boekbespreking

toen ik in nijmegen kwam studeren voelde ik me de eerste dagen van mij
studententijd erg eenzaam. als rashagenaar was ik terechtgekomen tussen een
meute limburgse vlaaien en bossche bollen. en omdat de westerse instelling
hemelsbreed verschilt van de gezelligheid van beneden de rivieren, voelde ik me
hier nier direct thuis. totdat ik merel ontmoette. deze rotterdamse had precies
hetzelfde probleem als ik en het klikte direct. sindsdien vechten we met z'n
tweeen om ons randstedelijk imago te behouden temidden van de zachte g's.

het boek dat merel me twee weken geleden in mijn handen duwde bevestigde ons
verbond opnieuw. het was het geheim van rotterdam van thea beckman. merel
verzuchtte me dat dit het mooiste boek was dat zij ooit gelezen had. ik,
vierdejaars student nederlands inmiddels, was direct bereid tot herlezing. ik
herinnerde me nog dat ik dit boek op elfjarige leeftijd ook al eens gelezen had
en dat ik er toen enorm van heb genoten. maar op deze leeftijd las ik ieder
boek van beckman dat ik kon vinden en vond ze allemaal even mooi. het geheim
van rotterdam gaat over een baby die als vondeling wordt achtergelaten in
rotterdam, midden in de winter. een vrouw vond hem en nam hem mee naar huis.
zij had net haar eigen kind verloren en had zo veel medelijden met deze baby
dat ze hem opneemt in haar huis. de baby wordt casper genoemd. de dag dat deze
vrouw hem vond was namelijk driekoningen. 

zo groeide casper rustig en gelukkig op als een echt rotterdams schoffie. de
stad kende in deze dagen, omstreeks 1500, een grote welvaart en voorspoed en
begon naam te maken als havenstad. rotterdam lokte zo steeds meer handelaren
bij de omliggende havensteden wegen een van die steden was delftshaven. zo kwam
het dat er regelmatig opstootjes ontstonden als er delftenaren waren
gesignaleerd in de stad. kleine straatoorlogjes die vooral door de jongeren
werden uitgevochten. in die tijd leerde casper grietje kennen. toen hij door
zijn moeder om een boodschap werd gestuurd zag casper twee delftenaren die een
meisje van haar mandje probeerden te beroven. casper springt ertussen, deelt
een paar rake klappen uit en redt zo het mandje van het meisje. ze stelt zich
voor als grietje en als ze hoort dat zijn naam casper is raakt ze erg
opgewonden. 

na dit voorval neemt grietje casper mee naar huis. zij blijkt de dochter van
een chirurgijn te zijn, melchior. als grietje aan haar melchior en zijn
assistent balthasar vertelt dat haar redder casper heet is ineens het hele huis
in rep en roer: de drie wijzen zijn weer herenigd. langzaam aan betrekken de
chirurgijn en zijn assistent casper bij hun plannen. ze blijken alchemisten te
zijn en proberen de steen der wijzen opnieuw te creeren. casper is voor hen
hierbij onmisbaar. ze zien hem als de derde wijze, op driekoningen geboren en
natuurlijk niet bij toeval naar hun huis gebracht. de alchemisten, die tot dan
toe hun brouwsels hadden gestookt van kikkers, slangen en nog een heleboel
andere vieze dingen, hadden geen succes gehad in hun zoektocht naar de steen.
casper stelt voor om het over een andere boeg te gooien. samen met grietje
begin hij alles te verzamelen wat mooi, leuk, lief en lekker is. 

als dit nieuwe brouwsel, inmiddels een magisch parfum geworden, bijna voltooid
is, breekt tijden een brand het vat waar de alchemisten het in bewaren. het
mengsel doordrenkt de grond en er hangt nog maanden lang een bedwelmende
bloemenlucht boven rotterdam. de stad, geteisterd door oorlogen en plundering,
bloeit weer helemaal op en een gigantische werklust maakt zich van de
rotterdammers meester. samen bouwen zij hun stad weer op tot een van de
grootste handelssteden van het westen. het geschenk van casper aan rotterdam,
dat tot op de dag van vandaag de rotterdamse geest bepaalt. 

niet alleen zijn de verhalen van thea beckman schitterend, het is ook de
historische context waarin ze die verhalen plaatst. beckman schildert de
positie van rotterdam als handelsstad, als buit in de hoekse en kabeljauwse
twistenen ze beschrijft de triomftocht van jonker frans zo levendig dat je hem
voor je ziet als hij het veroverde rotterdam binnenrijdt. zo vormt het verhaal
ongemerkt ook een verborgen geschiedenisles. ik kan iedereen beckmans boeken
aanbevelen, zowel jong als oud.

