[Deze talk werd gegeven in het Spaans  met opeenvolgende vertaling in het Engels] 
(Rayma Suprani: Spreekt Spaans) 
Cloe Shasha: Toen ik een klein meisje was, tekende ik vaak op de muren van mijn huis. 
(RS: Spreekt Spaans) 
CS: Tot mijn moeder boos werd  en tegen me zei: "Je mag maar op één muur tekenen. Niet op de andere muren." 
(Gelach) 
(Spreekt Spaans) 
Dat was de eerste keer dat ik totalitaire censuur ervoer. 
(Gelach) 
(Spreekt Spaans) 
Maar gebrek aan vrijheid stimuleert  de creativiteit en maakt ze sterker. 
(Spreekt Spaans) 
Vele jaren zijn verstreken  sinds mijn kindertijd, maar op school tekende ik in de marge van mijn schriften in plaats van op te letten. Ik studeerde journalistiek om mijn communicatie- en schrijfvaardigheid te verbeteren, maar het enige waartoe ik me  aangetrokken voelde in het leven was tekenen. 
(Spreekt Spaans) 
Ik ben geboren in een democratie, in Venezuela, nu een dictatuur. 
(Spreekt Spaans) 
19 jaar lang was ik de dagelijkse cartoonist  voor ‘El Universal’, een van de grootste kranten in Venezuela. Ik genoot er echt van om de politieke en culturele actualiteit  in tekeningen te vertalen. 
(Spreekt Spaans) 
In 2014 verloor ik mijn baan bij de krant door een cartoon over de gezondheidszorg in Venezuela. Ik tekende een vlakke lijn  van een hartslagmonitor, maar opzettelijk  tekende ik een hartslaglijn die leek op de handtekening  van Hugo Chavez, de voormalige president van Venezuela. 
(Gelach) 
(Spreekt Spaans) 
Dit gebeurde nadat de krant werd opgekocht door een onbekend bedrijf. Sommigen van ons vermoedden dat de Venezolaanse regering erachter zat. 
(Spreekt Spaans) 
Mijn werk als cartoonist werd meer en meer een luis in de pels van de dictatuur. Ze hebben geen tolerantie  voor vrije meningsuiting of vrijdenken. 
(Spreekt Spaans) 
Na mijn ontslag begon ik me onveilig te voelen  in mijn eigen land. Ik kreeg anonieme telefoons  en doodsbedreigingen. Ik werd openlijk bespot  op de nationale televisie en uiteindelijk weggepest uit Venezuela. Nu woon ik in Miami in Florida, waar ik mijn eigen uitgever kan zijn. 
(Spreekt Spaans) 
Een politieke cartoon is een barometer  van de vrijheid in een land. Daarom haten dictators cartoonisten en proberen ze een einde te maken aan humor als spiegel voor sociale en politieke kwesties. 
(Spreekt Spaans) 
Een cartoon gaat om een delicaat  evenwicht van ideeën en tekeningen om een verborgen waarheid te onthullen. 
(Spreekt Spaans) 
Een goede cartoon is er een  die het thema van een volledige film in één enkel frame vastlegt. 
(Spreekt Spaans) 
Een cartoon moet de kern  van een verhaal precies communiceren. Als het lukt, kan de boodschap mensen inenten met een dosis scepsis. 
(Spreekt Spaans) 
Cartoons ontstaan  uit observatie en analyse. Ze zijn geïnspireerd door de muzen van de mythologie, evenals door klassieke, moderne  en paleolithische verhalen. 
(Gelach) 
Als we horen dat een hedendaagse keizer  nieuwe kleren draagt, laten cartoons zien dat de keizer  nog altijd gewoon naakt is. 
(Spreekt Spaans) 
Op een gegeven moment in mijn carrière tekende ik varkens en vergeleek ik ze  met politici en politieagenten die vreedzame demonstraties  van studenten stopten. Op een dag lag er in mijn kantoor een brief op mijn bureau. 
(Spreekt Spaans) 
De brief kwam van  de Venezolaanse Varkensbond. 
(Gelach) 
(Spreekt Spaans) 
In de brief stond: "Gelieve een prachtig dier als een varken  niet te vergelijken met politici. 
(Gelach) 
Varkens zijn vriendelijk en edel, zijn geweldige mascottes en goede huisdieren, en ze houden ons in leven  in de vorm van varkensvlees." 
(Spreekt Spaans) 
Ze hadden helemaal gelijk. Ik teken geen varkens meer, maar wel nog politici. 
(Gelach) 
(Spreekt Spaans) 
Een cartoon bereist de informatie-snelweg alsof er meerdere rijstroken zijn, maar in werkelijkheid  leiden al deze rijstroken naar een binaire reactie  van hetzij positiviteit of woede. "Ik vind het leuk"  of "Ik vind het niet leuk." Dat zijn de enige reacties die het democratische denken  op het internet bepalen. 
(Spreekt Spaans) 
Genuanceerd debatteren lukt niet meer, we hebben geen tijd, dus reageren we gewoon  met goedkeuring of minachting en we laten het over aan de algoritmen. 
(Spreekt Spaans) 
Maar een cartoon wordt geboren  uit diep, genuanceerd denken. Het creëren van een goede cartoon  gaat met herhaaldelijk falen, ontwerp na ontwerp. Goede cartoonisten moeten  hun eigen taboes afgooien om aan te sturen op een dialoog -- geen confrontatie -- met hun werk. 
(Spreekt Spaans) 
In 2013 stierf president Chavez en ik moest nadenken  over de cartoon van die dag bij ‘La Universal’. Persoonlijk was ik blij  dat hij was overleden, want ik dacht dat  het einde van zijn macht ons land dichter bij vrijheid  en betere tijden zou brengen. 
(Spreekt Spaans) 
Maar velen rouwden om de dood van Chavez, dus de gevoelens waren verdeeld in Venezuela. Sommigen vierden het en anderen huilden  om het verlies van hun leider. 
(Spreekt Spaans) 
Ik zat vast. Ik wist echt niet wat te tekenen  op dit historische moment. Ik wist dat ik mijn vreugde niet mocht  laten doorsijpelen in mijn werk, dat ik het verdriet van de mensen  moest respecteren. Wat kon ik dan tekenen? 
(Spreekt Spaans) 
Ik bracht uren door met schetsen  en weer weggooien. Mijn redacteur belde me en zei dat die dag alles  later was voor de krant. Hij vroeg me wanneer ik het af zou hebben. Om middernacht kreeg ik het idee. We publiceerden een cartoon die een historisch moment  in de tijd voorstelde. 
(Spreekt Spaans) 
Een omgevallen rood koningsschaakstuk. 
(Spreekt Spaans) 
Een goede cartoon heeft veel macht. Hij kan actie en reactie oproepen. Daarom moet een cartoonist  verantwoordelijk met zijn macht omgaan, de waarheid vertellen en tekenen zonder angst voor de gevolgen. 
(Spreekt Spaans) 
Een mening hebben heeft een prijs en in sommige landen is die prijs hoog. 
(Spreekt Spaans) 
In Venezuela werden veel jonge mensen gedood  om vreedzaam protesteren. Mannen en vrouwen  zitten vast achter tralies als politieke gevangenen. Doorheen de jaren tekende ik de gezichten van gevangen vrouwen, want ik wil niet dat ze vergeten worden. 
(Spreekt Spaans) 
Dit jaar was er een evenement,  El Foro Penal genaamd. Dat is een misdaadforum waar een groep advocaten gratis werkt voor Venezolaanse politieke gevangenen. Een jonge vrouw kwam naar me toe en zei: "Ik zat gevangen en toen tekende jij  mijn gezicht en mijn verhaal. Door die tekening  wisten de mensen wie ik was. Jouw cartoon hielp me  om de gevangenis te overleven. Dank je." 
(Spreekt Spaans) 
Dat moment betekende veel voor me. Ik had een manier gevonden  om samen te werken met de herinneringen  van mijn land en zijn bevolking. 
(Spreekt Spaans) 
Vorig jaar begon ik  te tekenen over immigratie. Ik tekende mijn wereld, mijn angsten, mijn koffer, mijn wortels en alles wat ik moest  achterlaten in Venezuela. Ik tekende ook mijn vreugde  over deze nieuwe kans als immigrant in de Verenigde Staten. 
(Spreekt Spaans) 
Van daaruit werkte ik  aan een serie tekeningen die de ervaring en de psychologie  van de immigratie weergaven. 
(Spreekt Spaans) 
Immigrant zijn is als reizen  naar een andere planeet. Eerst begrijp je niets  van je nieuwe wereld. Er zijn nieuwe wetten, een nieuwe taal en onbekende gereedschappen  die je moet leren te gebruiken om je aan te passen aan je nieuwe leven. 
(Spreekt Spaans) 
Immigrant zijn is bijna  als een astronaut zijn die op de maan is geland. 
(Spreekt Spaans) 
Na verloop van tijd  werd die reeks tekeningen een reizende tentoonstelling, ‘I, Immigrant’ genaamd. De tentoonstelling reisde  naar meerdere steden, met inbegrip van Miami, Houston, Madrid, Barcelona en we hopen op meer plaatsen. 
(Spreekt Spaans) 
De tentoonstelling is uitgegroeid tot  een ontmoetingsruimte voor de diaspora, waar mensen samenkomen en hun gedeelde ervaringen van lijden, eigen aan de immigratie, herkennen. 
(Spreekt Spaans) 
Met deze tekeningen wil ik overbrengen dat een immigrant geen crimineel is. Een immigrant is een persoon  met een gebroken leven. Een persoon die zeer waarschijnlijk  werd gescheiden van zijn familie onder onmenselijke omstandigheden en die zijn land moest verlaten  op zoek naar een beter leven. 
(Spreekt Spaans) 
Een tekening kan een synthese zijn van een plaats, een universum, een land of een samenleving. Ze kan ook de innerlijke werking  van iemands geest vertegenwoordigen. Voor mij is het tekenen van cartoons  een vorm van verzet. 
(Spreekt Spaans) 
Een cartoon is als een steen van Rosetta. Als we hem de ruimte in zouden sturen, zou een toekomstige alien  met zekerheid weten dat wij in het verleden ooit een beschaafde wereld  met vrij denken hadden. 
(Spreekt Spaans) 
Die éne muur waar ik van mijn moeder op mocht tekenen, voelt oneindig aan. En daarom teken ik nog steeds. 
Hartelijk dank. 
(Gejuich en applaus) 
