Leo Lanna: “Het Amazonegebied is het centrum van de wereld.” De Braziliaanse journalist Eliane Brum deelde deze citaat en ik ben er heilig van overtuigd. We nemen je er nu mee naartoe. We reizen af naar een onbekend universum. Het is het hart van onze planeet, waar de kern van onze biodiversiteit floreert die ontelbare excentrieke en mysterieuze schepselen omvat en op het punt staan ontdekt te worden. Maar nu komt het leukste gedeelte. We nemen je ’s nachts op pad mee het Amazoneregenwoud in. Lvcas Fiat: Zodra de dag  plaatsmaakt voor de nacht, transformeert het regenwoud in een nieuwe dimensie waar onze spectaculaire en vluchtige werkelijkheid ontstaat. Als de nacht valt straalt dit bedreigde koninkrijk op onvoorstelbare wijze levenslust uit. Leo en ik wandelen in een natuurreservaat met niemand om ons heen. Het is pikdonker. In de oorverdovende stilte horen we een zangkoor van drie kikkers en de voetstappen van tapirs. De dorre bladeren en takken kraken onder onze schoenen. Het is warm en benauwd, en de glinsterende sterren kijken  op ons neer door het dichte bladerdak. Als we onze zaklampen aanzetten komt heel het bos tot leven. 
LL: Elke nacht, zodra het regenwoud compleet donker is, verrijst er een nieuwe wereld barstensvol leven. Fantastische diersoorten die echt bestaan, springlevend zijn en met uitsterven worden bedreigd. Boa constrictors en rolstaartberen, buidelratten en vogelspinnen, salamanders en motten. Dieren die je misschien maar eens in je leven ziet, want elke nacht is weer een nieuwe beleving in het oude en tijdloze bos. Ik ben een wetenschapper, Lvcas is een artiest. We werken inmiddels zes jaar samen. Onze expedities nemen ons en onze partners mee de wildernis in. In deze onbekende wereld van tropische regenwouden, laten we je ons favoriete wezen zien: de bidsprinkhaan. Sereen en onruikbaar. Een krachtige en geduldige denker. Onze gids tijdens deze reis door de nacht. 
LF: Waarom de bidsprinkhaan? (Gelach) Nou, bidsprinkhanen verblinden ons met hun grote ogen, pincetachtige poten en hypnotiserende stoere houding. Velen van jullie zijn wellicht bang voor insecten. Wij waren er eerst ook bang voor. Maar toen we ons gingen verdiepen in deze kleine, machtige wezens, verdween onze angst en ontstond er een passie. De zoektocht naar bidsprinkhanen werd een toegangspoort naar een doolhof vol wonderen waar in elke hoek iets nieuws te ontdekken valt dat inspirerend is. 
Dit zijn portretten van verschillende soorten bidsprinkhanen die uit het regenwoud van Brazilië afkomstig zijn. Welke spreekt je het meest aan? 
(Gelach) 
Elk van hen zou zomaar een personage  uit een sciencefictionroman kunnen zijn. De gezichten van mensen op een exotische planeet. (Gelach) Maar we delen onze planeet met deze wezens. Er bestaan meer dan 2.500 soorten bidsprinkhanen; waarvan 10% in Brazilië voorkomt, een van de meest biodiverse landen ter wereld. We verwachten dat daar in de toekomst 300 andere soorten te vinden zijn. 
LL: In hun minuscule wereld, zijn ze felle jagers die elk wezen grijpen die ze te pakken kunnen krijgen, van muggen tot aan krekels. En in zeldzame gevallen ook kleine gewervelde dieren, zoals kikkers en vogels. Ze eten van alles en nog wat, van heerlijke zachte vliegen tot aan schildkevers. Ze eten en verteren zelfs giftige rupsen die voor henzelf onschadelijk zijn. En vorig jaar, brachten we voor het eerst verslag uit over een bidsprinkhaan die zichzelf met plantensap voedt. Is het een vegetarische sprinkhaan? 
Nou, een wandeling door deze onbekende wereld, 
levert meer vraagtekens dan antwoorden op. Over gif gesproken, ze zijn niet giftig. Dankzij de fysieke kracht  in hun stekelige poten, genaamd vangpoten en hun snelle bewegingen vangen ze hun prooi. Ze hebben een goed en scherp zicht en zien diepte via een uniek  driedimensionaal systeem in het dierenrijk dat op beweging reageert. Hun ogen synchroniseren  of passen zich aan het licht aan en hebben overdag een andere kleur als ’s nachts. Maar we weten nog niet hoe goed hun nachtvisie is, ondanks dat we ze in het duistere bos hebben zien rondstruinen. 
LF: De meeste van hen  zijn meesters in camouflage, een oude kunstvorm die voor  de leefomgeving betekenisvol is. Deze kleurrijke man verschuilt zich tussen het struikgewas waar hij woont. Kan je een bidsprinkhaan zien op deze foto’s? Ja? Nee? Nou, deze fotoreeks bevat uitsluitend bidsprinkhanen. De eerste ziet eruit als een droog blad, de tweede als een tak en de derde als korstmos. Hun omvang varieert van verse groene bladeren, mossen, takken, tot aan alles ertussenin. We zijn onder de indruk dat door evolutie deze ongelooflijke jagers en het natuurgebied een geheel vormen. En als ze zich bedreigd voelen kunnen ze doen alsof ze dood zijn. Of ze laten net als een pauw hun kleuren zien die goed tot uiting komen met hun vrij kleine lichaam. Grote mannen zoals hier bijvoorbeeld, zijn acht centimeter lang en wegen slechts één gram. Anderen zijn zelfs kleiner. De permanente metamorfoses die ze doormaken zijn net zo geweldig. Net als andere insecten veranderen ze van grootte en vervellen ze een aantal keren. Als ze eenmaal volwassen zijn, groeien de vleugels en dit verschilt per soort. 
LL: Sinds de aftrap van ‘Project Sprinkhaan’ zes jaar geleden, verzorgden we alle sprinkhanen die we voor het onderzoek verzamelden. Ze wonen met ons in huis. Onze familie en vrienden beschouwen hen als huisdieren. Door dit bijzondere, niet doden protocol begrijpen we hun levenscyclus, hun gedrag en misschien wel belangrijker, we brengen ze in contact met mensen in onze omgeving. Thuis wachten er ruim 40 sprinkhanen op ons en sommigen kunnen meer dan twee jaar oud worden. 
Dit jaar ontdekten we een nieuwe soort. Deze kleine groene sprinkhaan heeft een transparant lichaam en intrigeert ons omdat het alleen zichtbaar was met onze diervriendelijke insectenlamp die gevleugelde mannen aantrekt. We denken dat het hoog in het bladerdak woont, buiten ons zicht. En ondanks dat de technologische ontwikkelingen de mensheid in staat stelt de diepzee, de ruimte en de metaverse te verkennen, hebben we geen efficiënte meetinstrumenten om de hoger gelegen plekken in de Amazone te onderzoeken en in kaart te brengen, en precies daar verwachten  wetenschappers de grootste diversiteit aan planten en dieren te vinden. Tijdens onze laatste expeditie probeerden we nachtdrones te bedienen, maar toch mislukte deze poging. Creatieve technologie is onderdeel van ons hedendaagse wetenschap en we gaan ideeën achterna waardoor we de onbereikbare boomtoppen kunnen ontdekken en meer kennis opdoen over sprinkhanen in het wild. 
LF: Hoe beter je kijkt, des te complexer de schoonheid is, zoals deze geweldige reeks sprinkhanenvleugels. Hier is een Braziliaanse draakbidsprinkhaan; de bloembidsprinkhaan; de eenhoorn-sprinkhaan. Maar natuurlijk is het regenwoud niet alleen een fantasierijke wonderland. Je vraagt je misschien af: “Wat als je bang bent in het donker?” Nou, elke ontdekker geeft hetzelfde antwoord op deze vraag. Daarbuiten, omgeven door allerlei wezens, is de mensheid het enige wat wij te vrezen hebben. En zodra we weer thuis zijn, zijn we bang dat als we de volgende keer het regenwoud bezoeken, het nog verder verwoest zal zijn. 
LL: Regenwouden zijn fragiele en bedreigde ecosystemen die van cruciaal belang zijn  voor een stabiele planeet. Het is grotendeels onbekend terrein. En alleen al tijdens deze presentatie, is er ongeveer vijftien hectare aan tropisch bos verloren gegaan in de Amazone van Brazilië. Dat is nog groter dan twintig voetbalvelden. Elke tien minuten verdwijnen ontelbare bidsprinkhanen. Hoe magisch de duisternis ook is, als het vannacht het Amazonegebied bedekt, zullen deze plekken verlaten zijn. Alleen sommigen zullen  de oorverdovende stille ochtend meemaken. We documenteren soorten die voor volgende generaties misschien niet bestaan. We beginnen ze nu pas te leren kennen en we delen onze ontdekkingen om zo hun overlevingskans te vergroten. 
Afgelopen oktober voerden we een door National Geographic gefinancierde expeditie aan: ’Amazone van zonsopgang  tot zonsondergang,′ met een team bestaande uit wetenschappers en verhalenvertellers dat gretig manieren zoekt om de nacht te verkennen. En hier, zie je voor het eerst wat er gebeurt als we bidsprinkhanen blootstellen aan pure ultraviolet licht. 
LF: Ze reflecteren het licht naar ons, in kleuren die we ons niet eens kunnen voorstellen. Sommigen soorten zijn briljantblauw, anderen hebben een zachte, warme oranje kleur en deze mooie schildsprinkhaan bestaat uit een mix van deze kleuren. Dit zijn echte kleuren die we door middel van technologie met het blote oog kunnen waarnemen. Een zichtbare en magische fluorescentie. Zelfs de dode bladsprinkhaan schitterde ongetwijfeld als een blauwe lavastroom. En tot ons groot genoegen reflecteerde het hele oerwoud onvoorstelbare kleuren. Wat proberen ze ons te zeggen? Welke andere verborgen schatten zien we over het hoofd? 
En nogmaals, om zo de nacht door te brengen zien we  pas echt de schoonheid van het regenwoud. Met honderden uren aan nachtelijke verkenning, bestaan onze expedities uit boordevol wonderen in het regenwoud zootopia. We hopen dat deze ontdekkingen het nieuwe tijdperk aftrapt waar wetenschap, kunst en technologie opnieuw zullen bloeien ten gunste van de natuur. Het tijdperk van ontdekkingen op aarde is nog lang niet voorbij. En het regenwoud bij nacht is nog maar het begin. 
(Allebei) Dankjewel 
(Applaus en gejuich) 
