrolü ve raporlanması faaliyetlerinden oluşan risk yönetim sistemini

tasarlamak ve uygulamak.

b) Risk yönetim stratejileri esas alınarak risk

yönetim politikaları ve uygulama usullerini belirlemek.

c) Risk yönetimi politika ve uygulama usullerinin

uygulanmasını ve bunlara uyulmasını sağlamak.

ç) Yeni ürün ve işlemler ile gerçekleştirilmesi

planlanan faaliyetlerin, Kanuna ve ilgili diğer mevzuat ile kuruluş politikalarına

ve sigortacılık teamüllerine uyumu, suiistimal, kuruluşun ve çalışanların

itibar kaybı dahil tüm risklerin anlaşılmasını ve yeterli seviyede

değerlendirmenin yapılmasını sağlamak.

d) Risk ölçüm modellerinin tasarımı, seçilmesi,

uygulamaya konulması ve ön onay verilmesi sürecine katılmak, modelleri düzenli

olarak gözden geçirmek ve gerekli değişiklikleri yapmak.

e) Kuruluşun kullandığı risk ölçüm modellerinden

periyodik raporlar üretmek ve raporları analiz etmek.

f) Sayısallaştırılabilen risklerin belirlenen

limitler dâhilinde kalmasını sağlamak ve bu limitlerin kullanımını izlemek.

g) Kuruluşa özgü durumlardan kaynaklanabilecek veya

finansal piyasalarda ortaya çıkabilecek potansiyel riskler ile kırılganlıkların

ölçülmesi ve risk profilinin ileriye dönük bir değerlendirmesini

yapmak üzere stres testi programı kurmak, işletmek ve senaryo analizleri

yapmak.

ğ) Stres testi ve senaryo analiz sonuçları göz önünde

bulundurularak acil durum planları hazırlamak veya acil durum planları

hazırlanması için analiz sonuçlarını ilgili birimlere iletmek.

h) Riskin izlenmesi ve zamanında önlem alınmasını

sağlayan erken uyarı sistemleri kurmak ve işletmek.

ı) Her bir risk için birim bazında belirlenen

limitleri toplulaştırarak kuruluşun tümü bazında belirlenen limitlere uyumunu

izlemek.

i) Teşvik edici yapılar ile ödül düzenlemelerinden

kaynaklı riskleri takip etmek.

Risk yönetim birimi

MADDE 30 – (1) Faaliyetlerin icrasını

gerçekleştiren her bir birim risk yönetim politikaları oluşturmaktan ve bu

politikaların uygulanmasından birinci derecede sorumludur. Potansiyel

risklerin zamanında tanımlanmasının, değerlendirilmesinin ve yönetilmesinin

sağlanması ile bu Yönetmelik kapsamında tanımlanan risk yönetim

fonksiyonlarının yerine getirilmesinde ilgili birimlere destek olmak ve bu

birimlerle koordineli çalışarak risk yönetim fonksiyonunun yeterliliğini ve

etkinliğini sağlamak üzere şirketler ve özellikli kuruluşlar tarafından idari

ve fonksiyonel açıdan denetim komitesine bağlı risk yönetim birimi kurulması

zorunludur.

(2) Risk yönetim birimi şirketlerin genel

müdürlüklerinde, özellikli kuruluşlarda ise merkezlerde yer alır. Türkiye’de

şube açarak faaliyet gösteren yurt dışında kurulu şirketlerde risk yönetim

birimi, Türkiye’de bulunan merkez şubede tesis edilir.

(3) Risk yönetim biriminde bir yönetici ile kuruluşun

ölçeği, faaliyetlerinin niteliği ve karmaşıklığına uygun yeterli sayıda ve

mesleki uzmanlığa sahip risk yönetim birimi personeli görev yapar. Kuruluşun

faaliyetinin büyüklüğü ve karmaşıklığı dikkate alınmak suretiyle bu

Yönetmelikte risk yönetim biriminin görevleri arasında tanımlanan tüm

faaliyetlerin bir personel ile sürdürülmesinin mümkün olduğu kuruluşlarda,

yönetim kurulunun uygun görmesi ve Kuruma bildirim yapılması kaydıyla bu

görevlerin risk yönetim birimi yöneticisi tarafından yerine getirilmesi

mümkündür. Bu durumda yalnızca risk yönetim birimi yöneticisinin istihdamıyla

risk yönetim birimi kurulmuş kabul edilir.

(4) Denetim komitesinin uygun görüşü ve yönetim

kurulunun onayıyla kabul edilen, birimin çalışma usul ve esasları ile bu

faaliyetleri yürütecek personelde aranan öğrenim durumu, deneyim, bilgi ve

beceri seviyeleri ile diğer niteliklere yer verilen risk yönetimi birimi

yönetmeliği, birim tarafından hazırlanır.

(5) Risk yönetimi birimi yöneticisi tarafından birim

personelinin görevlerini icrai birimlerin etkisinde kalmaksızın

tarafsız olarak icra edip etmediklerinin takibi yapılır.

(6) Risk değerlendirmesinde kapsanan risklerin

ayrıntılı açıklamaları, temel varsayımlar ve kullanılan yaklaşımları da içeren

risk ölçümü ve değerlendirme sonuçları risk yönetim birimi tarafından genel

müdüre ve denetim komitesine üçer aylık dönemler itibarıyla düzenli olarak

raporlanır.

(7) Risk yönetim sistemindeki önemli değişiklikler

risk yönetim birimi tarafından yönetim kurulunun onayına sunulur.

Değişikliklerin gerekçelerinin de yer aldığı belgeler iç denetim birimi,

bağımsız dış denetim ve Kurum denetçilerinin risk yönetimine ilişkin

değerlendirme yapabilmelerini sağlamak üzere denetimlerde hazır bulundurulur.

Risk yönetim birimi yöneticisi ve personelinin

nitelikleri

MADDE 31 – (1) Risk yönetim birimi

yöneticisinin atanması ve görevden alınması denetim komitesinin görüşü ile

yönetim kurulu tarafından; birim personelinin atanması ve görevden alınması

risk yönetim birimi yöneticisinin görüşü ile denetim komitesi tarafından

gerçekleştirilir.

(2) Risk yönetim birimi yöneticisinin en az dört

yıllık üniversite mezunu olması ve sigortacılık, özel emeklilik, finans, iç kontrol,

risk yönetimi, aktüerya veya denetim alanlarında en az beş yıllık

deneyime sahip olması zorunludur. Risk yönetimi birimi yöneticisi, birim

personelinin görev, yetki ve sorumluluklarının gerektirdiği nitelikleri haiz

olup olmadıklarını değerlendirir, bu kişilerin risk yönetimi faaliyetleri

alanındaki mesleki bilgi, beceri ve yeteneklerinin geliştirilmesine yönelik

eğitim programları hazırlar.

(3) Risk yönetim biriminde görevlendirilecek

personelin deneyim hariç birim yöneticisinin niteliklerini haiz olması gerekir.

(4) Risk yönetim biriminde görevli personel ve birim

yöneticisi, aktüerya fonksiyonunun risk yönetimine dair faaliyetleri

ile görevlerine ilişkin konularda kuruluşun diğer birimlerine sağlayacakları

teknik destek ve danışmanlık hizmeti haricinde kuruluş

bünyesinde icrai başka görevler ifa edemez. 4 üncü maddenin dördüncü

fıkrası çerçevesinde bazı birimlerin birlikte kurulması halinde, bu madde

birlikte faaliyet gösteren birimlerin tamamını kapsayacak şekilde uygulanır.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Aktüerya Fonksiyonu

ve Aktüerya Birimi

Aktüerya fonksiyonunun amacı ve kapsamı

MADDE 32 – (1) Aktüerya fonksiyonunun

amacı kuruluşun genel fiyatlama

politikası, reasürans anlaşmalarının aktüeryal açıdan

yeterliliği, kuruluş mali durumu, teknik karşılıkların güvenilirliği ile

yeterliliği, sigortacılık faaliyetleri ile ilgili varlık ve yükümlülük riski

yönetimi ve sigorta poliçelerine bağlı olarak yapılan yatırımlar için yatırım

riski konusunda kuruluş üst yönetimine ve Kuruma güvence sağlamaktır.

Aktüerya fonksiyonu

MADDE 33 – (1) Aktüerya fonksiyonu

asgari olarak şu faaliyetleri kapsar:

a) Mevzuatta veya Kurum tarafından belirlenen

hususlar saklı olmak üzere, aktüerya fonksiyonunun yerine getirilmesi

adına kuruluş bilgi sistemlerinde tutulan ve aktüeryal işlemler ile

hesaplamalarda kullanılan her türlü verinin asgari içeriğini belirlemek ve

kuruluşun ilgili birimleri tarafından kaydedilen verinin belirlenen asgari

içeriğe uygun olmasının temini için gerekli tedbirlerin alınmasını sağlamak.

b) Teknik karşılıkların tahmininde ve

fiyatlamada kullanılan verinin yeterliliği ve niteliğinin hesaplamaya

uygunluğunu takip etmek, gerekli hallerde iyileştirici tedbirlerin alınmasını

sağlamak, yeterli verinin bulunmadığı veya bulunan verinin güvenilir olmadığı

durumlarda uygulanacak politikaları belirlemek ve ilgili birimlerle koordine

etmek.

c) Teknik karşılıkların tahmininde kullanılan

metotlar ile bunlara ilişkin içsel aktüeryal modelleri geliştirmek ve

bu hesaplamalarda kullanılan varsayımların uygunluğunu sağlamak, belirlenen

güven aralığında teknik karşılıkları tahmin etmek.

ç) Teknik karşılıklara ilişkin tahminlerin

gerçekleşmesini takip etmek ve periyodik olarak üst düzey yönetime raporlamak,

tahmin ile gerçekleşme arasında belirlenen güven aralığına karşılık gelen

anlamlılık seviyesinden fazla sapma olması durumunda üst düzey yönetimi ve

denetim komitesini bilgilendirmek ve uygulanan metot ve modeller ile kullanılan

varsayımlarda gerekli iyileştirmeleri yapmak.

d) Üçer aylık dönemler itibarıyla beklenen hasar prim

oranları ve tarife karlılığı başta olmak üzere portföy analizi

yapmak, analiz sonuçlarını ilgili birimlere ve üst düzey yönetime raporlamak,

bu tarifelerle ilgili olarak tarife değişikliği önerisinde bulunmak, zarar eden

tarifeler ile ilgili iyileşme olmaması halinde müteakip raporlama dönemlerinde

üst düzey yönetimle birlikte denetim komitesine raporlama yapmak.

e) Asgari olarak primlerin gelecekteki hasar ve

masrafları karşılama yeterliliği; enflasyon etkisi, uyum riskleri

ve portföydeki değişimlerin etkisini ve şirket portföyünün risk

düzeyinin gelişimini ve değişimini içerecek şekilde yazım ve fiyatlama

politikası hakkında yazılı olarak üst düzey yönetime görüş bildirmek.

f) Ürün geliştirmeye ilişkin olarak ürün fiyatı ve

ürünün sunumu için gerekli sermaye tutarı hakkında çalışmalar yaparak üst düzey

yönetime sunmak.

g) Reasürans

anlaşmalarının aktüeryal açıdan yeterliliği hakkında ilgili birime ve

üst düzey yönetime görüş bildirmek, gerekli tahmin çalışmalarını da içerecek

şekilde yürürlükteki reasürans anlaşmalarının teknik sonuçları

hakkında üst düzey yönetime ve denetim komitesine raporlama yapmak.

ğ) Kuruluşun oluşturacağı etkin bir risk yönetimi

sistemine ve şirketin sermaye yeterliliğinin değerlendirilmesine katkı

sağlamak.

h) Sigortacılık faaliyetleri ile ilgili varlık ve

yükümlülük riski yönetimi ile sigorta poliçelerine bağlı olarak yapılan

yatırımlar için yatırım riski yönetimine ilişkin politikaların belirlenmesine

katkı sağlamak; emeklilik planlarına ilişkin devamlılık ve karlılık analizi

yapmak, belirlenen politikalar ve yapılan analizlerin sonuçlarını üst düzey

yönetime periyodik olarak raporlamak ve yatırım gelirlerinin teknik kısmı ile

teknik olmayan kısmı arasında paylaşımı ile kar paylı poliçelerde karın

dağıtımı hakkında değerlendirme yapmak.

ı) Kapsamı ve gönderiliş biçimi Kurum tarafından

belirlenen aktüerya raporunu hazırlamak ve eşzamanlı olarak yönetim

kurulu ile Kuruma sunmak.

(2) Şirketler tarafından denetim komitesine

bağlı aktüerya biriminin haricinde, kendisine

bağlı icrai birim bulunan bir yöneticiye

bağlı aktüerya biriminin kurulması halinde birinci fıkranın (e), (f)

ve (g) bentlerinde belirtilen fonksiyonların bu birim tarafından icra edilmesi;

bu durumda denetim komitesine bağlı faaliyet

gösteren aktüerya biriminin ise yapılan işlemlerin kontrolünü

gerçekleştirmesi esastır. Bu durum söz konusu icrai birimin

diğer konularda faaliyet gösteremeyeceği anlamına gelmez. Ancak,

bu icrai birim belirtilen konularda faaliyet gösterse dahi, aktüerya fonksiyonunun

yerine getirilmesinde nihai sorumluluk denetim komitesine bağlı faaliyet

gösteren aktüerya birimindedir.

Aktüerya birimi

MADDE 34 – (1) Bu Yönetmelik kapsamında

tanımlanan aktüerya fonksiyonlarını yerine getirmek, bu görevlerle

ilgili şirket uygulamalarının takibini yapmak ve gerekli hallerde iyileştirici

tedbirlerin alınmasını teminen üst yönetime ve ilgili birimlere

düzenli raporlamalar yapmak üzere kuruluşlar nezdinde, idari ve fonksiyonel

açıdan denetim komitesine bağlı aktüerya biriminin kurulması

zorunludur.

(2) Aktüerya biriminin faaliyetlerini etkin

bir şekilde yürütebilmesi için gerekli bilgi sistemleri alt yapısı kurulur ve

bilgi işlem desteği sağlanır. Bilgi güvenliği ve iş sürekliliği kapsamındaki

talepler, sigortalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye düşürecek konuların

iyileştirilmesi kapsamındaki talepler, iç denetim raporları çerçevesinde

iyileştirme gereklilikleriyle ilgili talepler ve mevzuata uyum kapsamında

oluşturulan talepler hariç olmak üzere, aktüerya biriminin bilgi

işlem sisteminden talepleri öncelikli talep olarak dikkate alınır.

(3) Aktüerya fonksiyonunun aktüerya ve

finansal matematik bilgisine sahip, sigorta

ve reasürans şirketlerinin doğası, ölçeği ve karmaşıklığına cevap

verebilecek nitelikteki kişiler tarafından icra edilmesi esastır. Bu

kapsamda aktüerya biriminde kuruluşun ölçeği, faaliyetlerinin

niteliği ve karmaşıklığına uygun yeterli sayıda aktüer veya yardımcı aktüer ile

stajyer aktüer çalıştırılır. Belirtilen personelden yeterli sayıda kişi bulunamaması

halinde, gerekli nitelikleri haiz uzman veya diğer unvanlarda personel

de aktüerya biriminde çalıştırılabilir. Ayrıca, yetiştirilmek üzere

uzman yardımcısı istihdamı mümkündür. Kurumca

belirlenecek kriterlere göre Kurum asgari sayıda aktüer veya yardımcı

aktüer bulundurma zorunluluğu getirebilir.

(4) Aktüerya birimi tarafından hazırlanan,

denetim komitesinin görüşü alınmak suretiyle yönetim kurulu tarafından

onaylanarak kabul edilen aktüerya birimi

yönetmeliğinde, aktüerya biriminin çalışma usul ve esasları ile bu

faaliyetleri yürütecek personelde aranan öğrenim durumu, deneyim, bilgi ve

beceri seviyeleri ile diğer niteliklere yer verilir.

(5) Aktüerya birimi tarafından icra edilen

faaliyetlerin bir personel ile sürdürülmesinin mümkün olduğu kuruluşlarda

yönetim kurulunun uygun görmesi, aktüerya birimi yöneticisinin aktüer

olması ve Kuruma bildirim yapılması kaydıyla aktüerya birimi

görevlerinin birim yöneticisi tarafından yerine getirilmesi mümkündür. Bu

durumda yalnızca aktüerya birimi yöneticisinin

istihdamıyla aktüerya birimi kurulmuş kabul edilir.

Aktüerya birimi personelinin nitelikleri

MADDE 35 – (1) Aktüerya birimi

yöneticisinin atanması ve görevden alınması denetim komitesinin görüşü ile

yönetim kurulu tarafından; birim personelinin atanması ve görevden

alınması aktüerya birimi yöneticisinin görüşü ile denetim komitesi

tarafından gerçekleştirilir.

(2) Aktüerya birimi yöneticisinin aktüer

olması esastır. Ancak, istihdam edilecek aktüer bulunamaması halinde Kuruluşta

istihdam edilen ve 15/8/2007 tarihli ve 26614 sayılı Resmî Gazete’de

yayımlanan Aktüerler Yönetmeliği gereğince aktüer unvanının kazanımı için

aranan deneyim şartını haiz yardımcı aktüerlerden veya bunların da yokluğunda

belirtilen deneyim şartını haiz stajyer aktüerler arasından, aktüerya birimi

yöneticisi yönetim kurulu tarafından belirlenir.

(3) Denetim komitesine

bağlı aktüerya biriminde istihdam edilecek aktüer, yardımcı aktüer

veya stajyer aktüer haricindeki personelin Aktüerler Yönetmeliği gereğince

aktüer unvanının kazanımı için aranan şartlardan aktüerlik sınavlarında

başarılı olma şartı hariç diğer nitelikleri taşıması gerekmektedir. Ancak uzman

yardımcısı unvanındaki personelde deneyim şartı da aranmaz.

(4) Aktüerya birimi yöneticisi, birim

personelinin görev, yetki ve sorumluluklarının gerektirdiği nitelikleri haiz

olup olmadıklarını değerlendirir; bu kişilerin aktüeryal konulardaki

mesleki bilgi, beceri ve yeteneklerinin geliştirilmesine yönelik eğitim

programları hazırlar.

(5) Aktüerya biriminde görevli personel ve

birim yöneticisi, görevlerine ilişkin konularda kuruluşun diğer birimlerine

sağlayacakları teknik destek ve danışmanlık hizmeti haricinde kuruluş

bünyesinde icrai başka görevler ifa edemez.

Sorumlu aktüer

MADDE 36 – (1) Kapsamı ve gönderiliş

biçimi Kurum tarafından belirlenen aktüerya raporlarını, mali

tabloları ve tarife teknik esaslarını onaylamaktan

ve aktüerya fonksiyonuyla ilgili Kuruma yapılacak diğer

raporlamalardan sorumlu olmak üzere aktüerya biriminde istihdam

edilen yahut dışarıdan hizmet alınan aktüerlerden biri denetim komitesi

tarafından sorumlu aktüer olarak belirlenir. Sorumlu aktüer denetim komitesine

bağlı aktüerya biriminin parçasıdır ve aktüerya biriminin

görevlerini yerine getirmesinde ve aktüerya fonksiyonunun icrasında

birimle birlikte sorumludur.

(2) Aktüerya birimi yöneticisi sorumlu

aktüer olarak seçilebilir.

(3) Seçilen sorumlu aktüer, seçimi müteakip ay

başında Kuruma bildirilir.

(4) Sorumlu aktüerin kuruluşta istihdam edilmemesi

halinde denetim komitesi, hizmet alımı yoluyla seçilen sorumlu aktüerin

kuruluşla olan ilişkisinde aktüerya fonksiyonu kapsamına giren

konular hariç olmak üzere herhangi bir çıkar çatışması olup olmadığının

takibini yapar. Hizmet alımı yoluyla seçilen sorumlu aktüerin veya bu aktüerin

çalıştığı firmanın, kuruluşla dış denetim veya başka bir adla hizmet sunup

sunmadığının takibi de bu kapsamda yapılır. Çıkar çatışması bulunduğunun

tespiti halinde denetim komitesi derhal sorumlu aktüeri değiştirir.

(5) Kurum tarafından sorumlu aktüerin görevini yerine

getirmede gerekli yeterlilikleri sağlayamadığının veya sorumlu aktüerin çıkar

çatışmalarına konu olduğunun tespit edilmesi halinde Kurumun sorumlu aktüerin

değiştirilmesini talep etme yetkisi saklıdır.

Aktüerya fonksiyonuna ilişkin istisna

MADDE 37 – (1) Beşinci bölüm kapsamında aktüerya fonksiyonuna

ilişkin faaliyetleri gerçekleştirmek ve aktüerya birimi kurmak

yalnızca şirketler ile Doğal Afet Sigortaları Kurumu, Özel Riskler Yönetim

Merkezi ve Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu için tanımlanmış bir görevdir.

Belirtilen özellikli kuruluşlar haricindeki kuruluşlar ile tüzel kişiliği haiz

sigorta ve reasürans brokerleri bu bölümden istisnadır.

ALTINCI BÖLÜM

İç Denetim Sistemi

İç denetim sisteminin amacı ve kapsamı

MADDE 38 – (1) İç denetim sisteminin

amacı, kuruluş faaliyetlerinin Kanun ve ilgili diğer mevzuat ile kuruluş içi

strateji, politika, ilke ve hedefler doğrultusunda yürütüldüğü ve iç kontrol,

risk yönetimi ve aktüerya sistemlerinin etkinliği ile yeterliliği

hususunda yönetim kuruluna makul bir güvence sağlamaktır.

İç denetim fonksiyonu

MADDE 39 – (1) İç denetim fonksiyonundan

beklenen amacın sağlanabilmesi için kuruluşun genel müdürlük birimleri, tüm

yurt içi ve yurt dışı şube, bölge müdürlüğü, konsolidasyona tabi ortaklıkları

ile acenteleri ve hizmet alınan kuruluşları nezdinde yapılan dönemsel ve riske

dayalı denetimlerde asgari olarak;

a) İç kontrol, risk yönetimi

ve aktüerya birimlerinin uygulamaları ile yeterlilik ve

etkinliklerinin değerlendirilmesi,

b) Muhasebe kayıtları ile finansal raporların

doğruluğu ve güvenirliğinin incelenmesi,

c) Operasyonel faaliyetlerin mevzuata ve

belirlenmiş olan usullere uygunluğu ile bunlara ilişkin iç kontrol uygulama

usullerinin işleyişinin test edilmesi,

ç) Bilgi sistemi ile ana hizmetlerin yürütülmesinde

kullanılan tüm sistemlerin güvenilirliğinin gözden geçirilmesi,

d) İşlemlerin, Kanuna ve ilgili diğer mevzuata,

kuruluş içi strateji, politika ve uygulama usulleri ile diğer iç düzenlemelere

uygunluğunun denetlenmesi,

e) Kuruluş içi düzenlemeler çerçevesinde yönetim

kuruluna yapılan raporlamalar ile Kuruma yapılan raporlamaların doğruluğu,

güvenilirliği ve zaman kısıtlamalarına uygunluğunun denetlenmesi,

f) Eksiklik, hata ve suiistimalin ortaya çıkarılması;

sorunların yeniden ortaya çıkmasının önlenmesine ve kuruluş kaynaklarının etkin

ve verimli olarak kullanılmasına yönelik görüş ve önerilerde bulunulması,

g) Acentelik ilişkisi ile sınırlı olmak üzere

acentenin bilgi sistemleri, iş süreçlerinin tesisi ve iş sürekliliği ile risk

yönetimine ilişkin yükümlülüklerinin denetlenmesi,

ğ) Yönetim kurulu tarafından belirlenen

önemlilik kriterleri göz önünde bulundurularak tüm hizmet alımlarının

denetlenmesi,

zorunludur.

İç denetim birimi

MADDE 40 – (1) İç denetim biriminin

doğrudan yönetim kuruluna bağlı ve idari açıdan bağımsız olarak örgütlenmesi

sağlanır. Bununla birlikte iç denetim birimi fonksiyonel olarak yönetim

kurulana denetim komitesi aracılığıyla raporlama yapar.

(2) Kuruluşlarda iç denetim fonksiyonu, iç denetim

birimi ya da teftiş kurulu tarafından yürütülür. İç denetim biriminde kuruluşun

büyüklüğüne, faaliyetlerinin karmaşıklığına, yoğunluğuna, kapsamına ve risk

düzeyine bağlı olarak, Kanun ve ilgili mevzuat ile kuruluş içi düzenlemelerde

öngörülen denetim hizmetlerinin aksatılmadan ve bu hizmetlerin gerektirdiği

seviyede yerine getirilmesi amacıyla yeterli sayıda iç denetçi çalıştırılır.

Sigorta grubuna ait şirketlerde tek bir iç denetim birimi sigorta

grubuna dahil tüm şirketlerin iç denetim faaliyetlerinde tamamen veya

kısmen görev alabilir.

(3) Kuruluşun faaliyetlerinin kapsamı ve karmaşıklığı

dikkate alınarak, iç denetim faaliyetlerinin bir iç denetçi ile sürdürülmesinin

mümkün olduğu kuruluşlarda, yönetim kurulunun uygun görmesi ve Kuruma bildirim

yapılması kaydıyla denetim faaliyetlerinin, iç denetim birimi yöneticisi

tarafından yerine getirilmesi mümkündür. Bu durumda yalnızca iç denetim birimi

yöneticisinin istihdamıyla iç denetim birimi kurulmuş kabul edilir.

(4) İç denetim birimi tarafından hazırlanan, denetim

komitesinin görüşü alınmak suretiyle yönetim kurulu tarafından onaylanarak

kabul edilen iç denetim birimi yönetmeliğinde, iç denetim biriminin çalışma

usul ve esasları ile bu faaliyetleri yürütecek personelde aranan öğrenim

durumu, deneyim, bilgi ve beceri seviyeleri ile diğer niteliklere yer verilir.

(5) İç denetçi, iç denetim faaliyetlerini denetim

faaliyetlerine yönelik politika ve uygulama usulleri ile iç denetim planları

çerçevesinde yürütür.

(6) İç denetim birimi yöneticisi tarafından;

a) İç denetim faaliyetlerine yönelik politika ve

uygulama usulleri belirlenir, denetim komitesinin uygun görüşü alınır ve

yönetim kurulunun onayıyla politika ve uygulama usulleri yürürlüğe konur.

b) İç denetim faaliyetleri gözetlenir; denetim

politika, program, süreç ve uygulamaları izlenir ve yönlendirilir.

(7) İç denetim birimi yöneticisi, asgari üç ayda bir

denetim komitesine iç denetim birimi tarafından icra edilmiş faaliyetlere

ilişkin bir rapor sunar ve bunları denetim komitesi ile birlikte mütalaa eder.

Denetim komitesi gelen bu raporu, mütalaası ile birlikte, en geç on iş günü

içinde yönetim kuruluna iletir. Söz konusu raporda asgari olarak aşağıdaki

hususlara yer verilir:

a) Tamamlanan, devam eden, ertelenen ve iptal edilen

denetim faaliyetleri ve yıllık denetim planına uyum düzeyi.

b) İç denetçilerin raporlama döneminde aldıkları

eğitimler.

c) Önemli muhasebe sorunları ile Kuruma yapılan

raporlamalara ve denetim bulgularına ilişkin tereddütlü hususlar.

ç) Risk değerlendirmeleri ve bunların özeti.

d) Denetim bulguları.

e) Düzeltici önlemleri almaya yetkili yöneticilere

intikal ettirilen önemli zayıflıkların giderilmesine yönelik görüşler.

f) Kuruluş yönetiminin düzeltici ve risk azaltıcı

önlemlere uyma derecesi.

g) Denetim komitesi ve iç denetim birimi tarafından

yer alması uygun görülen diğer konular.

(8) Kuruluşların mali durumunu ciddi biçimde

zayıflatacak veya olağandışı sonuçlar doğuracak herhangi bir durumun varlığının

tespit edilmesi halinde iç denetim birimi hazırlayacağı raporu en kısa zamanda

kuruluş denetim komitesine ve yönetim kuruluna sunar. Tespite yönelik en fazla

bir ay içinde herhangi bir aksiyon alınmaması halinde bu hususu Kuruma iletir.

İç denetim birimi yöneticisi ve personelinin

nitelikleri

MADDE 41 – (1) İç denetim birimi

yöneticisi ve personelinin atanması, performans değerlendirmesi ve görevden

alınması denetim komitesinin görüşü alınarak yönetim kurulu tarafından yapılır.

(2) (Değişik:RG-14/2/2025-32813)

İç denetim birimi yöneticisinin en az dört yıllık üniversite mezunu olması

ve sigortacılık, özel emeklilik, finans ve denetim alanlarında en az yedi yıl

deneyime sahip olması zorunludur. İç denetim birimi yöneticisi ile aralarındaki

evlilik bağı kalkmış olsa dahi eşleri, ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil)

kan veya kayın hısımları, iç denetim birimi hariç olmak üzere son iki yılda

kuruluşta veya konsolidasyona tabi iştiraklerinde çalışamaz;

kuruluşla veya iştirakleriyle iş ilişkisinde bulunan kurum ve kuruluşlarda

kuruluşla ve iştirakleriyle maddi sonuç doğuran işlemlerde karar alıcı olamaz

veya yetkili pozisyonda bulunamaz. İç denetim biriminin denetim ile

görevlendirdiği personel, denetim görevini ifa edeceği birimde kan, kayın veya

denetime engel teşkil edecek yakınlığı bulunması durumunda iç denetim birimine bu

durumu derhal bildirir. Bildirimde bulunan personelin denetime ilişkin

görevlendirmesi, iç denetim birimi tarafından iptal edilir.

(3) İç denetçilerin deneyim hariç birim yöneticisinin

niteliklerini haiz olması gerekir.

(4) İç denetçilerin mesleki bilgi, beceri ve

yeteneklerinin geliştirilmesi amacıyla genel kabul görmüş iç denetim

standartları çerçevesinde iç denetim birimi yöneticisi tarafından eğitim

programları hazırlanır ve bu programlar dahilinde asgari olarak

denetim tekniği, sigorta tekniği, sigorta hukuku ve ticaret hukuku konularında

personelin düzenli eğitimler almaları sağlanır.

(5) İç denetçiler görev ve sorumluluklarını tarafsız

ve bağımsız olarak icra eder. Bu amaçla iç denetçilerin iç denetim birimi

yöneticisi, denetim komitesi veya yönetim kurulu haricinde kuruluş yönetiminde

yer alan hiçbir kişiye karşı hesap verme sorumluluğu bulunmaz. İç denetçilerin

görevlerinin icrasında menfaat çatışmalarından uzak olmaları sağlanır.

(6) Yönetim kurulunca, iç denetçilere görev ve

sorumluluklarını etkin bir şekilde yerine getirebilmeleri için, kuruluşun tüm

bölüm ve birimlerinde inisiyatif kullanabilecek, tüm personelinden

bilgi alabilecek ve tüm kayıt, dosya ve verilerine ulaşabilecek yetkiyi haiz

olmaları sağlanır.

(7) (Değişik:RG-14/2/2025-32813) İç denetim

birimi yöneticisi, kuruluşta ve sigorta grubunda yeni ürünler, hizmetler veya

politika ve uygulama usulleri konusunda sağlayacakları danışmanlık hizmeti

haricinde kuruluşta ve sigorta grubunda başka görevler ifa edemez ve iç denetim

birimi haricinde herhangi bir birimde görevlendirilemez. Farklı birimlerde

geçici olarak görevlendirilen iç denetim birimi çalışanları, iç denetim

birimine dönmelerinin ardından bu birimlere ilişkin denetimlerde 1 yıl süreyle

görevlendirilemez.

(8) Yedinci fıkra kapsamında iç denetim birimi

yöneticisi ve personeli tarafından verilen danışmanlık hizmetleri, danışmanlık

konusuna giren hususlara onay verildiği anlamına gelmez.

İç denetim birimi çalışma esasları

MADDE 42 – (1) Kuruluşların dönemsel ve

riske dayalı iç denetim faaliyetleri iç denetim planının hazırlanması,

yürürlüğe konması, genel kabul görmüş iç denetim standartları esas alınarak

çalışma programları aracılığıyla icrası ve denetim raporları çerçevesinde

ilgili birim yönetimlerince alınan önlemlerin izlenmesi faaliyetlerini kapsar.

İç denetim planı

MADDE 43 – (1) İç denetim planı, risk

değerlendirmelerine dayalı ve yıllık olarak hazırlanır. Takip eden yıla ait iç

denetim planı hakkında üst düzey yönetimin ve denetim komitesinin görüşü alınır

ve planlar en geç içinde bulunulan yılın aralık ayı sonuna kadar yönetim

kurulunun onayıyla yürürlüğe konulur. Kuruluşların yıllık denetim planlarının haricinde

uzun dönemli denetim planları hazırlamaları mümkündür.

(2) İç denetim planları dönem içerisinde

gerçekleştirilecek özel tahkikatlar, danışmanlık hizmetleri ve alınacak

eğitimler de dikkate alınarak hazırlanır. İç denetim planlarında;

a) Riske dayalı değerlendirmeler sonucunda önem ve

öncelik değerlendirmesine de yer verilerek dönem içerisinde denetlenecek

alanlara,

b) Denetimin amacına,

c) Denetlenecek her bir alan veya faaliyet ile ilgili

özet risk değerlendirmelerine, Kanun ve ilgili diğer mevzuata,

ç) Planlanan denetim çalışmasının gerçekleştirileceği

zamana ve denetim dönemine,

d) Denetim faaliyetleri için gerekli olan kaynaklara

ve kaynak kısıtlamalarının olası etkilerine,

yer verilir.

(3) İhtiyaç hasıl olması halinde iç denetim

birimi, tesis edilmiş politikalara uygun olarak denetim planlarını günceller.

Denetim planlarında yapılan önemli değişiklikler ve güncellemeler, denetim

komitesinin uygun görüşü ve yönetim kurulunun onayıyla yürürlüğe konulur.

Güncellenen planda, güncelleme tarihine kadar gerçekleştirilmiş olan denetim

çalışmaları ile bunlara ayrılan zamana ve yapılan önemli değişikliklerin

nedenlerine ilişkin açıklamalara yer verilir.

Çalışma programları

MADDE 44 – (1) İç denetim planında

belirlenen denetim alanları kapsamında verilen her bir denetim görevi için,

kuruluşun denetim alanındaki tüm işlemleri, kullanılacak denetim teknikleri,

bilgi elde etmede izlenecek yollar, belgelendirmeye ilişkin uygulamalar ve

ulaşılan sonuçlar ile denetim raporunun sunulmasını kapsayacak şekilde bir çalışma

programı hazırlanır. Çalışma programında denetim hedefi ve bu hedefe ulaşılması

için yapılacak çalışmalara ayrıntılı olarak yer verilir.

(2) Denetimde kullanılan denetim usulleri çalışma

kâğıtları şeklinde belgelendirilir. Çalışma kâğıtlarının, denetim görevinin

çalışma programında öngörülen şekilde tamamlanıp tamamlanmadığını ve görevin

icra ediliş şeklini gösterecek mahiyette tutulması ve ilgili iç denetçinin adı

ve soyadı belirtilerek imzalanması esastır. Gerekli tedbirler alınarak ve

elektronik imza veya dijital imza kullanılarak bu süreçler dijital olarak da

yürütülebilir.

(3) Çalışma programları olağan koşullarda asgari

olarak aşağıdaki hususlara ilişkin uygulamaları içerir:

a) Gerek duyulması halinde yapılacak beklenmedik

denetimler.

b) Denetlenecek kayıtların kontrolü.

c) İç kontrol sistemlerinin, politikaların ve

uygulama usullerinin incelenmesi ve değerlendirilmesi.

ç) Risk değerlendirmeleri.

d) Kanunun ilgili maddesi ya da ilgili mevzuat,

düzenleme ve kuralların gözden geçirilmesi.

e) Örnekleme metot ve tekniklerinin kullanımı.

f) Seçilmiş işlemlerin ve hesap bakiyelerinin

aşağıdaki uygulamalar yoluyla teyidi:

1) Yardımcı hesaplar, büyük defter kayıtları ve

kontrol kayıtlarının birbirleriyle tutarlığının incelenmesi.

2) Kayıtlara esas belgelerin incelenmesi.

3) İstisnai uygulamaların doğrudan incelenmesi ve

uygun izleme faaliyetleri.

4) Fiziksel denetimler.

Denetim dönemi

MADDE 45 – (1) Denetim dönemi, iç

denetimlerin sıklığını ifade eder. Denetim dönemini olağan koşullarda, denetlenecek

faaliyetler ve alanlar ile iç denetçiler ve denetimin yapılabileceği zaman

belirler. Risk değerlendirmeleri neticesinde daha riskli olduğu değerlendirilen

alanlar, diğer alanlara göre daha sık denetlenir. Ancak her koşulda belirli bir

alana ilişkin iki denetim dönemi arasındaki süre 3 yılı geçemez.

(2) İlgili mevzuatta Kurum tarafından yıllık olarak

denetleneceği belirtilen alanların ve işlemlerin, iç denetim tarafından da

yıllık olarak denetime tabi tutulması gerekmektedir.

(3) İç denetim birimi tarafından; kuruluş merkezi

veya genel müdürlükteki tüm birimler, bölge müdürlükleri ve şubeler ile taşra

teşkilatları, acenteler ve anlaşmalı servisler de dâhil olmak üzere tüm hizmet

alımları yönetim kurulunca önemlilik dereceleri göz önünde bulundurularak onaylanan

iç denetim politikaları çerçevesinde gerek yerinden gerekse uzaktan denetlenir

ve ulaşılan sonuçlar raporlanır.

(4) Dönemsel ve riske dayalı denetimler haricinde,

yönetim kurulunun veya Kurumun talebi üzerine, iç denetimin amacına uygun

olarak özel denetimler de iç denetim birimi tarafından yerine getirilir.

İç denetim raporları

MADDE 46 – (1) İç denetim raporlarında

denetim konusuyla ilgili olduğu ölçüde ve varsa;

a) Denetimin kapsam ve amaçlarına,

b) Önceki denetim sonrasında alınan önlemlere ilişkin

değerlendirmelere,

c) Tespit edilen sorunlar ve sonuçlara ilişkin özete,

ç) Detaylı denetim sonuçlarına (tespit edilen

hususlar çerçevesinde denetlenen konuya verilen önem derecesi ve ayrıntılı

nedenleri),

d) Önerilere ve bunların faydalarına,

e) Çeşitli kontrol dokümanları ve araçları üzerinden

genel veya özel gözlemlere ve izlemeye dayalı kontrol ya da incelemelere,

f) İzledikleri, denetledikleri ve kontrol ettikleri

hususlara ilişkin olarak kuruluş personelinden veya acentelerden istenen ilave

açıklamalara, bunların bilgi ve görüşlerine, gereken durumlarda kuruluşta

bulunan diğer birimlere yapılan uyarılara,

g) Üst yönetim tarafından ihtiyaç duyulabilecek diğer

bilgilere,

yer verilir.

(2) Denetim tamamlandıktan sonra, taslak denetim

raporunu müzakere etmek, yanlış bilgilerin düzeltilmesini sağlamak, ilgili

birim yönetiminin tespitlere ve alınacak önlemlere ilişkin değerlendirmelerini

almak üzere iç denetçiler ilgili birim yöneticisiyle görüşür. Bu görüşmeden

sonra denetim raporunda yer alan tespitlerin nihai hale gelmesi için alınacak

aksiyonlar ve tamamlanma tarihlerine yönelik ilgili birimler ile mutabakat

sağlanır. Nihai hale getirilen raporlar iç denetim birimi tarafından denetim

komitesine sunulur.

(3) Denetim komitesi gelen raporu mütalaası ile birlikte

10 iş günü içerisinde yönetim kuruluna iletir. Rapor ilk yönetim kurulunda

gündeme alınır ve rapor sonuçlarına göre yapılacak işlemler karara bağlanır.

İzleme faaliyetleri

MADDE 47 – (1) İç denetçiler denetim

raporlarında önerdikleri ve yönetim kurulunca karara bağlanan konularda

düzeltici önlemleri almaya yetkili yöneticilere intikal ettirilen hususlara

yönelik uygulamaları izler.

(2) İç denetçiler izleme faaliyetlerinin sonuçlarını

ve değerlendirmelerini denetim komitesine iletilmek üzere raporlar. Bu raporlar

gelecek dönemlerde yapılacak iç denetim planlarında dikkate alınır.

YEDİNCİ BÖLÜM

İç Sistemlere İlişkin Genel Hükümler

Dışarıdan hizmet alımı ve faaliyetlerin birlikte

yürütülmesi

MADDE 48 – (1) İç sistemlere ilişkin

birimlerin kuruluş organizasyonu içerisinde yapılandırılması, gerekli personel

istihdamının sağlanması ve çalışma planlarının ilgili birimler tarafından

hazırlanması koşuluyla; bu birimlerinin yetersiz kaldığı konularda sınırlarının

belirli olması kaydıyla iç kontrol, risk yönetimi, aktüerya ve iç

denetim fonksiyonlarının yürütülmesinin dışarıdan hizmet alımı yoluyla yerine

getirilmesi mümkündür.

(2) İç denetim biriminde teknik yeterliliğe sahip

personelin bulunmaması halinde, bilgi sistemleri

ile aktüerya fonksiyonunun bulunduğu kuruluşlarda bilgi sistemlerine

ve aktüerya fonksiyonuna ilişkin yürütülecek iç denetim

faaliyetlerinin dışarıdan hizmet alımıyla gördürülmesi zorunludur. Ancak 33

üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtildiği şekilde kendisine

bağlı icrai birim bulunan yöneticiye

bağlı aktüerya biriminin kurulması ve denetim komitesine bağlı

faaliyet gösteren aktüerya biriminin ise yapılan işlemlerin

kontrolünü gerçekleştirmesi halinde, aktüeryal faaliyetlerin denetiminde

iç denetim biriminin dışarıdan hizmet alımı zorunlu değildir.

(3) İç denetim kapsamında hizmet alınan kişi ve

kurumların, sigorta sözleşmesi veya bireysel emeklilik sözleşmesinin

düzenlenmesi hariç olmak üzere kuruluşla çıkar çatışması oluşturacak şekilde iş

ilişkisinin bulunmaması gerekir.

(4) İç sistemler kapsamında hizmet alınan kuruluşlar

tarafından, iş süreçlerinin tesisi ve bilgi sistemleri ile iş sürekliliğinin

sağlanması hususunda bu Yönetmelikte belirtilen nitelikler ile hizmet alınan

konuya ilişkin ilgili mevzuattan kaynaklanan diğer gerekliliklerin yerine

getirilmesi gerekmektedir.

(5) İç sistemler fonksiyonlarının yürütülmesinde

dışarıdan hizmet alınması halinde, hizmet alınacak kişi ve kuruluşlarla çalışma

kapsamı ve süresi yönetim kurulu veya denetim komitesi tarafından belirlenir.

Hizmet alınan kuruluşun nitelikleri ve hizmet alınan alanlara ilişkin bilgiler

Kuruma düzenli olarak raporlanır.

(6) Birden fazla şirketle iş ilişkisi bulunan

acentelerde yürütülecek iç kontrol, risk yönetimi ve denetim faaliyetlerinden

her şirket kendi acentelik ilişkisi kapsamında ayrı ayrı sorumludur.

Ancak, şirketin politikalarıyla uyumlu olması kaydıyla, bu acenteler için

belirtilen faaliyetlerin acentelik veren şirketlerce koordinasyon halinde icra

edilmesi veya diğer şirket tarafından yürütülen bu konulardaki faaliyetlerin

sonuçlarının kullanılması mümkündür.

(7) Finansal grup bünyesinde yer alan şirketlerde,

finans sektöründe faaliyet gösteren konsolidasyona tabi ortaklıklar

dışındaki bir ortağın iç sistemler kapsamında yürüttüğü faaliyetler, üçüncü

fıkra hariç olmak üzere bu maddede yer alan gerekliliklerin sağlanması kaydıyla

ve yönetim kurulunun uygun görmesi halinde, iç sistemler kapsamında dışarıdan

hizmet alımı olarak değerlendirilebilir.

(8) Sigorta grubuna ait şirketlerden birindeki

denetim komitesi ile iç sistemler kapsamında kurulan birimler sigorta

grubuna dahil tüm şirketlerin iç sistemler kapsamında yürüteceği

faaliyetlerde tamamen veya kısmen ortak olarak kullanılabilir.

Önemlilik seviyesi

MADDE 49 – (1) Açıkça belirtilmiş olsun

veya olmasın, bu Yönetmelik kapsamında yürütülen faaliyetler önemlilik seviyesi

gözetilerek yürütülür.

(2) Önemlilik seviyesinin belirlenmesine ilişkin ilke

ve esaslar yönetim kurulu tarafından belirlenir. Önemlilik seviyesinin

belirlenmesinde, işlemin finansal etkisi ile iş sürekliliği, bilgi güvenliği ve

kuruluş itibarına etkisi gibi hususlar birlikte dikkate alınır.

(3) Kuruluşun genel ölçeğindeki önemlilik seviyesi

üst düzey yönetimin ve iç sistem birim yöneticilerinin görüşü alınarak yönetim

kurulu tarafından, icrai birimlerin her birinin faaliyetlerindeki

önemlilik seviyesi ise yönetim kurulu tarafından belirlenen ilke ve esaslara

uygun olarak ilgili üst düzey yöneticiler tarafından belirlenir. Birimler için

belirlenen önemlilik seviyesinin uygunluğu, ilgisine göre iç kontrol, risk

yönetimi ve iç denetim birimlerince yürütülen faaliyetlerde kontrol edilir.

(4) Finansal tabloların yeniden yayımlanmasını

gerektirecek nitelikteki finansal etkiler ile hasar ödeme süreçlerinde veya

paydaşların kullandığı sistemlerde yarım iş gününü aşan kesintiler, aktif

azaltıcı işlem yasağı kapsamına giren hususlar, yatırım politikalarına dair

mevzuatta getirilen kısıtlamalar ve Kurum tarafından belirlenecek diğer

hususlar kuruluşun genel ölçeğinde her hâlükârda önemlidir.

Brokerlerin iç sistemler kapsamındaki

yükümlülükleri

MADDE 50 – (1) Tüzel kişiliği haiz

sigorta ve reasürans brokerleri bu Yönetmelikte tanımlanan ve asgari

olarak bilgi sistemleri, iş süreçlerinin tesisi ve iş sürekliliğini kapsayan iç

kontrol ve risk yönetimine ilişkin gereklilikleri sağlamak ve iç denetim

fonksiyonunu ifa etmekle yükümlüdür. Bu brokerlerin iç kontrol ve risk yönetim

fonksiyonlarının ifasında ayrı bir birim kurma yükümlülüğü bulunmamakla

birlikte, faaliyetlerinin nitelikleri ve işletme büyüklükleri dikkate alınarak

iç denetim birimi kurma zorunluluklarına ilişkin usul ve esaslar Kurum

tarafından belirlenir.

İç sistemler birim yöneticisi ve personelinin mali

ve sosyal hakları

MADDE 51 – (1) İç sistemler birim

yöneticisi ve personelinin mali ve sosyal hakları ile

performans kriterleri denetim komitesi veya yönetim kurulu tarafından

belirlenir. Ancak, bu birimler için doğrudan kuruluşa kâr veya gelir sağlama

odaklı performans kriteri belirlenemez. Doğrudan kuruluşa kâr veya

gelir sağlama odaklı olmayan bu kriterlere göre yapılan ödemeler,

esas sözleşme hükmüne veya genel kurul kararına dayalı olarak tüm personele

kârdan yapılan ödemeler ve istihdam edilen biriminin faaliyetleri kapsamında

sağlanan haklar hariç olmak üzere, birim yöneticisi ve personeline performansa

dayalı olarak herhangi bir ad altında ücret veya benzeri bir gelir sağlanamaz.

İç sistem birim personelinin görevden alınması ve

istifası

MADDE 52 – (1) İç sistem birimi

yöneticilerinin, sorumlu aktüerin ve iç denetim birimi personelinin herhangi

bir nedenle görevden alınması halinde söz konusu değişiklik gerekçeleriyle

birlikte kuruluş tarafından Kuruma yazılı olarak bildirilir. Görevden almaya

ilişkin kuruluşça yapılacak bildirimde birim yöneticileri ve personelinin

görevden alınması halinde görevden alınan kişilerin sorumlu oldukları

fonksiyonlara ilişkin konularda, sorumlu aktüerin görevden alınması halinde ise

sorumlu aktüerin aktüeryal konularda kuruluşla anlaşmazlık yaşanıp

yaşanmadığına ilişkin beyanına da yer verilir.

(2) İç sistem birimi yöneticilerinin, iç denetim

birimi personelinin ve sorumlu aktüerin göreviyle ilgili nedenlerle veya

kuruluşun yönetimine ilişkin uygulamalar sebebiyle istifa etmesi halinde,

istifa gerekçesinin Kuruma yazılı olarak bildirilmesi gerekir.

Doğal Afet Sigortaları Kurumu ve Özel Riskler

Yönetim Merkezi hakkında özel hüküm

MADDE 53 – (1) Doğal Afet Sigortaları

Kurumu ve Özel Riskler Yönetim Merkezi için iç sistemlerin işletici şirketler

bünyesinde kurulması mümkündür.

(2) İşletici şirketler işlevsel görev ayrımını tesis

etmek kaydıyla iç kontrol, risk yönetimi ve aktüerya fonksiyonunu,

ayrı bir birim kurmaksızın kendi bünyelerinde kuracakları birimler eliyle

yürütebilir. Bu durumda, Doğal Afet Sigortaları Kurumu ve Özel Riskler Yönetim

Merkezi için bu Yönetmelik gereği yapılacak faaliyetler kapsamında doğrudan bu

kurumların yönetim kurullarına karşı sorumlu olunur; işletici şirketlerin

yönetim kuruluna karşı sorumlu olunmaz.

(3) İşletici şirketler iç denetim fonksiyonunu

münhasıran Doğal Afet Sigortaları Kurumu ve Özel Riskler Yönetim Merkezi için

çalışan iç denetçiler eliyle yürütür. Bu kurumların birden fazlasının

faaliyetlerinin aynı işletici şirket tarafından yürütülmesi halinde, ilgili

kurumların yönetim kurullarınca uygun görülmesi şartıyla, görevlendirilen iç

denetçiler bu kurumların tümü adına görev yapabilir. Bu iç denetçiler idari

olarak işletici şirketin iç denetim biriminde çalışsa bile, seçiminde ve

görevden alınmasında işletici şirketin yetkisi bulunmaz.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Raporlamalar ve Kurumun Denetleyici

Görevleri

Kuruma yapılacak raporlamalar

MADDE 54 – (1) İç kontrol fonksiyonu kapsamında

aşağıdaki raporlar hazırlanır:

a) Kuruluş tarafından tanımlanan iş süreçlerinin ve

bu süreçlerde yıl içinde yapılan değişikliklerin açıklandığı ve güncel iş akış

şemaları ile bu şemalarda yıl içinde yapılan değişikliklerin verildiği iş

süreçleri hakkında rapor.

b) Bilgi sistemlerinin yapısı, bilgi sistemleri

kapsamında yapılan hizmet alımları, iş sürekliliğinin sağlanması konusunda

alınan tedbirler ve bu konularda planlanan ve yürütülen çalışmalar ile yapılan

testlere ilişkin bilgi sistemleri raporu.

c) İç kontrol fonksiyonu kapsamında yıl içinde

yapılan kontroller ve sonuçları hakkında rapor.

(2) Risk yönetim fonksiyonu kapsamında aşağıdaki

raporlar hazırlanır:

a) Risk yönetim politikaları ve bu politikalarda yıl

içinde yapılan değişiklikler ile risk limitleri ile ve bu limitlerde yıl içinde

yapılan değişikliklere ilişkin bilgiler.

b) Üstlenilen ve maruz kalınan risklerin uzun vadeli

olarak sermaye yeterliliğine ve şirket sürekliliğine etkilerinin ölçüldüğü

sermaye yeterliliği etki analiz raporu.

c) Kurumca belirlenen senaryolar altında uygulanacak

stres testi sonuçlarına ilişkin rapor.

ç) Risk yönetim fonksiyonunun icrası kapsamında yıl

içinde yapılan takip ve izleme faaliyetlerinin sonuçları hakkında rapor.

(3) Aktüerya fonksiyonu kapsamında aşağıdaki

raporlar hazırlanır:

a) Kapsamı Kurum tarafından

belirlenen aktüerya raporu.

b) Tarife karlılığı tespit raporu ile tarife

karlılığının temini için yıl içinde yapılan önerilere dair özet rapor.

c) Şirket tarafından

uygulanan aktüeryal metotlar ile kullanılan modeller ve varsayımlar

ile bu o modeller ve varsayımlarda yıl içinde yapılan değişiklikler ile

gerekçeleri hakkında rapor.

ç) Aktüerya fonksiyonunun icrası kapsamında

yıl içinde yapılan işlemler hakkında rapor.

(4) İç denetim fonksiyonu kapsamında aşağıdaki

raporlar hazırlanır:

a) Yıl içinde yürütülen iç denetim faaliyetleri ile

bu denetim faaliyetlerindeki bulgular hakkında rapor.

b) Raporlama dönemine ait yıl için hazırlanan denetim

planı.

c) İlgili yıl için planlandığı halde

gerçekleştirilmemiş denetim faaliyetlerine ilişkin tamamlanmama gerekçelerine

dair rapor.

(5) Yönetim kurulu tarafından aşağıdaki

raporlar hazırlanır:

a) Yönetim kurulu üyeleri ile iç denetim

birim yöneticisinin ve personelinin kendileri ile ikinci dereceye kadar (bu

derece dâhil) kan veya sıhri hısımlarının; kuruluşla, kuruluşun konsolidasyona

tabi iştirakleriyle ya da kuruluşla acentelik veya ticari temsilcilik şeklinde

ticari bağlantıları bulunan kuruluşun hakim ortaklarıyla iş ilişkisi veya

ticari bir ilişkisinin bulunup bulunmadığına dair rapor.

b) İç sistemler kapsamında kurulan birimlerin yönetim

kuruluna yaptığı raporlamalar kapsamında yapılan işlemler ve alınan tedbirler hakkında

rapor.

c) İç sistemler kapsamında yapılan dış hizmet

alımlarının kapsamı ve süresi ile hizmet alınan kişi veya kuruluşların,

kuruluşla diğer iş ilişkileri hakkında rapor.

(6) Yönetim kurulu tarafından gönderilecek

raporlar hariç olmak üzere, her yıla ilişkin raporlar müteakip yılın Nisan ayı

sonuna kadar, yönetim kurulunun hazırladığı raporlar ise Mayıs ayı sonuna kadar

Kuruma gönderilir. Birimler tarafından hazırlanacak raporda birim yöneticisi

ile en az bir denetim komitesi üyesinin imzasının bulunması şarttır. Kurum,

denetleyici görevlerinin etkin şekilde yürütülmesini, kuruluşların iş yükünün

dengeli olmasını ve raporlama faaliyetlerinde yeknesaklığın

sağlanmasını teminen raporların kapsamı ve gönderiliş biçimi ile

ilgili düzenleme yapabilir, her bir kuruluşa mahsus özel rapor isteyebilir.

Kamuoyuna yapılacak raporlamalar

MADDE 55 – (1) Kuruluşlar tarafından her

hesap yılı itibarıyla düzenlenecek yıllık faaliyet raporunda, diğer konulara ek

olarak, iş sürekliliği yönetimi kapsamında yapılan faaliyetlere, iç sistemler

kapsamında kurulan birimlerin ayrı ayrı faaliyetlerine, şirket iç

sistemleri ve iç sistemler dışındaki bölümlerinin dış hizmet alımlarına ilişkin

bilgilere yer verilir.

(2) (Değişik:RG-14/2/2025-32813) Ticari sır

niteliğindeki bilgiler hariç olmak üzere ve kişisel verilerin korunması

kapsamındaki hususlar dikkate alınmak suretiyle şirketler ve özellikli

kuruluşlar, kapsamı ve içeriği Kurum tarafından belirlenen raporları

kullanıcılar tarafından ana sayfa üzerinden kolayca ulaşılabilecek şekilde

kendi internet sitelerinde Ocak-Mart, Nisan-Haziran, Temmuz- Eylül, Ekim-Aralık

dönemleri için üçer aylık dönemler itibarıyla dönem bitimini takip eden ay

sonuna kadar yayımlar. Bu raporlar beş yıl boyunca yayımdan kaldırılmaz ve

dönemler itibarıyla karşılaştırılabilir olarak sunulur.

(3) İkinci fıkrada belirtilen raporların

yayımlanması Birlik tarafından takip edilir. Her yayım dönemini takip eden

hafta, raporları yayımlamayan şirketler ve özellikli kuruluşlar Birlik

tarafından uyarılır. Ek bir hafta içinde raporları yayımlamayanlar ve normal

süresinden geç yayımlayanlar bir liste ile Kuruma bildirilir.

(4) Birlik, şirketlerin ve özellikli

kuruluşların raporlarından Kurum tarafından belirlenenleri toplulaştırır ve

şirketler itibarıyla karşılaştırma yapılabilir şekilde kendi internet sitesinde

yayımlar.

(5) (Mülga:RG-14/2/2025-32813)

DOKUZUNCU BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 56 – (1) 21/6/2008 tarihli

ve 26913 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik

Şirketlerinin İç Sistemlerine İlişkin Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçiş hükümleri

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Denetim komitesi

üyeleri için sayılan şartları sağlayan en az iki yönetim kurulu üyesi en geç bu

Yönetmeliğin yayımlanmasını takip eden iki yıl içinde atanır. Bu süre içinde

denetim komitesinin görevleri yönetim kurulu eliyle yürütülür. Yönetim kurulu

üyelerinden en az birinin belirtilen görevlerin icrası için görevlendirilmesi

mümkündür. Belirlenen bu üyenin görevini bağımsız ve tarafsız olarak yürütmesi

gerekir.

(2) 5 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen iç

sistemlere ilişkin konuların görüşüldüğü yönetim kurulu toplantılarına

katılacak yönetim kurulu üyelerinin, 6 ncı maddenin birinci ve

dördüncü fıkralarında tanımlanan denetim komitesi üyelerinin ve 41 inci

maddenin ikinci fıkrasında belirtilen iç denetim birimi yöneticisi ile

personelinin kendilerinin, aralarındaki evlilik bağı kalkmış olsa dahi

eşlerinin ya da ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ya

da sıhri hısımlarının ilgili maddelerde belirtilen görevlerde son iki

yıllık sürede bulunmamasına ilişkin getirilen sınırlama bu Yönetmeliğin yayımı

tarihinden itibaren şirketler ve özellikli kuruluşlar için üç yıl, brokerler

için beş yıl uygulanmaz.

(3) İç sistemler birim yöneticileri; şirketlerde bu

Yönetmeliğin yayımlanmasını takip eden altı ay içinde, özellikli kuruluşlarda

bir yıl içinde, iç denetim birimi özelinde sigorta

ve reasürans brokerleri için ise beş yıl içinde atanır. Mevcut

durumda, bu Yönetmelikte belirtilen nitelikleri haiz birim yöneticileri bulunan

kuruluşlarda atama yapılmış kabul edilir.

(4) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren 3 yıl

süreyle aktüerya birimi yöneticisinde aktüer, yardımcı aktüer veya

stajyer aktüer olma şartı aranmaz.

(5) İç sistemler birimlerinin kuruluşu ve

organizasyonu birim yöneticilerinin atanmasından sonra bir yıl içinde

tamamlanır ve fonksiyonlar işlerlik kazanır. Mevcut durumda kuruluşlarda kurulu

bulunan birimlerin ise bir yıl içinde bu Yönetmelikte belirtilen fonksiyonları

icra edebilir hale getirilmesi gerekir. İç kontrol ve risk yönetim

faaliyetlerine ilişkin birim kurma zorunlulukları bulunmayan tüzel kişiliği

haiz sigorta ve reasürans brokerlerinin, bu Yönetmeliğin yayımını

takip eden beş yıl içinde iç kontrol ve risk yönetim sistemlerini oluşturmaları

gerekir.

(6) Bilgi sistemlerinin belirlenen standartlara

uyumlu hale getirilmesi için Kurumun üç yılı aşmayacak şekilde yayımlayacağı

uygulama planı esas alınır.

(7) 5 inci maddenin dördüncü fıkrasında yer alan

toplantılara katılma yasağı bir yıl boyunca uygulanmaz.

(8) İç sistemler kapsamında mevcut durumda Kuruma

yapılan raporlamalar ile yönetim kurulunun yapacakları dışında ilk kez

yapılacak raporlamalar iç sistemler birim yöneticileri atandıktan bir yıl sonra

yapılır. İlk raporlamalarda, yapılan faaliyetler yerine fonksiyonun kuruluşu

kapsamında yapılan işlemler ve birimin planlanan yapısı hakkında özet bilgi

verilir.

(9) Yönetim kurulu bu Yönetmelikte

öngörülen raporlama faaliyetlerini öngörüldüğü tarihte yapar. Ancak, raporların

içeriğinde bu maddede öngörülen geçiş süreleri kapsamında yürütülen işlemler

dikkate alınır.

(10) 55 inci madde kapsamında ilk raporlama 2023

yılının Ocak-Mart döneminde yürütülen faaliyetler için yapılır. Bu tarihten

önce yapılan faaliyetler için raporlama yapılması gerekmez.

(11) Kurum, kuruluş iç sistemlerinin kurulması ve

işletilmesine, denetim komitesinin, birim yöneticilerinin ve personelinin

atanmasına, bilgi sistemlerinin bu Yönetmelikte belirtilen standartlara uyumlu

hale getirilmesine, Kuruma ve kamuoyuna yapılacak raporlamalara ilişkin bu

maddede belirtilen geçiş sürelerini ihtiyaç duyulması halinde bir yıl

uzatabilir.

Yürürlük

MADDE 57 – (1) Bu Yönetmelik yayımı

tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 58 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini

Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî

Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

25/11/2021

31670

Yönetmelikte Değişiklik Yapan

Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.

14/2/2025

32813

2.
