NÜKLEER

RİSKLERE İLİŞKİN SORUMLULUK SİGORTASINA

VE TEMİNATINA DAİR YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Başlangıç Hükümleri

Amaç ve kapsam

MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı,

işletenin nükleer hadiselerden kaynaklanan nükleer zararlara ilişkin hukuki

sorumlulukları nedeniyle, 29/7/1960 tarihli Nükleer Enerji

Sahasında Hukuki Mesuliyete Dair Sözleşme ve bu Sözleşmeyi değiştiren,

Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu protokoller ile 5/3/2022 tarihli ve

7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanunu uyarınca yaptırmaları gereken

sigortaya veya göstermeleri gereken teminata ilişkin usul ve esasları

belirlemektir.

Dayanak

MADDE 2- (1) Bu

Yönetmelik, 5/3/2022 tarihli ve 7381 sayılı Nükleer Düzenleme

Kanununun 14 üncü maddesinin (Değişik ibare:RG-7/11/2025-33070) dokuzuncu

fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;

a) İşleten: Nükleer Düzenleme Kurumu tarafından

veya ülkesindeki makamlar tarafından bir nükleer tesisi işletmek üzere

yetkilendirilmiş tüzel kişiyi, nükleer tesis işletmek için verilecek lisans

alınmadan önceki dönemde nükleer tesisi kuran tüzel kişiyi veya nükleer

tesisi işletmek için verilen lisans iptalinden sonra yeni bir işleten

belirlenene kadar olan dönemde lisansı iptal edilen tüzel kişiyi,

b) Kurum: Nükleer Düzenleme Kurumunu,

c) Nükleer hadise: Nükleer zarara neden olan,

aynı menşeli bir hadise ya da hadiseler dizisini,

ç) Nükleer madde: Nükleer yakıtlar (doğal veya

tüketilmiş uranyum hariç) ile nükleer yakıtın üretilmesi veya kullanılması

esnasında üretilmiş veya radyasyona maruz bırakılarak radyoaktif hale

getirilmiş radyoaktif ürünleri veya atığı,

d) Nükleer tesis: Nükleer maddeleri üreten veya

işleyen tesisleri, nükleer yakıtın izotoplarını ayıran tesisleri, araçlarda

güç kaynağı olarak kullanılanlar dışındaki reaktörleri, ışınlanmış nükleer

yakıtın yeniden işlendiği tesisleri, taşıma amacına özgü olarak

kullanılanlar hariç olmak üzere nükleer maddelerin saklandığı ve

depolandığı tesisleri, nükleer maddelerin bertarafı için kurulan

tesisleri, belirtilen tesislerden işletmeden çıkarma aşamasında

bulunanları, Paris Sözleşmesi çerçevesinde belirlenen nükleer madde

bulunduran diğer tesisleri,

e) Nükleer yakıt: Doğal uranyum dâhil uranyum

metal, alaşım veya kimyasal bileşimi veya plütonyum metal, alaşım veya

kimyasal bileşimi şeklindeki bölünebilir maddeler ile Paris Sözleşmesi

çerçevesinde belirlenen diğer bölünebilir maddeleri,

f) Paris Sözleşmesi: 29/7/1960 tarihli

Nükleer Enerji Sahasında Hukuki Mesuliyete Dair Sözleşme ve bu Sözleşmeyi

değiştiren, Türkiye Cumhuriyeti’nin taraf olduğu protokolleri,

g) Sigorta: Nükleer hadiselerden kaynaklanan

nükleer zararları teminat altına alan sorumluluk sigortasını,

ğ) Teminat: Nükleer hadiselerden kaynaklanan

nükleer zararların sigorta dışında veya sigortaya ilave olarak başka bir

araç ile teminat altına alınmasına yönelik olarak gösterilecek mali

güvenceyi,

h) Yetkili mahkeme: Bir nükleer hadisenin

gerçekleşmesi hâlinde Paris Sözleşmesi uyarınca ulusal hukuku uygulanacak

olan ülkenin münhasır yargı yetkisini haiz mahkemesini,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen ancak birinci fıkrada

yer almayan tanımlar için Paris Sözleşmesinde ve ilgili mevzuatta yer alan

tanımlar geçerlidir.

İKİNCİ BÖLÜM

Sigorta veya Teminat

Sigorta yaptırma veya teminat gösterme

zorunluluğu

MADDE 4- (1) İşleten;

a) Her bir nükleer tesise,

b) Her bir taşıma faaliyetine,

c) Nükleer maddelerin Türkiye Cumhuriyeti’nin

egemenlik alanında yapılacak ve Kurumun iznine tabi her bir transit

geçişine,

yönelik olarak ilgili faaliyet süresince

geçerli, 9 uncu maddede belirlenen tutarda ve bu Yönetmelikte belirlenen

zamanda ve şartlara uygun sigorta yaptırmak veya teminat göstermek ve

sigorta ya da teminata ilişkin belgeyi Kuruma sunmak zorundadır.

(2) Yaptırılan sigorta ya da gösterilen teminat

sadece bir nükleer hadise durumunda nükleer zararın tazmini için

kullanılabilir. Gerçekleşen bir nükleer hadise sonucunda işleten,

faaliyetine devam edebilmek için 9 uncu maddede belirlenen tutarda yeni bir

sigorta yaptırmak veya teminat göstermek zorundadır.

(3) 7381 sayılı Kanunun

12 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca tek bir tesis olarak

kabul edilen nükleer tesisler için işletenin tek bir sigorta yaptırması

veya teminat göstermesi yeterlidir.

(4) Kurum, gerekli gördüğü takdirde, işletenden

veya ilgili sigorta şirketinden, nükleer sigorta havuzlarından ya da

teminat verenden, sigorta poliçesinin veya teminata ilişkin Kuruma sunulan

belgelerin geçerliliğinin teyit edilmesine yönelik olarak her türlü ilave

bilgi ve belgeyi talep edebilir. Kurumun bu talebi ilgililer tarafından

karşılanır.

(5) (Ek:RG-7/11/2025-33070) İşleten,

nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin sigorta yaptırma veya teminat

gösterme yükümlülüğünü Kurumun onaylaması şartıyla taşıyıcıya devredebilir.

İşleten bu devir için asgari olarak;

a) Taşıyıcının bu yükümlülüğü devralmayı talep

ettiğine ve işletenin bu devre muvafakat ettiğine dair açık hükümlere yer

verilen yazılı sözleşmeyi,

b) Taşıyıcının nükleer maddelerin taşınmasına

ilişkin sigorta yaptırma veya teminat gösterme yükümlülüğünü yerine

getirdiğine dair belgeleri,

c) Taşıyıcının, taşımaya bağlı olarak meydana

gelen nükleer zararlardan dolayı işleten sıfatıyla sorumlu olacağını

bildiğine yönelik açık beyanını,

ç) Kurum tarafından talep edilen diğer

hususları,

içeren bilgi ve belgeleri Kuruma sunar.

Sunulan bilgi ve belgelerin Kurum tarafından onaylanmasıyla işletenin

nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin sigorta yaptırma veya teminat

gösterme yükümlülüğü taşıyıcıya devrolur.

Sigortanın veya teminatın kapsamı

MADDE 5- (1) İşleten tarafından

yaptırılacak sigortanın veya gösterilecek teminatın, Paris Sözleşmesinin

2 nci maddesi çerçevesinde nükleer zarar gören kişilerin;

a) Can kaybı ya da yaralanmalarını,

b) Mal varlığının zarar görmesini ya da kaybını,

c) (a) ve (b) bentlerine dâhil edilmeyen ancak

yetkili mahkeme tarafından tespit edilen, bu bentlerde yer alan kayıp ya da

zarardan ötürü vuku bulan kayıp ya da zararla ilgili olarak tazminat talep

etme hakkına sahip olan bir kişi tarafından uğranan ekonomik zararı,

ç) (b) bendine dâhil edilmeyen ancak yetkili

mahkeme tarafından tespit edilen, zararın önemsiz olmaması ve gerekli

önlemlerin alınmış ya da alınacak olması kaydıyla, zarar görmüş olan

çevrenin eski haline dönüştürülmesi için alınan önlemlerin maliyetini,

d) (b) bendine dâhil edilmeyen ancak yetkili

mahkeme tarafından tespit edilen, çevrenin kullanılmasından elde edilen

doğrudan bir ekonomik çıkardan kaynaklanan, çevrenin önemli derecede zarar

görmesi sonucu uğranan gelir kaybını,

e) Önleyici tedbirlerin maliyetleri ve bu

tedbirlerden doğan diğer kayıp ve zararlarını,

karşılaması şarttır.

Sigorta veya teminat dışı haller

MADDE 6- (1) Aşağıdaki haller

sigorta veya teminatın kapsamı dışındadır:

a) Nükleer tesisin kendisine ya da tesisin

bulunduğu sahadaki yapım aşamasındaki bir nükleer tesis de dâhil olmak

üzere, başka bir nükleer tesise gelen zararlar.

b) Aynı sahada bulunan bu tür herhangi bir tesis

ile bağlantılı olarak kullanılan ya da kullanılacak olan herhangi bir mala

gelen zararlar.

c) Doğrudan bir silahlı

çatışma, hasmane hareketler, iç savaş ya da ayaklanmadan dolayı

meydana gelen bir nükleer hadiseden kaynaklanan nükleer zararlar.

(2) Nükleer zararın tazmini için açılan

davalarda mahkeme tarafından tazminata bağlanan faiz ve masraflar, tazminat

olarak değerlendirilmez ve işleten tarafından ayrıca ödenir.

Sigortanın yaptırılma veya teminatın

gösterilme zamanı

MADDE 7- (1) İşleten, Kurum tarafından

faaliyetine ilişkin yetkilendirme yapılmadan önce nükleer tesis için

sigorta yaptırmak veya teminat göstermek zorundadır.

(2) İşleten, Kurum tarafından nükleer maddenin

taşınmasına ilişkin izin verilmeden önce nükleer maddenin taşınması

faaliyeti için sigorta yaptırmak veya teminat göstermek zorundadır.

(3) Nükleer maddenin transit geçişleri için,

transit geçişin gerçekleşmesinden otuz gün önce sigorta yaptırılması veya

teminat gösterilmesi zorunludur.

(4) İşleten, sigorta veya teminatın sona erme

tarihinden en geç otuz gün önce yeni bir sigorta yaptırır veya teminatını

yeniler ve Kuruma bildirir.

(5) İşleten, sigorta sözleşmeleri ya da teminata

ilişkin ibraz ettiği belgeler Kurum tarafından uygun bulunmadan sigorta

veya teminat gerektiren faaliyetlere başlayamaz.

(6) İşleten tarafından yaptırılan sigorta ya da

gösterilen teminat, Kuruma yazılı olarak ve elektronik iletişim yöntemleri

kullanarak en az iki ay önce sigorta şirketi, nükleer sigorta havuzunu

temsil ve idare ile görevlendirilmiş taraflar ya da teminat veren

tarafından bildirimde bulunulmadan askıya alınamaz veya iptal edilemez. Söz

konusu sigorta ya da teminatın nükleer maddelerin taşınmasına ilişkin

olması hâlinde sigorta ya da teminat taşıma sırasında askıya alınamaz veya

iptal edilemez.

(7) İşleten, sigortanın veya teminatın

sürekliliğini sağlamakla yükümlüdür. Nükleer tesis için sigorta yaptırma

veya teminat gösterme yükümlülüğünün sona erme zamanı; tesisin durumu,

tesiste nükleer maddenin varlığı ve nükleer hadise potansiyeli gibi

hususlar dikkate alınarak Kurum tarafından belirlenir.

(8) İşletenin; işi bırakması, yetkisinin

kısıtlanması, askıya alınması ya da iptal edilmesi ve benzeri durumlar

sigorta veya teminata ilişkin yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Sigorta veya teminat olarak kabul edilecek

değerler

MADDE 8- (1) Aşağıdaki varlıklar

sigorta veya teminata konu olabilir:

a) 7381 sayılı Kanunun 15 inci maddesi gereğince

kurulan nükleer sigorta havuzunu temsile ve idareye yetkili taraflar veya

yabancı nükleer sigorta havuzları tarafından düzenlenmiş sigorta poliçesi.

b) İlgili branşta ruhsat sahibi yerli

veya yabancı sigorta şirketleri tarafından düzenlenmiş sigorta poliçesi.

c) Hazine ve Maliye Bakanlığını muhatap

düzenlenmiş ve herhangi bir kısıtlama içermeksizin, süresiz, şartsız, ilk

talepte derhal ödeme taahhüdünü içeren, 19/10/2005 tarihli ve

5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamında Türkiye’de faaliyet gösteren bir

bankadan temin edilen banka teminat mektupları.

ç) 3/6/2007 tarihli ve 5684 sayılı

Sigortacılık Kanunu kapsamında Türkiye’de faaliyet gösteren sigorta

şirketleri tarafından kefalet sigortası kapsamında düzenlenen kefalet

senetleri.

d) Hazine ve Maliye Bakanlığını muhatap

düzenlenmiş ve herhangi bir kısıtlama içermeksizin, süresiz, şartsız, ilk

talepte derhal ödeme taahhüdünü içeren, ikinci fıkradaki koşulları sağlayan

yabancı bir bankadan temin edilen banka teminat mektupları.

(2) Birinci fıkrada sayılan sigorta veya

teminatın yabancı bir sigorta şirketi ya da banka tarafından düzenlenmesi

hâlinde, teminatı veren ya da sigorta poliçesini düzenleyen kuruluşun

yetkili bir kredi derecelendirme kuruluşu tarafından verilen kredi

derecelendirme notunun asgari olarak yatırım yapılabilir seviyede olması

esastır. Kurum gerekli gördüğü takdirde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının

görüşlerini alarak, sigorta veya teminatı düzenleyen kuruluşun

değerlendirilmesinde başkaca ölçütleri de esas alabilir.

(3) Kurum, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından,

işleten tarafından sunulan sigorta veya teminatın uygunluğuna dair görüş ve

değerlendirme talep edebilir.

Sigorta veya teminat tutarları

MADDE 9- (1) İşleten tarafından

sunulan sigorta bedeli veya teminat tutarı her bir nükleer hadise başına;

a) Termal gücü on megavatın üzerinde olan

nükleer reaktörler ile Kurum tarafından nükleer tesis işletmek için

verilecek lisans öncesi yapılacak değerlendirme ile belirlenecek diğer

nükleer tesisler için yedi yüz milyon avro,

b) (a) bendi kapsamına girmeyen nükleer tesisler

için yetmiş milyon avro,

c) Nükleer maddelerin taşınması için seksen

milyon avro,

ç) Nükleer maddelerin transit geçişlerinde

seksen milyon avro,

ile sınırlıdır.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yaptırımlar

MADDE 10- (1) Bu Yönetmelikte

belirtilen sigorta yaptırma veya teminat gösterme yükümlülüğü yerine

getirilmeden nükleer faaliyetin yürütülmesi hâlinde aşağıda yer alan

yaptırımlar uygulanır:

a) Bu Yönetmelik kapsamında belirlenen sigorta

yaptırma veya teminat gösterme yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletene

7381 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi uyarınca belirlenen sorumluluk

sınırının binde üçü kadar idari para cezası uygulanır.

b) 7381 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi

hükümlerine aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi hâlinde ilgili

nükleer faaliyetin yürütülmesi için gerekli olan lisans ve izinler, sigorta

yaptırma veya teminat gösterme veya süresi dolan sigorta poliçesini veya

teminatı yenileme yükümlülüğü yerine getirilene kadar Kurum tarafından

askıya alınır. Askıya alınma tarihinden itibaren bir yıl, yetkilendirilen

kişi tarafından gerekçelendirilmesi ve gerekçenin Kurum tarafından uygun

bulunması hâlinde üç yıl içinde söz konusu yükümlülüğün yerine

getirilmemesi hâlinde lisans ve izinler iptal edilir. Bu kapsamda işletenin

7381 sayılı Kanunun beşinci bölümünde düzenlenen sorumluluğu devam eder.

(2) Yaptırımlara ilişkin diğer hususlarda ilgili

mevzuatta yer alan hükümler uygulanır.

Öngörülmeyen durumlar

MADDE 11- (1) Bu Yönetmeliğin

uygulanmasında öngörülmeyen durumların oluşması hâlinde, sigorta yaptırma

veya teminat gösterme yükümlülüğüne ilişkin hususlara Kurum tarafından

karar verilir.

Muafiyetler

MADDE 12- (Değişik:RG-7/11/2025-33070)

(1) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu

Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca merkezî yönetim kapsamındaki kamu

idaresi olan ya da sermayesinin tamamı kamuya ait olan 17/3/2023 tarihli ve

32135 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Nükleer Tesislere İlişkin

Yetkilendirmeler Yönetmeliği kapsamındaki araştırma reaktörlerini

işletenler, sigorta yaptırma ve teminat gösterme yükümlülüğünden muaftır.

Bu araştırma reaktörlerinde meydana gelen nükleer zararın ne şekilde

taahhüt edileceği 7381 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin yedinci fıkrası

uyarınca belirlenir.

Yürürlük

MADDE 13- (1) Bu Yönetmelik yayımı

tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 14- (1) Bu Yönetmelik

hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu Başkanı ile Sigortacılık ve Özel

Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı müştereken yürütür.

Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî

Gazete’nin

Tarihi

Sayısı

19/10/2023

32344

Yönetmelikte Değişiklik Yapan

Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazetelerin

Tarihi

Sayısı

1.

7/11/2025

33070

2.
